Σε μια ριζοσπαστική παρέμβαση που αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας, ο Έλον Μασκ προτείνει την υιοθέτηση ενός «Καθολικού Υψηλού Εισοδήματος» ως τη μοναδική βιώσιμη απάντηση στην επερχόμενη απώλεια θέσεων εργασίας λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο επικεφαλής των Tesla και SpaceX προτείνει (στα σοβαρά) να μοιράζει στο μέλλον η αμερικανική κεντρική τράπεζα επιταγές προς τους πολίτες, που όπως πιστεύει, δεν θα αποτελούν απλώς ένα δίχτυ ασφαλείας για την κάλυψη βασικών αναγκών, αλλά ένα μέσο εξασφάλισης υψηλού επιπέδου διαβίωσης σε έναν κόσμο όπου η ανθρώπινη εργασία θα είναι …προαιρετική!
Απαντώντας στις ανησυχίες για τον πληθωρισμό, ο Μασκ εκτιμά ότι η εκρηκτική παραγωγικότητα της AI και της ρομποτικής θα ξεπεράσει κατά πολύ την αύξηση της προσφοράς χρήματος, δημιουργώντας μια εποχή «αφθονίας» όπου τα αγαθά θα παράγονται με ελάχιστο κόστος.
Οι σφοδρές αντιδράσεις των οικονομολόγων και το ζήτημα της βιωσιμότητας
Ωστόσο, το όραμα του δισεκατομμυριούχου Έλον Μασκ βρίσκει απέναντί του ένα συμπαγές μέτωπο ειδικών που χαρακτηρίζουν την πρόταση από ανεφάρμοστη έως επικίνδυνη. Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο μέτρο θα οδηγούσε σε άμεση κρατική χρεοκοπία, ενώ υπογραμμίζουν ότι η τεχνολογία ιστορικά δημιουργεί νέες ευκαιρίες απασχόλησης που ο Μασκ παραβλέπει. Παράλληλα, στελέχη της τεχνολογικής αγοράς, όπως ο Πρατιούς Ράι της Merlin AI, επισημαίνουν ότι τα «μαθηματικά δεν βγαίνουν», καθώς ένα οριζόντιο υψηλό εισόδημα θα οδηγούσε σε ακραίο ανταγωνισμό για πεπερασμένους πόρους, όπως η γη και η στέγαση. Από την άλλη πλευρά, ειδικοί στον τομέα της εκπαίδευσης τονίζουν ότι η πραγματική λύση βρίσκεται στην επανεκπαίδευση των εργαζομένων, η οποία διασφαλίζει την ανθρώπινη αυτονομία και αυτοεκτίμηση, στοιχεία που δεν μπορούν να υποκατασταθούν από μια κρατική επιταγή.
Προειδοποιήσεις για “τσουνάμι” ανεργίας
Παρά τις επικρίσεις, η συζήτηση παραμένει κρίσιμη, καθώς οι προβλέψεις για την αγορά εργασίας είναι δυσοίωνες, με εκτιμήσεις της Boston Consulting Group να κάνουν λόγο για απώλεια έως και 25 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ την επόμενη πενταετία. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρικτές της άποψης Μασκ, όπως ο Άντριου Γιανγκ, θεωρούν τη χρηματοδότηση ενός καθολικού εισοδήματος από την AI ως νομοτέλεια. Μια εναλλακτική προσέγγιση προτείνει ότι η μετάβαση στην ευημερία δεν θα έρθει απαραίτητα από «περισσότερο χρήμα», αλλά από τη δραματική μείωση του κόστους ζωής που θα επιφέρει η τεχνολογία, μετατρέποντας ένα βασικό επίδομα σε εισόδημα υψηλής αγοραστικής δύναμης. Σε κάθε περίπτωση, το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι αν η ανθρωπότητα είναι έτοιμη για έναν πολιτισμικό συντονισμό τέτοιας κλίμακας, όπου η διανομή του παραγόμενου πλούτου θα αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση της ψηφιακής εποχής.
Universal HIGH INCOME via checks issued by the Federal government is the best way to deal with unemployment caused by AI.
— Elon Musk (@elonmusk) April 17, 2026
AI/robotics will produce goods & services far in excess of the increase in the money supply, so there will not be inflation.
