Η δεύτερη εβδομάδα του έτους ξεκίνησε με ακόμη ένα πολιτικό σοκ χθες Κυριακή (11/1), όταν ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), Τζέρομ Πάουελ, αποκάλυψε ότι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς έχουν ανοίξει ποινική έρευνα σχετικά με τις ανακαινίσεις στα κεντρικά γραφεία της Fed.
Ο Πάουελ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι τον στοχεύει επειδή δεν υποκύπτει στην πίεση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για μεγάλες περικοπές στα επιτόκια ενώ η Ομοσπονδιακή Τράπεζα είναι ένας ανεξάρτητος οργανισμός, σχεδιασμένος να λειτουργεί ανεπηρέαστος από την πολιτική.
@couriernewsroom Federal Reserve Chairman Jerome Powell just announced that the Trump administration has launched a criminal investigation into him because the central bank is operating independently “instead of following preferences of” Donald Trump.
♬ original sound – COURIER
«Το ζήτημα αφορά το αν η Fed θα μπορεί να συνεχίσει να καθορίζει τα επιτόκια με βάση τα στοιχεία και τις οικονομικές συνθήκες ή αν, αντιθέτως, η νομισματική πολιτική θα καθορίζεται από πολιτική πίεση ή εκφοβισμό», δήλωσε ο Πάουελ σε βίντεο που δημοσιοποίησε την Κυριακή, αποκαλύπτοντας την έρευνα.
Πρόσθεσε ότι «κανείς, ούτε ο πρόεδρος της Fed, δεν βρίσκεται πάνω από το νόμο, αλλά αυτή η πρωτοφανής ενέργεια θα πρέπει να ιδωθεί στο ευρύτερο πλαίσιο των απειλών και της συνεχιζόμενης πίεσης της κυβέρνησης».
Ο Πάουελ επεσήμανε ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ τον απείλησε με ποινική δίωξη για την κατάθεσή του σε επιτροπή της Γερουσίας τον περασμένο Ιούνιο σχετικά με τις ανακαινίσεις των κτηρίων της Fed. Πρόκειται για ακόμη έναν ομοσπονδιακό αξιωματούχο που βρίσκεται σε σύγκρουση με τον Τραμπ και στη συνέχεια αντιμετωπίζει ποινική έρευνα από το υπουργείο Δικαιοσύνης.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, αρνήθηκε οποιαδήποτε γνώση της έρευνας, δηλώνοντας σε συνέντευξή του στο NBC News ότι «δεν ξέρω τίποτα γι’ αυτό, αλλά σίγουρα δεν τα πάει πολύ καλά στη Fed και δεν τα πάει καλά με την κατασκευή των κτηρίων».
Ανησυχία για την ανεξαρτησία της Fed
Οι ανησυχίες για την ανεξαρτησία της Fed έχουν ενταθεί, όπως επισήμανε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs, Γιάν Χατζίους. Σε συνέδριο στρατηγικής της Goldman Sachs για το 2026, ο Χατζίους δήλωσε: «Υπάρχουν πλέον μεγαλύτερες ανησυχίες ότι η ανεξαρτησία της Fed θα βρεθεί υπό πίεση, με τα τελευταία νέα για την ποινική έρευνα κατά του προέδρου Πάουελ να έχουν ενισχύσει αυτές τις ανησυχίες».
Παρ’ όλα αυτά, τόνισε ότι αναμένει η Fed να συνεχίσει να λαμβάνει αποφάσεις βάσει οικονομικών δεδομένων: «Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ο Πάουελ θα παίρνει αποφάσεις με βάση τα στοιχεία και δεν θα επηρεάζεται ούτε προς τη μία ούτε προς την άλλη κατεύθυνση».
Η έρευνα για τον Πάουελ αφορά ανακαινίσεις στα κεντρικά γραφεία της Fed ωστόσο στέλνει μήνυμα και στον αντικαταστάτη του Πάουελ, τον οποίο ο Τραμπ αναμένεται να διορίσει φέτος: μην αγνοείτε τις απαιτήσεις του προέδρου, ακόμα κι αν αυτό υπονομεύει την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, η οποία αποτελεί πυλώνα της ισχυρής αμερικανικής οικονομίας.
Τι έχει προηγηθεί
Ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα την οργή του προς τον Πρόεδρο της Fed Τζέρομ Πάουελ επειδή δεν χαμήλωσε τα επιτόκια κατά τη διάρκεια της θητείας του, ωστόσο τώρα το θέμα δεν έχει να κάνει με τη νομισματική πολιτική ή την αδυναμία στη διαχείριση των επιτοκίων, αλλά με μια υπερκοστολογημένη ανακαίνιση του συγκροτήματος της Fed, που περιλαμβάνει το ιστορικό κτήριο από μάρμαρο Marriner S. Eccles, στην Ουάσινγκτον.
Το κτήριο άνοιξε τη δεκαετία του 1930 και δεν είχε υποστεί πλήρη ανακαίνιση για πάνω από 90 χρόνια. Ο Πάουελ και άλλα στελέχη της Fed ανέλαβαν την ανακαίνιση αλλά, όπως συμβαίνει συχνά σε κυβερνητικά έργα, το κόστος ξεπέρασε κατά πολύ τον προϋπολογισμό, αυξάνοντας από τα αρχικά 1,9 δισεκατομμύρια δολάρια σε 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο σχεδιασμός ξεκίνησε κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, όταν ο ίδιος είχε υποδείξει τον Πάουελ για πρόεδρος της Fed.
Ο Πάουελ έχει απαντήσει στις επικρίσεις ζητώντας από τον επιθεωρητή της Fed να πραγματοποιήσει νέα ανασκόπηση του έργου, αλλά οι σύμμαχοι του Τραμπ φαίνεται ότι χρησιμοποιούν την ανακαίνιση ως πρόσχημα για πιθανή απόλυση του Πάουελ.
«Μου προκάλεσε έκπληξη ο διορισμός του», δήλωσε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη, είτε ξεχνώντας είτε παραποιώντας τον ρόλο του στη αρχική υποψηφιότητα του Πάουελ ως προέδρου της Fed κατά την πρώτη του θητεία.
(Με πληροφορίες από Guardian, CNN)
