Νέα τροπή παίρνει η υπόθεση με το μυστηριώδες θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, καθώς οι ειδικοί φαίνεται πως έχουν πλέον στα χέρια τους στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν στην «ταυτότητά» του: σειριακούς αριθμούς σε επιμέρους συστήματα και ψηφιακά ίχνη στο λογισμικό του.
Η έρευνα των εξειδικευμένων στελεχών των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και των αρμόδιων υπηρεσιών ασφαλείας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με το ενδιαφέρον να μετατοπίζεται πλέον από το πρώτο ερώτημα, τι ακριβώς είναι το μαύρο αντικείμενο που βρήκαν οι ψαράδες, στο πολύ πιο κρίσιμο: από πού ξεκίνησε, ποιος το κατασκεύασε και ποιος ήταν ο πιθανός προορισμός του.
Σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες, στα ηλεκτρονικά του συστήματα έχουν εντοπιστεί σειριακοί αριθμοί σε κρίσιμα εξαρτήματα, όπως μονάδες επικοινωνιών, ελεγκτές και συστήματα πλοήγησης. Παράλληλα, το λογισμικό που ανακτήθηκε θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό, καθώς μπορεί να αποκαλύψει στοιχεία για την αρχιτεκτονική του συστήματος, τις ρυθμίσεις του, τις πιθανές διαδρομές του αλλά και την προέλευση της πλατφόρμας.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι το μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας φέρεται να έφερε εκρηκτική ύλη και να είχε σχεδιαστεί ως drone «καμικάζι». Το γεγονός ότι δεν ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός έκρηξης οδηγεί τους αναλυτές στο σενάριο ότι το σύστημα βγήκε εκτός ελέγχου, πιθανόν έπειτα από βλάβη στην επικοινωνία, στην πλοήγηση ή στην τροφοδοσία ισχύος.
Στο επίκεντρο της τεχνικής ανάλυσης βρίσκονται πλέον τα δεδομένα του λογισμικού: γραμμές κώδικα, ψηφιακές υπογραφές, αρχεία ρυθμίσεων, σημεία γεωεντοπισμού και τυχόν καταγεγραμμένες διαδρομές. Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, δεν αποκλείεται να προκύψουν στοιχεία ακόμη και για την εταιρεία, το εργαστήριο ή το δίκτυο που ανέπτυξε ή υποστήριξε το σύστημα.
Από τους ψαράδες στο υπουργείο Άμυνας
Το περιστατικό ξεκίνησε όταν ψαράδες στη νότια Λευκάδα εντόπισαν ένα ασυνήθιστο μαύρο σκάφος-drone στη θαλάσσια περιοχή κοντά στο Ακρωτήριο Δουκάτο. Σύμφωνα με μαρτυρίες που μεταδόθηκαν, το αντικείμενο βρισκόταν κοντά σε βραχώδες σημείο, ενώ η μηχανή του φέρεται να λειτουργούσε ακόμη όταν το είδαν.
Οι ψαράδες το προσέγγισαν με προσοχή, το ασφάλισαν και το ρυμούλκησαν στο λιμάνι της Βασιλικής, όπου παραδόθηκε αρχικά στο Λιμενικό. Στη συνέχεια, την υπόθεση ανέλαβαν οι αρμόδιες υπηρεσίες και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, καθώς από την πρώτη εικόνα φάνηκε ότι δεν επρόκειτο για ένα απλό αντικείμενο που ξέφυγε στη θάλασσα, αλλά για σύγχρονο μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας.
Το εύρημα προκάλεσε συναγερμό, όχι μόνο λόγω της πιθανής στρατιωτικής ή επιχειρησιακής χρήσης του, αλλά και επειδή βρέθηκε σχεδόν ακέραιο. Αυτό επιτρέπει στους ειδικούς να εξετάσουν με λεπτομέρεια την κατασκευή του, τα ηλεκτρονικά του, τις κεραίες, τους αισθητήρες, το σύστημα πλοήγησης και τον τρόπο με τον οποίο είχε ενσωματωθεί η εκρηκτική κεφαλή.
Το σενάριο της αστοχίας
Ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται είναι ότι το drone έχασε την επαφή με τον χειριστή ή το κέντρο ελέγχου του και συνέχισε ανεξέλεγκτο μέχρι να καταλήξει στη Λευκάδα. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, το σύστημα φαίνεται πως διέθετε διαφορετικά πρωτόκολλα λειτουργίας: τηλεχειριζόμενη καθοδήγηση, ημιαυτόνομη πορεία μέσω προκαθορισμένων σημείων και διαδικασία αυτοκαταστροφής σε περίπτωση απώλειας σύνδεσης ή παρεμβολών.
Το ερώτημα είναι γιατί κανένα από τα κρίσιμα πρωτόκολλα ασφαλείας δεν λειτούργησε όπως προβλεπόταν. Η απάντηση μπορεί να βρίσκεται είτε σε τεχνική βλάβη είτε σε απότομη απώλεια ισχύος είτε σε δυσλειτουργία του κυκλώματος πυροδότησης.
Για τις ελληνικές αρχές, η υπόθεση έχει διπλή σημασία. Από τη μία, πρέπει να διαπιστωθεί εάν το drone είχε συγκεκριμένο στόχο ή εάν απλώς παρασύρθηκε έπειτα από αστοχία. Από την άλλη, το γεγονός ότι βρίσκεται στα χέρια των ειδικών σχεδόν ανέπαφο δημιουργεί μια σπάνια ευκαιρία για τεχνική ανάλυση και reverse engineering.
Η μεγάλη εικόνα
Τα θαλάσσια drones τύπου USV έχουν μπει δυναμικά στα σύγχρονα πεδία επιχειρήσεων, καθώς μπορούν να κινηθούν με χαμηλό ίχνος, να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις και να μεταφέρουν εκρηκτικό φορτίο με μικρό σχετικά κόστος. Η χρήση τους σε συγκρούσεις υψηλής έντασης έχει δείξει ότι μπορούν να απειλήσουν πολεμικά πλοία, λιμενικές εγκαταστάσεις, εμπορικά πλοία ή κρίσιμες παράκτιες υποδομές.
Γι’ αυτό και το εύρημα της Λευκάδας δεν αντιμετωπίζεται ως ένα απλό «περίεργο περιστατικό» στη θάλασσα. Αντιμετωπίζεται ως πιθανό δείγμα μιας νέας μορφής απειλής, στην οποία η τεχνολογία, η αυτονομία και ο υβριδικός πόλεμος συναντώνται σε ένα χαμηλό, μαύρο σκάφος που εντόπισαν πρώτοι οι ψαράδες.
Το μυστήριο, προς το παρόν, παραμένει. Όμως οι σειριακοί αριθμοί και το λογισμικό του drone ίσως είναι τα στοιχεία που θα δείξουν όχι μόνο τι ήταν αυτό που βρέθηκε στη Λευκάδα, αλλά και ποιος το έστειλε στη θάλασσα.
