Πού θα πάει το ρωσικό πετρέλαιο μετά το εμπάργκο της ΕΕ

Το πλήρες εμπάργκο τίθεται σε ισχύ τον Δεκέμβριο.
.
.
DADO RUVIC via REUTERS

Η Ρωσία έχει αυξήσει τις αποστολές φορτίων πετρελαίου στην Ασία από τότε που η Ευρώπη επέβαλε κυρώσεις, μα και πάλι πρέπει να στείλει περίπου το 1/4 των εξαγωγών αργού της αλλού από την Ευρώπη- περίπου 1,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (bpd)- όταν τεθεί σε ισχύ το πλήρες εμπάργκο πετρελαίου τον Δεκέμβριο. Η Ρωσία εξάγει περίπου 20 εκατομμύρια τόνους αργού τον μήνα- περίπου πέντε εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως – μέσω διαφόρων διαδρομών, μεταξύ των οποίων ο αγωγός Druzhba προς την Ευρώπη και άλλοι προς την Ασία.

Τον Αύγουστο οι συνολικές εξαγωγές της Ρωσίας μέσω ευρωπαϊκών λιμανιών και του Druzhba αντιστοιχούσαν σε 12,05 εκατομμύρια τόνους, εκ των οποίων περίπου 5,5 εκατομμύρια (1,3 εκατ. bpd) πήγαιναν σε χώρες που θα σταματήσουν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο από τις 5 Δεκεμβρίου.

Η Ρωσία πρέπει να βρει νέους αγοραστές για αυτό το αργό, κάτι που προϋποθέτει χαμηλές τιμές και ειδικούς όρους, ενώ επίσης αντιμετωπίζει πιο ακριβά logistics για παραδόσεις σε πιο μακρινούς προορισμούς.

Οι ΗΠΑ και η ΕΕ επίσης προετοιμάζουν πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου, καθώς θεωρείται ότι θα βοηθήσει να μειωθούν τα έσοδα της Μόσχας, διατηρώντας παράλληλα χαμηλά τις τιμές της ενέργειας. Η Μόσχα έχει πει ότι δεν θα πουλά πετρέλαιο στις χώρες που θα επιβάλουν πλαφόν και έμποροι λένε ότι δεν θεωρούν ότι το μέτρο αυτό θα λειτουργήσει. «Η Ρωσία είναι πολύ απίθανο να δεχτεί να δουλεύει με πλαφόν τιμής, δεν έχει νόημα για τη Μόσχα τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά. Είναι πολύ ευκολότερο να διαπραγματευτεί συμφωνίες σε πιο εμπιστευτικό επίπεδο παρά να δεσμευτεί δημόσια για επιβολή περιορισμών στις τιμές που υπαγορεύει η Δύση» ανέφερε στο Reuters έμπορος που δραστηριοποιείται στο εμπόριο του ρωσικού πετρελαίου.

Η Ρωσία είχε εξάγει 8,85 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου Ουραλίων τον Αύγουστο από τα ευρωπαϊκά της λιμάνια, από τα οποία η Ινδία, η Κίνα και η Τουρκία- που δεν αναμένεται να ακολουθήσουν στο εμπάργκο- αγόρασαν περίπου τα μισά, ενώ τα υπόλοιπα πήγαν στην Ευρώπη. Η Ρωσία επίσης προμηθεύει την Ευρώπη με περίπου 3,2 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου τον μήνα μέσω του αγωγού Druzhba. Η διαδρομή αυτή από τεχνικής άποψης εξαιρείται από το εμπάργκο, καθώς η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Τσεχία θέλουν να συνεχίσουν να αγοράζουν. Ωστόσο οι κορυφαίοι αγοραστές του Druzhba, η Γερμανία και η Πολωνία, θέλουν να σταματήσουν τις αγορές από το 2023, κάτι που σημαίνει ότι περίπου δύο εκατομμύρια τόνοι τον μήνα θα πρέπει να βρουν νέους αγοραστές.

David W Cerny via Reuters

Η αναδρομολόγηση πετρελαίου από τον Druzhba θα είναι δύσκολη υπόθεση, καθώς τα ρωσικά λιμάνια που έχουν να κάνουν με αποστολές φορτίων πετρελαίου έχουν περιορισμένες δυνατότητες και οι πωλητές θα πρέπει να βρουν περισσότερα δεξαμενόπλοια, σύμφωνα με εμπόρους. Επίσης, η Ρωσία δεν μπορεί να αναδρομολογήσει μεγάλες ποσότητες πετρελαίου Ουραλίων στον ESPO (East Siberia Pacific Ocean), που ήδη λειτουργεί κοντά στην πλήρη χωρητικότητά του. Αυτό καθιστά την αποστολή φορτίων μέσω Ευρώπης και Σουέζ τις μόνες επιλογές για την αποστολή πετρελαίου Ουραλίων στην Ασία.

Ακόμα και αν η Μόσχα προσφέρει πιο ευνοϊκούς όρους, η Ινδία και η Κίνα είναι μάλλον απίθανο να μπορέσουν να αγοράσουν πολύ περισσότερο ρωσικό αργό, καθώς έχουν μακροπρόθεσμα συμβόλαια με ανταγωνιστές, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. «Οι ρωσικές εταιρείες ήδη κάνουν εκπτώσεις, προσφέρουν κάλυψη κόστους μεταφοράς και ασφάλισης, επιλογές πληρωμών και άλλα για να κρατήσουν τους αγοραστές» είπε πηγή σε ασιατική εταιρεία του χώρου του εμπορίου πετρελαίου.

Επίσης, οι ρωσικές εταιρείες θα πρέπει να αλλάξουν και τον τρόπο που πουλάνε πετρέλαιο: Οι ασιατικές αγορές πετρελαίου έχουν διαφορετικό κύκλο από την ευρωπαϊκή: Από τα μέσα του Σεπτεμβρίου οι Ασιάτες αγοραστές εμπορεύονται φορτία που φορτώνονται τον Δεκέμβριο, ενώ η Ευρώπη έχει να κάνει ακόμα με φορτία του Οκτωβρίου.

Για να αποφύγουν την πλήρη εξάρτηση από την Κίνα, την Ινδία και την Τουρκία ως προς τις πωλήσεις, η Ρωσία έχει προσπαθήσει να προσεγγίσει μικρότερους «παίκτες», λένε έμποροι: Η Σρι Λάνκα έχει πει πως θα άρχιζε να αγοράζει πετρέλαιο από τη Ρωσία, μα έχει πάρει μόνο περίπου 300.000 τόνους πετρελαίου Ουραλίων ως τώρα φέτος, σύμφωνα με δεδομένα της Refinitiv Eikon. Η Κούβα αγόρασε 200.000 τόνους φέτος. Ωστόσο θεωρείται ότι οι μικροί «παίκτες» δεν αρκούν για να απορροφηθεί το ρωσικό πετρέλαιο. Όπως είπε έμπορος που δραστηριοποιείται στη ρωσική αγορά πετρελαίου, η Κίνα είναι το «τελευταίο καταφύγιο» για το ρωσικό πετρέλαιο, αλλιώς η Μόσχα θα χρειαστεί να μειώσει την παραγωγή κάποια στιγμή.

Με πληροφορίες από Reuters