Η εικονική πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ιράν εξέδωσε προειδοποίηση ασφαλείας νωρίς την Παρασκευή, προτρέποντας τους Αμερικανούς πολίτες να «εγκαταλείψουν τώρα το Ιράν» και να προετοιμάσουν σχέδια αναχώρησης που δεν θα βασίζονται στην αμερικανική βοήθεια.
Οι ΗΠΑ έχουν εκδώσει αρκετές παρόμοιες προειδοποιήσεις τον τελευταίο μήνα. Η πρεσβεία προέτρεψε τελευταία φορά τους Αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν τη χώρα στις 14 Ιανουαρίου, καθώς ο Τραμπ εξέταζε επιλογές για πιθανή επέμβαση στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων στοχευμένων στρατιωτικών επιθέσεων, εξαιτίας της αιματηρής καταστολής των διαδηλώσεων που συγκλόνισταν την Ισλαμική Δημοκρατία.
Τώρα όμως η προειδοποίηση ήρθε λίγες μόλις ώρες πριν αρχίσει -στις 12:00 ώρα Ελλάδος-στην πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ ο νέος γύρος συνομιλίων των αντιπροσωπειών ΗΠΑ-Ιράν.
Δεδομένου ότι ο Τραμπ καλωσορίζει την διάθεση της Τεχεράνης για διαπραγματεύσεις αλλά παράλληλα συνεχίζει να κάνει δηλώσεις δείχνοντας πως η στρατιωτική επέμβαση παραμένει ως ένας άσσος στο μανίκι του εάν δεν υπάρξει πρόοδος, η προειδοποίηση ίσως εντάσσεται στην ίδια λογική άσκησης πίεσης στο καθεστώς. Εξάλλου οι ΗΠΑ έχου αποστείλει και διατηρούν ισχυρή αερο-ναυτική δύναμη που ο Τραμπ δηλώνει πως είναι έτοιμη να αναλάβει δράση ανά πάσα στιγμή.
Το μεγάλο ερώτήμα για τις συνομιλίες που αρχίζουν σήμερα, αφορά την ίδια την ατζέντα αυτών. Το μεν Ιράν δηλώνει πρόθυμο να συζητήσει το θέμα του πυρηνικού του προγράμματος αλλά οι ΗΠΑ έχουν καταστήσει σαφές πως θέλουν να είναιστο τραπέζι και το πρόγραμμα ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων αλλά και η παροχή υποστήριξης του Ιράν σε ένοπλες ομάδες όπως η Χαμάς στη Γάζα, η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη.
Χθες, ρεπορτάζ των New York Times που επικαλείται τρεις Ιρανού και έναν Άραβα αξιωματούχο, υποστήριζε πως τελικά η ιρανική πλευρά έκανα αποδεκτή την αμερικανική απαίτηση ωστόσο σχετική επίσημη επιβεβαίωση δεν υπάρχει ενώ σε άλλα διεθνή μέσα ενημέρωσης τονίζεται πως υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι ότι οι δύο πλευρές έχουν βρει κοινό έδαφος για την ημερήσια διάταξη της συνάντησης.
Σημειώνεται πως στην συνάντηση θα συμμετέχουν ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας θα είναι ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ιρανούς αξιωματούχους.
Οι σημερινές συνομιλίες είναι και οι πρώτες επίσημες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον από τότε που ξέσπασαν οι εντάσεις τον Ιούνιο του περασμένου έτους, όταν ένας 12ήμερος πόλεμος με το Ισραήλ οδήγησε σε αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ που προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στις τρεις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Λιγοστές ελπίδες για πρόοδο στις συνομιλίες
Οι πιθανότητες για μία συμφωνία ή αποκλιμάκωση είναι χαμηλές, καθώς υπάρχει μεγάλη απόσταση στα βασικά αιτήματα και των δύο πλευρών και «μηδενική εμπιστοσύνη», όπως σχολιάζει ο Μπομπ ΜακΝάλι, πρόεδρος του Rapidan Energy Group.
Ο ΜακΝάλι, σύμφωνα με το CNBC, προέβλεψε πιθανότητα 75% οι ΗΠΑ και το Ιράν να εμπλακούν σε στρατιωτικές εχθροπραξίες τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες. Πιθανά σενάρια περιλαμβάνουν αποκλεισμό τύπου Βενεζουέλας, επιλεκτικές ή περιορισμένες επιθέσεις και μεγάλης κλίμακας στρατιωτική σύγκρουση, είπε.
Κρίσιμο παράγοντα βέβαια αποτελούν αραβικές και μουσουλμανικές χώρες, που έσπευσαν από την πρώτη στιγμή να δηλώσουν ότι δεν θα διευκολύνουν τις ΗΠΑ στην εκπόνηση πληγμάτων στο Ιράν (πχ διάθεση εναέριου χώρου κ.α) ενώ πολλές έχουν εμπλακεί σε μια προσπάθεια να παίξουν διαμεσολαβητικό ρόλο όπως οι Τουρκία, Αίγυπτος, Κατάρ, Σαουδική Αραβία.
Ένα πρόσθετος παράγοντας που επισημαίνουν πολλοί αναλυτές είναι πάντως και το γεγονός πως ο Τραμπ, δεδομένου του μπαράζ δηλώσεων που έχει κάνει όλο το προηγούμενου διάστημα, ρισκάρει τηξν αξιοπιστία τους και εάν το Ιράν αρνηθεί να κάνει μεγάλες παραχωρήσεις, ο πρόεδρος των ΗΠΑ πιθανότατα θα νιώσει υποχρεωμένος να δράσει, όπως σχολιάζει ο ΜακΝάλι.
Βέβαια υπάρχει και μια άλλη επιλογή: Να μην προχωρήσει σε επιθέσεις η Ουάσιγκτον αλλά να υπάρξουν επιθέσεις το Ιράν από το Ισραήλ…
