Σκηνικό γενικευμένης αποσταθεροποίησης επικρατεί στο Μεξικό μετά την εξόντωση του ηγέτη του Καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG), Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», σε μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση στην πολιτεία Χαλίσκο.
Ο θάνατός του πυροδότησε κύμα συντονισμένων και βίαιων αντιποίνων σε τουλάχιστον 20 πολιτείες, με οδοφράγματα, εμπρησμούς, ανταλλαγές πυρών και εκτεταμένο χάος. Πάνω από 70 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ περισσότερα από 250 μπλόκα παρέλυσαν βασικές οδικές αρτηρίες, βυθίζοντας κυρίως το δυτικό τμήμα της χώρας σε νέο αιματηρό κύκλο βίας.
Στρατός στους δρόμους – Επίδειξη ισχύος από την κυβέρνηση
Η κυβέρνηση απάντησε με μαζική κινητοποίηση του στρατού. Περίπου 10.000 στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί από την Κυριακή, εκ των οποίων οι 7.000 βρίσκονταν ήδη στο Χαλίσκο. Επιπλέον 2.500 άνδρες στάλθηκαν εκτάκτως στη δυτική χώρα, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί περαιτέρω αποσταθεροποίηση.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Άμυνας, η στρατιωτική παρουσία ενισχύεται κυρίως σε περιοχές όπου δρα το CJNG, μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες και πιο βίαιες εγκληματικές οργανώσεις στο Μεξικό.
Μαζικές εκδόσεις στις ΗΠΑ – Στενή συνεργασία Ουάσινγκτον και Μεξικού
Το Μεξικό ενισχύει τη συνεργασία με τις ΗΠΑ στον αγώνα κατά των καρτέλ, μετά τη στρατιωτική επιχείρηση που προκάλεσε νέο κύκλο βίας. Πάνω από 100 φερόμενα μέλη εγκληματικών οργανώσεων έχουν μεταφερθεί στις ΗΠΑ για δίκη, ενώ το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης επιβεβαίωσε ότι μέσα στον Φεβρουάριο εκδόθηκαν 92 ύποπτοι.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο Αντόνιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστός ως «Τόνι Μοντάνα», αδελφός του ηγέτη του Καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά, ο οποίος κατηγορείται για διακίνηση ναρκωτικών. Στις ΗΠΑ μεταφέρθηκαν επίσης στελέχη του Καρτέλ Σιναλόα, κατηγορούμενα για παραγωγή φαιντανύλης.
Οι δίκες θα διεξαχθούν σε 13 πολιτείες και στην Ουάσινγκτον, με πιθανές ποινές ισόβιας κάθειρξης. Η υπουργός Δικαιοσύνης των ΗΠΑ τόνισε ότι η Ουάσινγκτον είναι αποφασισμένη «να διαλύσει τα καρτέλ και τα διασυνοριακά εγκληματικά δίκτυα», ενώ αξιωματούχοι υπογράμμισαν πως «η δικαιοσύνη δεν σταματά στα σύνορα».
Πλήγμα στον τουρισμό και γενικευμένη ανησυχία για το Μουντιάλ 2026
Η βία στο Μεξικό προκάλεσε προειδοποίηση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς τους Αμερικανούς που βρίσκονται σε τουριστικές περιοχές να παραμείνουν σε ασφαλή καταφύγια. Αεροπορικές εταιρείες -μεταξύ τους οι United Airlines, Southwest Airlines, Alaska Airlines, καθώς και οι καναδικές Air Canada και WestJet/Sunwing– ακύρωσαν πτήσεις προς πόλεις όπως το Κανκούν και η Γουαδαλαχάρα, με ορισμένα αεροσκάφη να επιστρέφουν λόγω κινδύνου.
Η κρίση εκτυλίσσεται λίγους μήνες πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2026, το οποίο θα συνδιοργανώσουν Μεξικό, ΗΠΑ και Καναδάς, με τη Γουαδαλαχάρα να έχει οριστεί ως μία από τις πόλεις διεξαγωγής αγώνων.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της προέδρου του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, ότι υπάρχουν «κάθε είδους εγγυήσεις» και «κανένας κίνδυνος για τους φιλάθλους», οι τοπικές κοινωνίες εμφανίζονται διχασμένες. Ο κυβερνήτης του Χαλίσκο, Jesús Pablo Lemus, δήλωσε ότι η FIFA δεν εξετάζει αλλαγή έδρας, ωστόσο η ανησυχία παραμένει.
Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία του Ούγκο Αλεχάντρο Πέρεζ, ιδιοκτήτη εστιατορίου στη Γουαδαλαχάρα, ο οποίος βίωσε ανταλλαγές πυρών και εκρήξεις λίγα μέτρα από το σπίτι του. «Δεν νομίζω ότι θα έπρεπε να φιλοξενηθεί εδώ το Μουντιάλ. Έχουμε τόσα προβλήματα και επενδύουν σε μια διοργάνωση, ενώ η βία μαίνεται», δηλώνει, εκφράζοντας τον φόβο ότι ο θάνατος του «Ελ Μέντσο» μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η λεγόμενη «στρατηγική των αποκεφαλισμών» –η εξόντωση ηγετών καρτέλ– συχνά οδηγεί σε εσωτερικές συγκρούσεις και αιματηρούς αγώνες διαδοχής, αυξάνοντας τη βία αντί να τη μειώνει.
(Με πληροφορίες από ΕΡΤ)
