Δεκαπέντε δευτερόλεπτα σιωπής, ένα χαμόγελο και πέντε λέξεις: «Αυτή είναι η απάντησή μου». Έτσι αντέδρασε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην τελευταία ερώτηση της συνέντευξης Τύπου στις Βρυξέλλες, όταν δημοσιογράφος τον ρώτησε αν ο Ντόναλντ Τραμπ τον χρησιμοποιεί ως «αποδιοπομπαίο τράγο» ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Τραμπ είχε χαρακτηρίσει «ντροπή» τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, δηλώνοντας ότι δυσκολεύεται περισσότερο με τον Ζελένσκι παρά με τον Πούτιν. Ο Ουκρανός πρόεδρος αντέστρεψε τη φράση, αποδοκίμασε την αμερικανική συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ, προειδοποίησε για νέες συμφωνίες και χαλάρωση κυρώσεων, ενώ αποκάλυψε ότι ζήτησε αντιβαλλιστικούς πυραύλους από τις ΗΠΑ χωρίς να τους λάβει.
Μιλώντας νωρίτερα ενώπιον των «27», ο Ζελένσκι είχε προειδοποιήσει ότι ο Πούτιν χρησιμοποιεί την ενέργεια για να εξασφαλίζει την ανοχή της διεθνούς κοινότητας. «Όταν χρησιμοποιεί το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο για να δελεάσει τον κόσμο, πολλοί πολιτικοί κάνουν τα στραβά μάτια, ακόμη κι όταν πόλεις ισοπεδώνονται και χωριά παραδίδονται στις φλόγες», είπε, τονίζοντας ότι η Ρωσία αποτελεί μακροπρόθεσμη απειλή για ολόκληρη την Ευρώπη.
Την ίδια ώρα η ΕΕ, στέλνει μήνυμα στήριξης και ενότητας. Οι «27» υποδέχθηκαν τον Ζελένσκι με χειροκροτήματα, υποσχόμενοι περισσότερη στήριξη και συνέχιση της πίεσης στη Μόσχα, χωρίς να επιδιώκουν σύγκρουση με την Ουάσιγκτον. Ωστόσο, οι ρωσικές επιθέσεις, οι οικονομικές ανάγκες και η αβεβαιότητα γύρω από την αμερικανική βοήθεια παραμένουν.
Η ΕΕ: Καμία χαλάρωση των κυρώσεων
«Δεν είναι ώρα να αποσύρουμε τη στήριξή μας προς την Ουκρανία. Δεν είναι ώρα να χαλαρώσουμε τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας», τόνισε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ενώ από την πλευρά της η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι «δεν θα άρουμε καμία κύρωση εάν η Ρωσία δεν σταματήσει αυτόν τον πόλεμο», με το 22ο πακέτο κυρώσεων υπό προετοιμασία.
Σύμφωνα με τους Financial Times, Ευρωπαίοι ηγέτες σχεδίαζαν να παροτρύνουν τον Ζελένσκι να χαμηλώσει τους τόνους απέναντι στον Τραμπ. Ο ίδιος, ωστόσο, δήλωσε ότι άκουσε από τους Ευρωπαίους «μόνο υποστήριξη».
Η επίθεση Τραμπ και η ευρωπαϊκή απάντηση
Σε συνέντευξή του στο Newsmax, ο Τραμπ κατηγόρησε την Ουκρανία ότι με τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια ανεβάζει τις διεθνείς τιμές πετρελαίου.
«Το μόνο που κάνει είναι να ανεβάζει την παγκόσμια τιμή του πετρελαίου. Νομίζω ότι αυτό είναι ντροπή», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «ο Ζελένσκι είναι πιο δύσκολος στη συνεργασία από τον Πούτιν».
«Υπερασπίζομαι τα συμφέροντα της Ουκρανίας. Δεχθήκαμε επίθεση, τα εδάφη μας καταλήφθηκαν, οι άνθρωποί μας σκοτώθηκαν. Έχουμε δικαίωμα να αμυνθούμε», απάντησε ο Ζελένσκι, κατηγορώντας τον Πούτιν ότι δεν επιδιώκει διαπραγματεύσεις. «Πολεμάμε. Ποια είναι η εναλλακτική; Ο αφανισμός».
«Δώστε μας πυραύλους όσο διαρκεί η συμφωνία για το ντίζελ»
Η αμερικανική συμφωνία με τη Ρωσία αιφνιδίασε το Κίεβο. Καθώς η Μόσχα δεν δέχεται ενεργειακή εκεχειρία, ο Ζελένσκι ζήτησε από τις ΗΠΑ αντιβαλλιστικούς πυραύλους. «Όχι πολλούς. Για όσο διάστημα θα διαρκεί η συμφωνία για το ντίζελ», είπε, προσθέτοντας ότι δεν τους έχει λάβει.
Προειδοποίησε για νέες συμφωνίες στο φυσικό αέριο και περαιτέρω χαλάρωση κυρώσεων, ακόμη και για τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια. «Αν δεν το υπερασπιστώ εγώ, ποιος άλλος θα το κάνει διπλωματικά;» Πάντως, οι διαπραγματευτικές ομάδες ΗΠΑ και Ουκρανίας παραμένουν σε επαφή.
«Κολλημένος» στο παρελθόν
Νωρίτερα μιλώντας στους «27», παρουσίασε τη Ρωσία ως μακροπρόθεσμη απειλή για την Ευρώπη. «Αν ο Πούτιν νικήσει, όλα όσα σας ενώνουν θα χαθούν. Έχει πρόβλημα με όλα όσα συνέβησαν μετά το 1985. Δεν θέλουμε να επιστρέψουμε εκεί», προειδοποίησε, αναφερόμενος στα σοβιετικά τανκς στην Πράγα και τη Βουδαπέστη και στο Τείχος του Βερολίνου, με έμμεση αναφορά σε δηλώσεις της Τζόρτζια Μελόνι. Παρομοίασε μάλιστα τη Ρωσία του Πούτιν με τη Βόρεια Κορέα, όπου τα παιδιά μεγαλώνουν για να πεθάνουν για τον ηγέτη τους.
Patriot, Starlink και το μέλλον της ευρωπαϊκής στήριξης
Ο Ζελένσκι επισήμανε ότι οι αμερικανικές παραδόσεις πυραύλων Patriot κατευθύνονται κατά προτεραιότητα στη Μέση Ανατολή, εκτιμώντας ωστόσο ότι οι Ευρωπαίοι διαθέτουν αρκετούς για τις ελάχιστες ουκρανικές ανάγκες του χειμώνα.
Για το Starlink, ανέφερε ότι οι περιορισμοί ταχύτητας στα 70 χλμ./ώρα δυσκολεύουν την αναχαίτιση ρωσικών drones που ξεπερνούν τα 400 χλμ./ώρα. Οι δυνατότητες δεν έχουν αποκατασταθεί πλήρως, ενώ το Κίεβο αναζητεί λύσεις και με τη Γαλλία.
Η Ουκρανία αναμένει επίσης νέα F-16 από το Βέλγιο έως το τέλος του έτους, ενώ συνεργάζεται με Ευρωπαίους για φθηνότερο αντιβαλλιστικό σύστημα και με τη Γερμανία για παραγωγή πυραύλων το 2027.
Στο οικονομικό μέτωπο, ο Ζελένσκι ευχαρίστησε την ΕΕ για το δάνειο των 90 δισ. ευρώ για το 2026–2027, αλλά ενώπιον των «27» υπογράμμισε ότι η Ουκρανία θα χρειαστεί τουλάχιστον 70 δισ. ευρώ για την άμυνά της το 2027. Ζήτησε επίσης οι ουκρανικές αμυντικές δυνατότητες να ενταχθούν στον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό από το 2028, καθώς, όπως τόνισε, η Ουκρανία συμβάλλει και στην ασφάλεια της Ευρώπης. Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, τα οποία επιμένει ότι δεν πρέπει να επιστραφούν στη Μόσχα.
Η αβεβαιότητα δεν περιορίζεται στην Ουάσιγκτον. Οι επερχόμενες εκλογές στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στη Γαλλία το 2027, ενδέχεται να αλλάξουν τις ισορροπίες, με τη Μαρίν Λεπέν να αμφισβητεί ήδη τη συνέχιση της χρηματοδότησης της Ουκρανίας.
Έτσι, παρά τα χειροκροτήματα και τις διαβεβαιώσεις στήριξης, το ερώτημα είναι εάν η Ευρώπη μπορεί να καλύψει τα κενά που αφήνουν οι ΗΠΑ και δεύτερον αν θα μπορέσει να διατηρήσει ενιαία στάση απέναντι στη Ρωσία μετά τις επόμενες εκλογές.
