Η εικόνα είναι πια γνώριμη: ηλεκτρικά πατίνια σε δρόμους, πεζοδρόμια, ποδηλατόδρομους, πλατείες, συχνά με ανήλικους αναβάτες, χωρίς κράνος, με δεύτερο άτομο πάνω στο ίδιο όχημα ή με ταχύτητες που δεν έχουν καμία σχέση με τη μικροκινητικότητα. Το τραγικό δυστύχημα στην Ηλεία, όπου ένας 13χρονος έχασε τη ζωή του οδηγώντας ηλεκτρικό πατίνι, δεν είναι ένα «μεμονωμένο περιστατικό». Είναι το πιο σκληρό καμπανάκι για ένα πρόβλημα που μεγαλώνει ταχύτερα από τους ελέγχους, την ενημέρωση και την οδική παιδεία.
Το θανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε στα Μακρίσια Ηλείας, όταν ο 13χρονος, κινούμενος με ηλεκτρικό πατίνι σε κεντρικό δρόμο του χωριού, φέρεται να βγήκε στο αντίθετο ρεύμα για να αποφύγει σταθμευμένο αυτοκίνητο και συγκρούστηκε μετωπικά με διερχόμενο όχημα. Στο νοσοκομείο Κρεστένων, όπου μεταφέρθηκε, οι γιατροί διαπίστωσαν τον θάνατό του.
Το περιστατικό έρχεται να προστεθεί σε μια αλυσίδα σοβαρών τραυματισμών με ηλεκτρικά πατίνια, κυρίως ανηλίκων. Γιατροί και εργαζόμενοι στα νοσοκομεία μιλούν ήδη για συχνή παρουσία παιδιών στα επείγοντα, ενώ η Τροχαία καταγράφει ατυχήματα που δεν αποτυπώνουν πάντα την πραγματική έκταση του φαινομένου, καθώς αρκετά περιστατικά δεν δηλώνονται ως ατυχήματα με ΕΠΗΟ, δηλαδή Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα.
Το 2025, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το ίδιο ρεπορτάζ, καταγράφηκαν στην Ελλάδα 109 τροχαία ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια: δύο θανατηφόρα, τέσσερα σοβαρά και 103 ελαφρά. Για το πρώτο δίμηνο του 2026 αναφέρονται ήδη 17 ατυχήματα, εκ των οποίων ένα σοβαρό και 16 ελαφρά.
Τι είναι νομικά το ηλεκτρικό πατίνι στην Ελλάδα
Στην ελληνική νομοθεσία τα ηλεκτρικά πατίνια εντάσσονται στα ΕΠΗΟ, δηλαδή στα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα. Το πλαίσιο που είχε τεθεί με τις ρυθμίσεις για τη μικροκινητικότητα διακρίνει τα οχήματα αυτά με βάση τη μέγιστη σχεδιαστική ταχύτητά τους. Τα ΕΠΗΟ έως 6 χλμ./ώρα αντιμετωπίζονται πρακτικά σαν κίνηση πεζού, ενώ εκείνα που κινούνται έως 25 χλμ./ώρα κυκλοφορούν με κανόνες αντίστοιχους των ποδηλάτων.
Για τα ηλεκτρικά πατίνια που μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητα έως 25 χλμ./ώρα, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας είναι τα 25 χλμ./ώρα. Παράλληλα, απαγορεύεται να κυκλοφορούν σε δρόμους όπου το όριο ταχύτητας για τα αυτοκίνητα υπερβαίνει τα 50 χλμ./ώρα. Με απλά λόγια: όχι σε λεωφόρους υψηλής ταχύτητας, όχι σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας, όχι σε εθνικές οδούς.
Ποιοι ανήλικοι επιτρέπεται να οδηγούν
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία για τους γονείς. Για ΕΠΗΟ έως 6 χλμ./ώρα, η χρήση επιτρέπεται από άτομα που έχουν συμπληρώσει τα 12 έτη. Για τα ταχύτερα ηλεκτρικά πατίνια, δηλαδή εκείνα της κατηγορίας έως 25 χλμ./ώρα, ο οδηγός πρέπει να έχει συμπληρώσει τα 15 έτη.
Αυτό σημαίνει ότι ένας 13χρονος δεν μπορεί να οδηγεί νόμιμα ηλεκτρικό πατίνι που ανήκει στην κατηγορία των έως 25 χλμ./ώρα και κυκλοφορεί στο οδόστρωμα. Μπορεί να χρησιμοποιεί μόνο πολύ χαμηλής ταχύτητας ΕΠΗΟ, έως 6 χλμ./ώρα, σε συνθήκες που αντιστοιχούν ουσιαστικά στην κίνηση πεζού.
Πού επιτρέπεται να κυκλοφορεί
Ο κανόνας είναι σαφής: όπου υπάρχει ποδηλατόδρομος ή ειδική λωρίδα, το ηλεκτρικό πατίνι πρέπει να κινείται εκεί. Αν δεν υπάρχει, κινείται στο δεξί άκρο του οδοστρώματος, τηρώντας τον ΚΟΚ. Σε χώρους όπου επιτρέπεται η συνύπαρξη με πεζούς, ο οδηγός οφείλει να κινείται με ταχύτητα ανάλογη των πεζών, να μην τους παρενοχλεί και να τους παραχωρεί προτεραιότητα.
Στο πεζοδρόμιο δεν μπορεί να συμπεριφέρεται σαν όχημα με ταχύτητα δρόμου. Αν δημιουργείται εμπόδιο ή κίνδυνος για τους πεζούς, ο οδηγός πρέπει να κατεβαίνει και να οδηγεί το πατίνι βαδίζοντας.
Κράνος, φώτα, ανακλαστικά και κινητό
Η χρήση κράνους είναι το μέτρο που συζητείται περισσότερο, ακριβώς επειδή τα περισσότερα σοβαρά περιστατικά αφορούν κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Το παλαιότερο πλαίσιο ανέφερε ότι για τα ΕΠΗΟ έως 25 χλμ./ώρα το κράνος «συστήνεται», όμως με τον νέο ΚΟΚ και τις πρόσφατες αστυνομικές εκστρατείες η μη χρήση κράνους αντιμετωπίζεται πλέον ως παράβαση για τους οδηγούς ΕΠΗΟ, με πρόστιμο που αναφέρεται στα 30 ευρώ.
Πέρα από το κράνος, οι οδηγοί ηλεκτρικών πατινιών οφείλουν τη νύχτα να φέρουν ανακλαστικό εξοπλισμό ορατό από όλες τις κατευθύνσεις. Το όχημα πρέπει να έχει φώτα εμπρός και πίσω, ενώ η οδήγηση με κινητό στο χέρι ή με ακουστικά απαγορεύεται. Επιτρέπεται μόνο χρήση κινητού σε ειδική βάση και με ανοιχτή ακρόαση.
Επίσης, απαγορεύεται η μεταφορά δεύτερου ατόμου. Το «δικάβαλο» σε ηλεκτρικό πατίνι, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά, δεν είναι απλώς παράβαση. Είναι συνθήκη υψηλού κινδύνου, γιατί αλλάζει το κέντρο βάρους, αυξάνει την απόσταση ακινητοποίησης και κάνει το όχημα πολύ πιο ασταθές.
Τα πρόστιμα στην Ελλάδα
Για τα ΕΠΗΟ, το πλαίσιο προβλέπει πρόστιμο 40 ευρώ για οδήγηση πάνω από το όριο των 25 χλμ./ώρα και 100 ευρώ για όποιον θέτει σε κυκλοφορία τέτοιο όχημα κατά παράβαση του ορίου. Αν το ηλεκτρικό πατίνι υπερβαίνει τα 35 χλμ./ώρα, το πρόστιμο είναι 100 ευρώ για τον οδηγό και 200 ευρώ για όποιον το θέτει σε κυκλοφορία. Για κυκλοφορία σε δρόμο όπου το όριο ταχύτητας των αυτοκινήτων υπερβαίνει τα 50 χλμ./ώρα, προβλέπεται πρόστιμο 80 ευρώ.
Για παραβάσεις όπως μεταφορά επιβάτη, κίνηση σε σημεία όπου δεν επιτρέπεται, μη τήρηση ειδικών κανόνων, χρήση κινητού ή ακουστικών, τα πρόστιμα διαφοροποιούνται ανάλογα με την παράβαση. Στο παλαιότερο πλαίσιο, η γενική παράβαση των ειδικών κανόνων του άρθρου 40 τιμωρείται με 80 ευρώ, ενώ κινητό και ακουστικά προβλέπουν 150 ευρώ και αφαίρεση άδειας όπου υπάρχει άδεια οδήγησης.
Το πρόβλημα, βέβαια, δεν είναι μόνο το ύψος του προστίμου. Είναι η εφαρμογή. Η εικόνα στους ελληνικούς δρόμους δείχνει ότι ένα μεγάλο μέρος των χρηστών, ειδικά των ανηλίκων, είτε αγνοεί πλήρως τους κανόνες είτε θεωρεί ότι το πατίνι είναι παιχνίδι και όχι όχημα.
Τι ισχύει στην Κύπρο
Στην Κύπρο, η χρήση ηλεκτρικού σκούτερ επιτρέπεται από άτομα άνω των 14 ετών. Η κυκλοφορία επιτρέπεται σε δρόμους με όριο ταχύτητας έως 30 χλμ./ώρα, σε ποδηλατόδρομους, ποδηλατολωρίδες ή προεκτάσεις ποδηλατοδρόμων, ενώ σε πλατείες και πεζόδρομους επιτρέπεται μόνο εφόσον υπάρχει απόφαση του οικείου δήμου ή κοινότητας. Η χρήση κράνους είναι υποχρεωτική, όπως και η χρήση φωσφορίζουσας/ανακλαστικής ένδυσης τη νύχτα.
Τα εξώδικα πρόστιμα στην Κύπρο κινούνται συνήθως από 50 έως 85 ευρώ. Πρόστιμο 85 ευρώ προβλέπεται για οδηγό κάτω των 14 ετών, υπέρβαση ταχύτητας, μη χρήση κράνους ή μη συμμόρφωση με σήματα και φανάρια. Πρόστιμο 50 ευρώ προβλέπεται, μεταξύ άλλων, για κυκλοφορία σε μη επιτρεπόμενο χώρο, για μεταφορά δεύτερου προσώπου ή για παράνομη στάθμευση.
Μάλιστα, στις 16 Απριλίου 2026 η κυπριακή Βουλή ψήφισε αλλαγές που αφορούν τεχνικές προδιαγραφές, δυνατότητα κατακράτησης συσκευών και πρόστιμα για συσκευές που μπορούν να αναπτύξουν ή αναπτύσσουν ταχύτητα πάνω από 25 χλμ./ώρα.
Τι κάνουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες
Στην Ευρώπη δεν υπάρχει ενιαίος κανόνας. Η κάθε χώρα, και συχνά κάθε πόλη, επιλέγει διαφορετική ισορροπία ανάμεσα στη μικροκινητικότητα και την οδική ασφάλεια.
Στη Γερμανία, τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν σαφές πλαίσιο από το 2019: μέγιστη ταχύτητα 20 χλμ./ώρα, υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης και ειδικό ασφαλιστικό αυτοκόλλητο. Δεν υπάρχει γενική υποχρέωση κράνους, αλλά οι αρχές το συνιστούν έντονα.
Στη Γαλλία, το όριο ταχύτητας είναι 25 χλμ./ώρα, η κυκλοφορία στα πεζοδρόμια απαγορεύεται εκτός αν υπάρχει ειδική τοπική εξαίρεση, ενώ η ασφάλιση αστικής ευθύνης είναι υποχρεωτική. Το Παρίσι έχει ήδη απαγορεύσει τα ενοικιαζόμενα ηλεκτρικά πατίνια, δείχνοντας πόσο έντονη είναι η συζήτηση για τη συνύπαρξή τους με πεζούς και αυτοκίνητα.
Στην Ιταλία, το πλαίσιο έχει αυστηροποιηθεί σημαντικά. Η νέα νομοθεσία προβλέπει κράνος, ασφάλιση και αναγνωριστική πινακίδα/σήμανση για τα ηλεκτρικά πατίνια, με απαγορεύσεις σε ορισμένους χώρους και αυστηρότερες προβλέψεις για στάθμευση. Το Reuters είχε μεταδώσει ότι η ιταλική Γερουσία ενέκρινε τις αλλαγές το 2024, ενώ νεότερες πληροφορίες αναφέρουν ότι η υποχρεωτική ασφάλιση τίθεται σε εφαρμογή από το καλοκαίρι του 2026.
Στην Ισπανία, τα ηλεκτρικά πατίνια περιορίζονται στα 25 χλμ./ώρα και η χώρα κινείται προς υποχρεωτική ασφάλιση και καταγραφή/πιστοποίηση των οχημάτων. Στη Βαρκελώνη, από το 2025 προβλέπονται πρόστιμα έως 500 ευρώ για κίνηση σε πεζοδρόμια ή χωρίς κράνος, σύμφωνα με τον Guardian.
Στη Φινλανδία, η χρήση ηλεκτρικών πατινιών από παιδιά κάτω των 15 ετών απαγορεύθηκε, ενώ οι εταιρείες ενοικίασης χρειάζονται άδειες από τους δήμους. Η χώρα έθεσε όριο ταχύτητας 25 χλμ./ώρα και αυστηρότερους κανόνες για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών, έπειτα από εκατοντάδες σοβαρούς τραυματισμούς παιδιών.
ΗΠΑ και Ασία: Από τη Νέα Υόρκη έως τη Σιγκαπούρη
Στις ΗΠΑ, οι κανόνες διαφέρουν από πολιτεία σε πολιτεία και από πόλη σε πόλη. Στη Νέα Υόρκη, το ηλεκτρικό πατίνι δεν επιτρέπεται να κινείται με ταχύτητα άνω των 15 μιλίων/ώρα, δηλαδή περίπου 24 χλμ./ώρα, ενώ το ίδιο το όχημα ορίζεται ως συσκευή που δεν ξεπερνά τα 20 μίλια/ώρα σε επίπεδη επιφάνεια.
Στην Καλιφόρνια, οι αναβάτες κάτω των 18 ετών πρέπει να φορούν κράνος, ενώ σε πολλές περιοχές ισχύουν περιορισμοί για πεζοδρόμια και όρια ταχύτητας.
Στη Σιγκαπούρη, το πλαίσιο είναι από τα αυστηρότερα. Τα e-scooters επιτρέπονται μόνο σε cycling paths, απαγορεύονται σε πεζοδρόμια και δρόμους, πρέπει να είναι εγγεγραμμένα στην αρμόδια αρχή LTA και να φέρουν σήμανση αναγνώρισης. Η ατομική εγγραφή νέων e-scooters δεν επιτρέπεται πλέον.
Στην Ιαπωνία, τα συμβατά ηλεκτρικά πατίνια επιτρέπονται χωρίς δίπλωμα για άτομα άνω των 16 ετών, με όριο ταχύτητας 20 χλμ./ώρα. Το κράνος δεν είναι γενικά υποχρεωτικό για τη συγκεκριμένη κατηγορία, αλλά συνιστάται έντονα.
Το πραγματικό ερώτημα: Παιχνίδι ή όχημα;
Το ηλεκτρικό πατίνι δεν είναι παιχνίδι. Είναι όχημα. Μικρό, ελαφρύ, βολικό, οικονομικό, αλλά όχημα. Και ακριβώς επειδή είναι ελαφρύ, με μικρούς τροχούς, εκτεθειμένο αναβάτη και ελάχιστη παθητική ασφάλεια, συγχωρεί πολύ λιγότερα λάθη από ένα ποδήλατο ή ένα μηχανάκι.
Για έναν ανήλικο, το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο. Δεν αρκεί να μπορεί να κρατήσει ισορροπία. Πρέπει να ξέρει τι σημαίνει STOP, προτεραιότητα, τυφλό σημείο, αντίθετο ρεύμα, απόσταση φρεναρίσματος, κακή ορατότητα, πόρτα σταθμευμένου αυτοκινήτου που ανοίγει ξαφνικά, οδηγός που δεν τον βλέπει.
Η τραγωδία στην Ηλεία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ακόμη μία είδηση. Είναι η στιγμή που η συζήτηση πρέπει να φύγει από το «να μη χαλάσουμε τη βόλτα των παιδιών» και να πάει στο αυτονόητο: κανένα παιδί χωρίς ηλικιακή προϋπόθεση, κανένα πατίνι χωρίς κράνος, κανένα δικάβαλο, κανένα πατίνι σε δρόμο υψηλής ταχύτητας, καμία ανοχή σε «πειραγμένα» οχήματα που τρέχουν σαν μοτοσικλέτες.
Γιατί στην άσφαλτο, η μικροκινητικότητα δεν κρίνεται από το πόσο μοντέρνα είναι. Κρίνεται από το αν επιστρέφεις σπίτι.
