Ο Βρετανός ορειβάτης Κέντον Κουλ έφτασε για 20ή φορά στην κορυφή του Έβερεστ, γράφοντας ιστορία ως ο μη Νεπαλέζος με τις περισσότερες επιτυχημένες αναβάσεις στο ψηλότερο βουνό της Γης. Το κατόρθωμα, όμως, ξαναφέρνει στο προσκήνιο την παλιά αλήθεια των Ιμαλαΐων: το Έβερεστ δεν συγχωρεί την αλαζονεία.
Ο Κέντον Κουλ, 52 ετών, ανέβηκε στην κορυφή του Έβερεστ για 20ή φορά, καταρρίπτοντας το δικό του ρεκόρ για τις περισσότερες αναβάσεις από μη Σέρπα ορειβάτη. Είχε πατήσει για πρώτη φορά στην κορυφή το 2004 και έκτοτε επέστρεφε σχεδόν κάθε χρόνο, συνήθως ως οδηγός αποστολών. Η κορυφή βρίσκεται στα 8.849 μέτρα και, σύμφωνα με τα διεθνή πρακτορεία, ο Κουλ έφτασε εκεί πριν από την αυγή της 22ας Μαΐου 2026.
Το απόλυτο ρεκόρ, πάντως, παραμένει νεπαλέζικη υπόθεση: ο Σέρπα Κάμι Ρίτα έχει ανέβει στο Έβερεστ 32 φορές, δείχνοντας πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος των Σέρπα στην ιστορία και στη σύγχρονη «βιομηχανία» του βουνού.
Η πρώτη επιβεβαιωμένη ανάβαση στην κορυφή έγινε στις 29 Μαΐου 1953 από τον Νεοζηλανδό Έντμουντ Χίλαρι και τον Νεπαλέζο Σέρπα Τένζινγκ Νόργκεϊ, στο πλαίσιο βρετανικής αποστολής υπό τον Τζον Χαντ. Ήταν η στιγμή που το Έβερεστ πέρασε από τον μύθο στην ανθρώπινη ιστορία.
Ελληνική παρουσία υπήρξε επίσης. Ο Κωνσταντίνος Νιάρχος αναφέρεται ως ο πρώτος Έλληνας που έφτασε στην κορυφή, στις 13 Μαΐου 1999, αν και σε διεθνείς καταγραφές εμφανίζεται συχνά με ελβετική υπηκοότητα. Το 2004, η εθνική αποστολή «Hellas Everest 2004» έφερε μαζικά την Ελλάδα στην κορυφή: Γιώργος Βουτυρόπουλος, Παναγιώτης Κοτρωνάρος, Μιχάλης Στύλλας, Παύλος Τσιαντός, Αντώνης Αντωνόπουλος, Νίκος Μαγγίτσης, Γιώργος Τσιάνος, Γιώργος Αργύρης και Κώστας Αποστολόπουλος αναφέρονται στις ελληνικές καταγραφές ως οι ορειβάτες που πάτησαν στην κορυφή εκείνη τη χρονιά. Το 2017 ανέβηκαν επίσης ο Αντώνης Συκάρης και ο Μιχάλης Ευμορφίδης.
Η διαδρομή προς το Έβερεστ αρχίζει συνήθως από το Κατμαντού. Από εκεί οι αποστολές πετούν προς τη Λούκλα και στη συνέχεια περπατούν αρκετές ημέρες μέσα από την κοιλάδα Κούμπου μέχρι το Everest Base Camp, στα περίπου 5.300 μέτρα. Η ανάβαση από τη νότια πλευρά περνά από τον παγετώνα Khumbu, το Camp I, το Camp II, το Camp III, το Camp IV στο South Col και μετά την τελική επίθεση κορυφής.
Μια κανονική αποστολή δεν είναι υπόθεση λίγων ημερών. Συνήθως χρειάζεται περίπου έξι έως οκτώ εβδομάδες συνολικά: άφιξη, πεζοπορία μέχρι τη βάση, εγκλιματισμός, επαναλαμβανόμενες αναβάσεις και καταβάσεις μεταξύ των camps, αναμονή για «παράθυρο» καλού καιρού και τελική προσπάθεια.
Το οξυγόνο είναι κρίσιμο. Πάνω από τα 8.000 μέτρα αρχίζει η λεγόμενη «ζώνη του θανάτου», όπου ο οργανισμός δεν μπορεί να μείνει για μεγάλο διάστημα. Οι περισσότεροι ορειβάτες χρησιμοποιούν φιάλες οξυγόνου, ειδικά από το Camp III ή το Camp IV και μετά. Χωρίς οξυγόνο, ο κίνδυνος εξάντλησης, υποθερμίας, εγκεφαλικού ή πνευμονικού οιδήματος αυξάνεται δραματικά.
Η διατροφή στην αποστολή είναι πρακτική και ενεργειακή: σούπες, ζυμαρικά, ρύζι, αφυδατωμένα γεύματα, μπάρες, τσάι, ηλεκτρολύτες και πολλά υγρά. Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι μόνο οι θερμίδες, αλλά το ότι σε τόσο μεγάλο υψόμετρο πολλοί χάνουν την όρεξή τους, ενώ κάθε βήμα απαιτεί τεράστια ενέργεια.
Οι αποστολές οργανώνονται με οδηγούς, Σέρπα, γιατρούς ή διασώστες υψηλού υψομέτρου, μάγειρες βάσης, ομάδες επικοινωνίας και μεταφορείς. Οι Σέρπα ανοίγουν διαδρομές, στήνουν σχοινιά, μεταφέρουν οξυγόνο, σκηνές και υλικό στα ψηλά camps. Στον παγετώνα Khumbu ειδικές ομάδες, γνωστές ως Icefall Doctors, τοποθετούν σκάλες και σχοινιά, αλλά το σημείο παραμένει από τα πιο επικίνδυνα του βουνού.
Το Έβερεστ έχει και βαρύ τίμημα. Πάνω από 300 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στην προσπάθεια να φτάσουν ή να επιστρέψουν από την κορυφή. Μόνο τη φετινή σεζόν, σύμφωνα με το Reuters, δύο Ινδοί ορειβάτες πέθαναν κατά την κάθοδο, ανεβάζοντας τότε τον απολογισμό της περιόδου σε πέντε νεκρούς.
Η ιστορία του Κέντον Κουλ μοιάζει με θρίαμβο αντοχής. Αλλά το Έβερεστ δεν είναι απλώς ένα ρεκόρ. Είναι μια δοκιμασία όπου η εμπειρία, η ταπεινότητα, η ομάδα, ο καιρός και η σωστή απόφαση να γυρίσεις πίσω μετρούν όσο και η ίδια η κορυφή.
Πόσο κοστίζει το εγχείρημα;
Η ανάβαση στο Έβερεστ θεωρείται πλέον μία από τις ακριβότερες ορειβατικές αποστολές στον κόσμο και το συνολικό κόστος μπορεί να ξεκινήσει από περίπου 35.000 ευρώ και να ξεπεράσει ακόμη και τις 150.000 ευρώ, ανάλογα με το επίπεδο υποστήριξης, την εταιρεία και το αν χρησιμοποιείται ιδιωτική καθοδήγηση.
Οι περισσότερες «κλασικές» εμπορικές αποστολές κοστίζουν σήμερα μεταξύ 45.000 και 75.000 ευρώ ανά άτομο. Στην τιμή συνήθως περιλαμβάνονται:
- Η άδεια ανάβασης από το Νεπάλ, που μόνο αυτή κοστίζει περίπου 11.000 δολάρια.
- Οι Σέρπα οδηγοί και η υποστήριξη υψηλού υψομέτρου.
- Οι φιάλες οξυγόνου και ο ειδικός εξοπλισμός χρήσης τους.
- Σκηνές, τρόφιμα και καταυλισμοί.
- Μεταφορές από Κατμαντού προς Λούκλα και Base Camp.
- Γιατροί αποστολής και επικοινωνίες.
- Σχοινιά, σκάλες και ασφάλιση διαδρομής.
Από εκεί και πέρα, ο ίδιος ο ορειβάτης πρέπει να πληρώσει επιπλέον τον προσωπικό του εξοπλισμό, ο οποίος μπορεί να ξεπεράσει τις 8.000 έως 15.000 ευρώ. Ειδικές στολές υψηλού υψομέτρου, μπότες για -40°C, sleeping bags, μάσκες οξυγόνου, γάντια, δορυφορικά τηλέφωνα και τεχνικός εξοπλισμός είναι απολύτως απαραίτητα.
Υπάρχουν και αποστολές «πολυτελείας», όπου πελάτες πληρώνουν πάνω από 100.000 ευρώ για ιδιωτικούς οδηγούς, επιπλέον οξυγόνο, θερμαινόμενες σκηνές, Wi-Fi στο Base Camp, προσωπικό μάγειρα ή ακόμη και ελικόπτερο για μέρος της διαδρομής.
Στον αντίποδα, υπάρχουν πιο «φθηνές» αποστολές από μικρές εταιρείες, κυρίως από Νεπάλ ή Κίνα, με κόστος κάτω από 35.000 ευρώ, όμως αρκετοί έμπειροι ορειβάτες προειδοποιούν ότι οι περικοπές σε οξυγόνο, προσωπικό ασφαλείας ή υποστήριξη μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνες.
Το οικονομικό βάρος δεν σταματά στην κορυφή. Μια επιχείρηση διάσωσης με ελικόπτερο μπορεί να κοστίσει δεκάδες χιλιάδες ευρώ, ενώ πολλοί ορειβάτες πληρώνουν επιπλέον για ασφάλιση ζωής και εκκένωσης.
Γι’ αυτό και αρκετοί επαγγελματίες αποκαλούν πλέον το Έβερεστ όχι μόνο «κορυφή του κόσμου», αλλά και μία από τις πιο ακριβές ανθρώπινες φιλοδοξίες.
