Η εκεχειρία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν παραμένει σε ισχύ, αλλά πλέον μοιάζει περισσότερο με παύση τακτικής παρά με σταθερή πορεία αποκλιμάκωσης. Ο Αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας το Σάββατο στη Φλόριντα, εμφανίστηκε πρόθυμος να επιστρέψει στις διαβουλεύσεις εφόσον η Τεχεράνη καταθέσει «καλύτερες προτάσεις», την ώρα που η προγραμματισμένη μετάβαση των Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Ισλαμαμπάντ ακυρώθηκε.

Η συνάντηση στο Πακιστάν, που είχε αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία καθώς το Ισλαμαμπάντ επιχειρεί να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής, δεν έφερε την αναμενόμενη εικόνα απευθείας ή έστω ουσιαστικής προσέγγισης. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ολοκλήρωσε τις επαφές του με Πακιστανούς αξιωματούχους και αναχώρησε από την πρωτεύουσα χωρίς να υπάρξει ένδειξη άμεσης προόδου με την αμερικανική πλευρά. Σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ ακύρωσε την αποστολή των δύο απεσταλμένων, χαρακτηρίζοντας ανεπαρκή την τελευταία ιρανική πρόταση.

Advertisement
Advertisement

Το μήνυμα του Λευκού Οίκου παραμένει διπλό: πίεση και παράθυρο διαλόγου. Από τη μία, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ έχουν «όλα τα χαρτιά στα χέρια τους» και ότι η Τεχεράνη μπορεί «να τηλεφωνήσει» εάν θέλει συνομιλίες. Από την άλλη, όταν ρωτήθηκε αν εξετάζει τον τερματισμό της εκεχειρίας, απάντησε: «Δεν το έχω καν σκεφτεί», αφήνοντας να εννοηθεί ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν σπεύδει να επιστρέψει στη στρατιωτική κλιμάκωση.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, εκπέμπει τη δική της αμφιβολία για τις προθέσεις της Ουάσιγκτον. Ο Αραγτσί, μετά την ολοκλήρωση των επαφών στο Πακιστάν, δήλωσε ότι παρουσίασε ένα «βιώσιμο πλαίσιο» για τον μόνιμο τερματισμό του πολέμου, προσθέτοντας πως μένει να φανεί εάν οι ΗΠΑ είναι «πράγματι σοβαρές» ως προς τη διπλωματία. Στη συνέχεια μετέβη στη Μουσκάτ, με το Ομάν να μπαίνει ξανά στον κύκλο των περιφερειακών διαβουλεύσεων.

Το Πακιστάν, από την πλευρά του, επιχείρησε να κρατήσει ανοιχτό τον ρόλο του διαμεσολαβητή. Ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ ανακοίνωσε ότι είχε επικοινωνία με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τόνισε ότι η χώρα του παραμένει προσηλωμένη στο να λειτουργήσει ως «έντιμος και ειλικρινής διαμεσολαβητής» για τη σταθερότητα στην περιοχή.

Στο βάθος όλων αυτών βρίσκεται το μεγάλο στρατηγικό αγκάθι: τα Στενά του Ορμούζ. Οι Φρουροί της Επανάστασης επανέλαβαν ότι ο έλεγχος της θαλάσσιας οδού αποτελεί «καθοριστική στρατηγική» της Ισλαμικής Δημοκρατίας απέναντι στις ΗΠΑ. Πρόκειται για σημείο με τεράστια σημασία για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, καθώς από εκεί διέρχεται κανονικά μεγάλο μέρος των διεθνών φορτίων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Την ίδια ώρα, η κρίση δεν περιορίζεται στο αμερικανοϊρανικό μέτωπο. Η κατάσταση στον Λίβανο παραμένει εύθραυστη, με το Ισραήλ να δίνει εντολή για ισχυρότερα πλήγματα κατά στόχων της Χεζμπολάχ, δοκιμάζοντας μια παράλληλη εκεχειρία που ήδη βρίσκεται υπό πίεση. Η σύνδεση των δύο πεδίων είναι προφανής: όσο η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον δεν βρίσκουν κοινό έδαφος, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος η ένταση να μεταδοθεί σε όλη την περιφέρεια.

Η σημερινή εικόνα, επομένως, δεν είναι ούτε καθαρή ρήξη ούτε πραγματική πρόοδος. Είναι μια διπλωματία με βαριά σκιά στρατιωτικής πίεσης. Ο Τραμπ δεν κλείνει την πόρτα, αλλά ζητά περισσότερα. Το Ιράν δηλώνει ότι έχει καταθέσει πλαίσιο, αλλά αμφισβητεί την ειλικρίνεια της Ουάσιγκτον. Το Πακιστάν προσπαθεί να μείνει στο τραπέζι ως μεσολαβητής, ενώ το Ομάν εμφανίζεται ως ο επόμενος σταθμός των παρασκηνιακών κινήσεων.

Και κάπως έτσι, η εκεχειρία συνεχίζεται, όχι επειδή οι δύο πλευρές συμφώνησαν, αλλά επειδή καμία δεν δείχνει ακόμη έτοιμη να αναλάβει το κόστος της πλήρους κατάρρευσής της.