Η Κούβα βυθίστηκε ξανά στο σκοτάδι, μετά την κατάρρευση του εθνικού ηλεκτρικού δικτύου, σε ένα ακόμη επεισόδιο μιας κρίσης που πλέον δεν μπορεί να περιγραφεί ως απλή τεχνική βλάβη. Πρόκειται για σύμπτωμα μιας χώρας που δοκιμάζεται ταυτόχρονα από παλαιωμένες υποδομές, έλλειψη καυσίμων, οικονομική ασφυξία και μια καθημερινότητα που για εκατομμύρια πολίτες έχει γίνει αφόρητη.
Σύμφωνα με τον διαχειριστή του δικτύου, την κρατική Electric Union, η γενική διακοπή σημειώθηκε τη Δευτέρα και η αιτία της κατάρρευσης τελεί υπό διερεύνηση. Το Reuters μεταδίδει ότι περίπου 10 εκατομμύρια κάτοικοι έμειναν χωρίς ρεύμα, ενώ σχεδόν τα δύο τρίτα της χώρας είχαν ήδη πρόβλημα ηλεκτροδότησης πριν από το ολικό μπλακ άουτ. (Reuters)
Η εικόνα είναι δραματική. Νοικοκυριά χωρίς κλιματισμό μέσα στην καλοκαιρινή ζέστη της Καραϊβικής, τρόφιμα που κινδυνεύουν να χαλάσουν, αντλίες νερού που σταματούν, νοσοκομεία που λειτουργούν στα όρια και δημόσιες υπηρεσίες που παραλύουν. Για τους Κουβανούς, οι πολύωρες διακοπές ρεύματος δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Το καινούργιο είναι η συχνότητα, η διάρκεια και η αίσθηση ότι το σύστημα δεν αντέχει άλλο.
Το Associated Press αναφέρει ότι τα αποθέματα καυσίμων της Κούβας εξαντλούνται, ενώ το ηλεκτρικό δίκτυο «καταρρέει» υπό το βάρος της φθοράς και της έλλειψης επενδύσεων. Η χώρα, σύμφωνα με το ίδιο πρακτορείο, παράγει μόλις περίπου το 40% των καυσίμων που χρειάζεται, ενώ οι αρχές έχουν ήδη προχωρήσει σε προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος που μπορεί να ξεπερνούν ακόμη και τις 24 ώρες.
Η κυβέρνηση της Αβάνας αποδίδει μεγάλο μέρος της κρίσης στις αμερικανικές κυρώσεις και στους περιορισμούς που δυσκολεύουν την προμήθεια πετρελαίου. Από την άλλη πλευρά, οι επικριτές του καθεστώτος μιλούν για χρόνια κακοδιαχείριση, κρατικό έλεγχο που στραγγαλίζει την οικονομία και αδυναμία εκσυγχρονισμού βασικών υποδομών.
Η αλήθεια, όπως συμβαίνει συχνά στην Κούβα, βρίσκεται μέσα σε έναν σκληρό συνδυασμό: εξωτερική πίεση, εσωτερική δυσλειτουργία, γερασμένα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας και μια κοινωνία που πληρώνει πάντα πρώτη τον λογαριασμό.
Η ενεργειακή κρίση έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια του τεχνικού προβλήματος. Είναι πολιτικό ζήτημα, κοινωνική απειλή και καθημερινός εφιάλτης. Όταν μια χώρα δεν μπορεί να κρατήσει αναμμένα τα φώτα, δεν δοκιμάζεται μόνο το δίκτυο ηλεκτροδότησης. Δοκιμάζεται η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος, η αντοχή της κοινωνίας και η ίδια η δυνατότητα μιας κυβέρνησης να διαχειριστεί τα στοιχειώδη.
Η Κούβα, η χώρα της μουσικής, της αντοχής και της ιστορικής περηφάνιας, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μία πολύ πιο πεζή αλλά καθοριστική πραγματικότητα: χωρίς ρεύμα, χωρίς καύσιμα και χωρίς άμεση λύση, το σκοτάδι δεν είναι πια μόνο κυριολεκτικό. Είναι και πολιτικό.
