Οι Σαάμι της Νορβηγίας ζητούν από τη βασίλισσα της Δανίας την επιστροφή ιερού τυμπάνου μαγείας

Ο αυτόχθων λαός επιδιώκει τη μόνιμη ιδιοκτησία του τεχνουργήματος που κατασχέθηκε μετά από δίκη μαγείας του 17ου αιώνα.
Τύμπανο από ξύλο, ξύλο και δέρμα, που χρησιμοποιείται σε μαγικές τελετουργίες, διαμέτρου 29x8 cm. Πολιτισμός Σαάμι, Λαπωνία, δεύτερο μισό του 17ου αιώνα. Ρώμη, Museo Preistorico Etnografico Pigorini (Μουσείο Εθνογραφίας και Προϊστορίας) (Φωτογραφία από DeAgostini/Getty Images)
Τύμπανο από ξύλο, ξύλο και δέρμα, που χρησιμοποιείται σε μαγικές τελετουργίες, διαμέτρου 29x8 cm. Πολιτισμός Σαάμι, Λαπωνία, δεύτερο μισό του 17ου αιώνα. Ρώμη, Museo Preistorico Etnografico Pigorini (Μουσείο Εθνογραφίας και Προϊστορίας) (Φωτογραφία από DeAgostini/Getty Images)
DEA / L. PEDICINI via Getty Images

Οι Σαάμι ή Λάπωνες της Νορβηγίας ζητούν να τους επιστραφεί ένα ιερό τύμπανο που κατασχέθηκε από τη Δανία μετά από μια δίκη μαγείας το 1691 και απευθύνθηκαν στη βασίλισσα της Δανίας για να τους βοηθήσει στο αίτημά τους.

Οι Σαάμι είναι αυτόχθων αρχαίος λαός που ζει στο βόρειο άκρο της Σκανδιναβικής χερσονήσου, συμπεριλαμβανομένης και της ρωσικής χερσονήσου Κόλα

Το εν λόγω τύμπανο ανήκε σε έναν σαμάνο Σαάμι, τον Anders Poulsson, ο οποίος συνελήφθη και φυλακίστηκε, σύμφωνα με τα δικαστικά αρχεία. Στην συνέχεια κατασχέθηκε και έγινε κομμάτι της συλλογής τέχνης της βασιλικής οικογένειας της Δανίας πριν μεταφερθεί στο Εθνικό Μουσείο της Δανίας το 1849.

Από το 1979, το τύμπανο παραχωρήθηκε με δάνειο από τους Δανούς στο μουσείο Sámi στο Karasjok της Νορβηγίας. Η δανέζικη δανειακή σύμβαση λήγει την 1η Δεκεμβρίου και το τύμπανο αναμένεται να επιστρέψει στη Δανία. Αλλά οι Σαάμι το θέλουν πίσω αμετάκλητα.

Το Μουσείο Sámi στο Karasjok έστειλε αίτημα στο Εθνικό Μουσείο της Δανίας νωρίτερα φέτος να αναλάβει επίσημα την κυριότητα του τυμπάνου και ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Σαάμι, Aili Keskitalo, εξέδωσε δήλωση στον νορβηγικό και τον δανικό τύπο ζητώντας την επιστροφή του τυμπάνου.

Ο Keskitalo δήλωσε: ”Αυτό είναι ένα τελετουργικό, ιερό αντικείμενο υψηλής πολιτιστικής αξίας - χρησιμοποιείται για να προβλέψει το μέλλον και να έρθει σε επαφή με τον πνευματικό κόσμο από τους Σαμάνους Σααμί εδώ και αιώνες”.

Ελάχιστα τέτοια τύμπανα εξακολουθούν να υπάρχουν, με τα περισσότερα να βρίσκονται σε ευρωπαϊκά χέρια - συμπεριλαμβανομένου ενός που εκτίθεται στο Βρετανικό Μουσείο.

«Αποτελεί μεγάλο ζήτημα για εμάς, ότι τέτοια σημαντικά αντικείμενα αποθηκεύονται σε κελάρια μουσείων όπου οι Σαάμι δεν μπορούν να τα δουν ή να τα μελετήσουν».

Ο Keskitalo πρόσθεσε: « Το ζητάμε εδώ και χρόνια - είναι απαράδεκτο».

Ο επικεφαλής της έρευνας του Εθνικού Μουσείου της Δανίας, Christian Sune Pedersen δήλωσε στη νορβηγική εφημερίδα Verdens Gang ότι το αίτημά τους εξετάζεται.

Επειδή το τύμπανο αποτελούσε μέρος της βασιλικής συλλογής στη Δανία πριν δοθεί στο Εθνικό Μουσείο, ο Keskitalo ελπίζει ότι η βασίλισσα της Δανίας ”μπορεί να λειτουργήσει ως η φωνή της συνείδησης του δανικού λαού και του δανικού κράτους”.

«Μέσα από αυτό το τύμπανο, θα είμαστε σε θέση να εξηγήσουμε τόσα πολλά για την ιστορία του Σαάμι. Αφηγείται μια ιστορία για τη χειραφέτηση και τον αγώνα των Σαάμι να οικειοποιηθούμε τον πολιτισμό μας», πρόσθεσε ο Keskitalo. «Το τύμπανο είναι το κλειδί για να εξηγήσουμε την κληρονομιά μας».

«Είμαι αισιόδοξος ότι αν η βασίλισσα πει ότι θα πρέπει να μεταβιβαστεί η ιδιοκτησία, τότε αυτό θα γίνει», δήλωσε ο Keskitalo.

Η βασίλισσα Μαργκρέτ δεν έχει ακόμη απαντήσει δημόσια στο αίτημα των Σαάμι.

Η σαμάνος Esther Utsi κάθεται σε ένα Lavvu, την παραδοσιακή σκηνή Saami και κρατά ένα τύμπανο που παραδοσιακά χρησιμοποιείται για να επικοινωνήσει με τον κόσμο των πνευμάτων.
Η σαμάνος Esther Utsi κάθεται σε ένα Lavvu, την παραδοσιακή σκηνή Saami και κρατά ένα τύμπανο που παραδοσιακά χρησιμοποιείται για να επικοινωνήσει με τον κόσμο των πνευμάτων.
michel Setboun via Getty Images

Πηγή: Guardian