Με αισθητά αυστηρότερες ποινές θα βρεθούν αντιμέτωποι όσοι επιλέγουν να παραβαίνουν τους κανόνες και να χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς χωρίς την καταβολή του αντίστοιχου κομίστρου.
Οι δημόσιες μετακινήσεις αποτελούν έναν τομέα που βρίσκεται στο επίκεντρο των παρεμβάσεων της Πολιτείας, καθώς πέρα από τις επενδύσεις για την αναβάθμιση των σχετικών υποδομών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, μεγάλη σημασία δίνεται και στην αυστηροποίηση του πλαισίου ελέγχου της επιβίβασης.
Στόχος των αλλαγών, που έχουμε ήδη δει να λαμβάνουν χώρο και στο επόμενο διάστημα θα σφίξουν ακόμα περισσότερα τον κλοιό στους παραβάτες, είναι η ενίσχυση της συνέπειας των επιβατών και η διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του συστήματος μεταφορών, βάζοντας φρένο στο φαινόμενο της εισιτηριοδιαφυγής, το οποίο εξακολουθεί να προκαλεί σημαντικές απώλειες εσόδων και να υποβιβάζει τη λειτουργία των μέσων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ένα από τα μέτρα που αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές είναι η αναπροσαρμογή των σχετικών προστίμων, με σαφή αύξηση των ποσών. Σε αντίθεση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου το πρόστιμο οριζόταν ως πολλαπλάσιο της τιμής του εισιτηρίου (κάτι που σημαίνει πως πρακτικά ανερχόταν περίπου στα 72 ευρώ), πλέον καθιερώνεται σταθερό ποσό 100 ευρώ για τους επιβάτες χωρίς εισιτήριο και 50 ευρώ για όσους δικαιούνται μειωμένο.
Η αλλαγή αυτή μεταφράζεται σε αύξηση της τάξης των 28 ευρώ σε σχέση με πριν, ενώ παράλληλα, προβλέπεται ότι το ποσό μπορεί να μειωθεί κατά 50% σε περίπτωση που ο επιβάτης προχωρήσει στην αγορά κάρτας απεριορίστων διαδρομών διάρκειας τουλάχιστον 30 ημερών.
Οι νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται στο νόμο 5290/2026, ο οποίος προβλέπει πως τα νέα πρόστιμα ξεκινούν δύο μήνες μετά τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Δεδομένου ότι η δημοσίευση πραγματοποιήθηκε στις 30 Μαρτίου, η έναρξη ισχύος τοποθετείται χρονικά προς τα τέλη Μαΐου και συγκεκριμένα γύρω στις 30 του μήνα, όταν και αναμένεται να εφαρμοστεί επίσημα το νέο, αυξημένο πρόστιμο των 100 ευρώ.
Σημειώνεται ταυτόχρονα πως η πολιτεία έχει δείξει έντονο ενδιαφέρον στην πάταξη του φαινομένου της παράνομης χρήσης των Μ.Μ.Μ., όπως διακρίνεται από όλες τις ενέργειες που γίνονται τελευταία άλλα και τους σχετικούς αριθμούς που προκύπτουν.
Πιο συγκεκριμένα, οι έλεγχοι σε μετρό, λεωφορεία και λοιπά μέσα έχουν αυξηθεί σημαντικά, με τους ελεγκτές πραγματοποιούν πλέον πιο συχνούς και στοχευμένους ελέγχους, συχνά αιφνιδιαστικά, περιορίζοντας αισθητά τα περιθώρια μετακίνησης χωρίς την απαραίτητη επικύρωση εισιτηρίου.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά από τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη μάλιστα, το 2025 καταγράφηκε το χαμηλότερο επίπεδο εισιτηριοδιαφυγής στην ιστορία του ΟΑΣΑ.
Ta αυξημένα έσοδα επέτρεψαν την ενίσχυση του στόλου με νέα λεωφορεία και την πρόσληψη περισσότερων οδηγών, βελτιώνοντας τη συχνότητα των δρομολογίων.
Όπως αναφέραμε, καθοριστική για την εξέλιξη αυτή υπήρξε η εντατικοποίηση των ελέγχων. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, διενεργήθηκαν περισσότεροι από 5 εκατομμύρια έλεγχοι, στο πλαίσιο των οποίων καταγράφηκαν άνω των 85.000 παραβάσεων, ενώ η έκταση των ελέγχων φαίνεται να έχει λειτουργήσει αποτρεπτικά, ενισχύοντας την αντίληψη ότι η πιθανότητα ελέγχου είναι πλέον ιδιαίτερα αυξημένη.
Τέλος, σχετικά με το πρόστιμο να πούμε πως οι αρμόδιες αρχές έχουν τονίσει ότι τα μέτρα αυτά δεν έχουν αποκλειστικά τιμωρητικό χαρακτήρα, άλλα, εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική που αποσκοπεί στη βιωσιμότητα και τη βελτίωση των δημόσιων συγκοινωνιών, καθώς η απώλεια εσόδων από τη μη καταβολή εισιτηρίου αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα για το σύστημα.
Σε κάθε περίπτωση, αν και η εικόνα στο μετρό παρουσιάζει αισθητή βελτίωση, το ζήτημα της εισιτηριοδιαφυγής παραμένει πιο έντονο στα αστικά λεωφορεία, όπου οι έλεγχοι συνεχίζουν να ενισχύονται, με στόχο την πλήρη αντιμετώπιση του φαινομένου στο σύνολο των μέσων μεταφοράς.
