Απ’ ένα αλιευτικό σκάφος στην Αδριατική, Ιταλοί επιστήμονες απελευθερώνουν προσεκτικά χιλιάδες μικροσκοπικά χταπόδια, με την ελπίδα να καταπολεμήσουν ένα χωροκατακτητικό ξενικό είδος καβουριού που έχει ρημάξει την τοπική αλιεία.
Μια επιστημονική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια ποντάρει στο ότι το κοινό χταπόδι μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό του ραγδαία αυξανόμενου πληθυσμού των μπλε καβουριών — ενός αδηφάγου καρκινοειδούς που έχει καταστρέψει την παραγωγή οστρακοειδών στην Αδριατική.
«Επιλέξαμε το χταπόδι επειδή, στη φύση, είναι ένας τρομερός θηρευτής των οστρακόδερμων», δήλωσε στην AFP ο Αντόνιο Καζαλίνι, ένας από τους ερευνητές.
Τα μπλε καβούρια, που κατάγονται από την ατλαντική ακτή της Βόρειας Αμερικής, έφτασαν στη Μεσόγειο πριν από δεκαετίες, πιθανότατα μεταφερμένα μέσω του νερού έρματος των πλοίων.
Ωστόσο, ο πληθυσμός τους έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια, με την κυβέρνηση και τις αλιευτικές οργανώσεις να συνδέουν αυτή την αύξηση με τη θέρμανση των υδάτων και την κλιματική αλλαγή.
Με αιχμηρές, μπλε χρωματισμένες δαγκάνες, ιδιαίτερα ικανά να σπάζουν τα κελύφη, έχουν προκαλέσει καταστροφές στη βορειοανατολική Ιταλία — μία από τις κορυφαίες περιοχές παραγωγής αχιβάδων στην Ευρώπη.
Οι αρχές της περιφέρειας Εμίλια-Ρομάνια της Μπολόνια δήλωσαν πέρυσι ότι το είδος αυτό έχει προκαλέσει ζημιές ύψους σχεδόν 17 εκατομμυρίων ευρώ στην περιοχή από το 2022.
Η αγροτική και αλιευτική οργάνωση Coldiretti εκτιμά τον αριθμό σε περίπου 200 εκατομμύρια για ολόκληρη την Ιταλία, με την περιοχή του Βένετο στο βορρά να έχει επίσης πληγεί σοβαρά.
«Τρώνε τα πάντα, ακόμα και τα νεαρά μύδια που βρίσκονται στον βυθό», είπε ο Ντάβιντε Σανούλι, ένας ψαράς και καλλιεργητής μυδιών αναφερόμενος στα καβούρια.
Στις λιμνοθαλασσώδεις περιοχές κοντά στο δέλτα του ποταμού Πό, «έχουν προκαλέσει μαζική καταστροφή», πρόσθεσε ο 64χρονος, ο οποίος συμμετέχει στο πανεπιστημιακό πρόγραμμα.
Εξαιρετικοί κολυμβητές και με βάρος που φτάνει το 1 κιλό, τα μπλε καβούρια έχουν λίγους φυσικούς θηρευτές — κάτι που οι ερευνητές ελπίζουν να αλλάξουν.
🚨 Científicos en las costas de Bolonia, Italia, desarrollan el proyecto "Octo-Blu" para combatir la invasión de cangrejos azules mediante la siembra de pulpos criados en hábitats artificiales de cemento y arcilla.
— teleSUR TV (@teleSURtv) August 22, 2026
🔴 Hasta junio se han liberado más de 80.000 pequeños… pic.twitter.com/hg7ILilsQK
Οι «καταβροχθιστές καβουριών»
Το πρόγραμμα «Octo-Blu», που ξεκίνησε πέρυσι και χρηματοδοτείται από την περιφέρεια της Εμίλια-Ρομάνια, έχει ως στόχο την αύξηση του πληθυσμού των χταποδιών, ώστε να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στους εισβολείς με το σκληρό κέλυφος.
Η ομάδα εκτρέφει νεογνά χταπόδια σε δεξαμενές με λευκό νερό σε ένα εργαστήριο στην παραθαλάσσια πόλη του Τσεζενάτικο.
Όταν είναι έτοιμα, τα μικροσκοπικά ασπόνδυλα μεταφέρονται κατά χιλιάδες σε μια μεγάλη πλαστική σακούλα και μεταφέρονται στη θάλασσα.
Στη συνέχεια, τα νεογνά χταποδάκια απελευθερώνονται κοντά σε υποβρύχιους υφάλους, όπου η ομάδα έχει τοποθετήσει τεχνητές φωλιές από τσιμέντο και πηλό για να βοηθήσει τα χταπόδια να αναπτυχθούν.
Από τον Ιούνιο έχουν απελευθερωθεί περίπου 80.000, αριθμός που η ερευνητική ομάδα επιδιώκει να διπλασιάσει μέχρι τα τέλη Αυγούστου, ελπίζοντας να δει μερικά από αυτά να εξελιχθούν σε πλήρως ανεπτυγμένα χταπόδια.
«Η ιδέα είναι να δημιουργηθεί μια μικρή κοινότητα κοντά στην ακτή, ώστε να μπορεί να καταπολεμήσει καλύτερα την εξάπλωση του μπλε καβουριού», δήλωσε ο Καζαλίνι, τεχνικός υδατοκαλλιέργειας.
Το έργο παρουσιάζει ορισμένα σαφή μειονεκτήματα.
Το κοινό χταπόδι δεν έχει την τάση να ζει στα αμμώδη, ζεστά νερά που είναι χαρακτηριστικά των περιοχών της λιμνοθάλασσας όπου το μπλε καβούρι προκαλεί τη μεγαλύτερη ζημιά, γεγονός που καθιστά την πιθανή επίδρασή του εκεί αμελητέα — κάτι που οι ερευνητές γνωρίζουν πολύ καλά.
Άλλοι ειδικοί έχουν προτείνει ότι το λαβράκι θα μπορούσε να είναι πιο αποτελεσματικό στην καταπολέμηση των καβουριών, ενώ η ομάδα του Πανεπιστημίου της Μπολόνια εξετάζει επίσης τη χρήση χελιών, τα οποία τρώνε με μεγάλη όρεξη τα αυγά των οστρακόδερμων, για να συμπληρώσουν τις προσπάθειες των χταποδιών.
Ωστόσο, αν εφαρμοστεί και αλλού, το πιλοτικό πρόγραμμα θα μπορούσε ακόμα να συμβάλει στον περιορισμό του πληθυσμού των μπλε καβουριών και των σχετικών επιπτώσεών τους στο θαλάσσιο περιβάλλον της ακτής της Αδριατικής, ανέφερε ο Καζαλίνι.
«Τα μπλε καβούρια έχουν απίστευτο αναπαραγωγικό δυναμικό και ρυθμό γονιμότητας», δήλωσε ο Πιέτρο Eμανουέλε, ένας άλλος ερευνητής του Πανεπιστημίου της Μπολόνια, επισημαίνοντας ότι ένα μόνο καβούρι γεννά εκατομμύρια αυγά, τα περισσότερα από τα οποία εκκολάπτονται.
