Νέα έρευνα δείχνει ότι ένα συγκεκριμένο είδος εγκεφαλικής άσκησης μπορεί να μειώσει ή να καθυστερήσει την εμφάνιση άνοιας κατά περίπου 25% σε άτομα άνω των 65 ετών. Αυτό που κάνει εντύπωση είναι ότι δεν πρόκειται για ασκήσεις μνήμης ή λογικής που έφεραν το αποτέλεσμα, αλλά ένα διαδραστικό ηλεκτρονικό παιχνίδι, γνωστό σήμερα ως Double Decision, το οποίο αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της μακροχρόνιας μελέτης ACTIVE (Advanced Cognitive Training for Independent and Vital Elderly).
Τι είναι το Double Decision και πως παίζεται
Το Double Decision είναι ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι εγκεφαλικής εξάσκησης (brain training), το οποίο ανήκει στη BrainHQ της Posit Science και έχει σχεδιαστεί για να βελτιώνει την ταχύτητα οπτικής επεξεργασίας και να διευρύνει το «χρήσιμο οπτικό πεδίο» (Useful Field of View – UFOV). Είναι γνωστό ότι βοηθά στην ασφαλέστερη οδήγηση.
Ο στόχος του παιχνιδιού
Ο παίκτης πρέπει να εντοπίσει και να θυμάται δύο πράγματα ταυτόχρονα, τα οποία εμφανίζονται πολύ σύντομα στην οθόνη:
- Κεντρικός στόχος: Ένα όχημα (αυτοκίνητο ή φορτηγάκι) που εμφανίζεται στο κέντρο της οθόνης.
- Περιφερειακός στόχος: Ένα σήμα οδικής κυκλοφορίας (συνήθως το σήμα “Route 66”) που εμφανίζεται στην άκρη της οθόνης (περιφέρεια).
Η λειτουργία του συγκεκριμένου είδους μάθησης
Σύμφωνα με άρθρο του Cnn.com , αυτό το είδος μάθησης ενεργοποιεί διαφορετικά εγκεφαλικά δίκτυα από εκείνα που χρησιμοποιούνται στη μνήμη λέξεων ή στην επίλυση προβλημάτων και θεωρείται πιο διαρκές.
Αρχικά, το πρόγραμμα ήταν έντονο. Οι εθελοντές εκπαιδεύονταν αυτοπροσώπως δύο φορές την εβδομάδα για 60 έως 75 λεπτά ανά συνεδρία σε διάστημα πέντε εβδομάδων. Στο τέλος του πρώτου έτους, περίπου οι μισοί από τους συμμετέχοντες σε κάθε ομάδα γνωστικής εκπαίδευσης υποβλήθηκαν σε μια επιπλέον «ενίσχυση» τεσσάρων συνεδριών της μίας ώρας. Άλλες τέσσερις ώρες εκπαίδευσης πραγματοποιήθηκαν επίσης στο τέλος του τρίτου έτους της μελέτης, για συνολικά 22,5 ώρες.
Είκοσι χρόνια αργότερα από την έναρξη της έρευνας , οι ερευνητές συνέκριναν τις ομάδες μέσω αρχείων Medicare και διαπίστωσαν ότι μόνο όσοι συμμετείχαν στην εκπαίδευση ταχύτητας και έλαβαν και τις ενισχυτικές συνεδρίες παρουσίασαν 25% χαμηλότερο κίνδυνο διάγνωσης άνοιας σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Όσοι δεν παρακολούθησαν τις επιπλέον συνεδρίες δεν εμφάνισαν αντίστοιχο όφελος. Ως εκ τούτου, αυτό το όφελος αφορούσε μόνο ένα υποσύνολο των εθελοντών, σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες μέρες στο περιοδικό Alzheimer’s & Dementia: Translational Research & Clinical Interventions.
Παρότι τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, ειδικοί επισημαίνουν ότι η διάγνωση βασίστηκε σε ιατρικά αρχεία και όχι σε εξειδικευμένες κλινικές αξιολογήσεις, επομένως δεν είναι σαφές αν η παρέμβαση επηρέασε τις ίδιες τις παθολογικές διεργασίες της άνοιας ή απλώς καθυστέρησε την εκδήλωση συμπτωμάτων. Επιπλέον, το γεγονός ότι κάποιος βελτιώνεται σε μια συγκεκριμένη δεξιότητα δεν εγγυάται απαραίτητα γενικευμένη προστασία από τη γνωστική έκπτωση.
Οι ερευνητές προτείνουν ότι η έντονη και προσαρμοστική φύση της εκπαίδευσης ταχύτητας ενδέχεται να ενισχύει τη νευρωνική συνδεσιμότητα και την εγκεφαλική πλαστικότητα, συμβάλλοντας στη λεγόμενη «γνωστική εφεδρεία» — την ικανότητα του εγκεφάλου να διατηρεί λειτουργικότητα παρά την ύπαρξη βλαβών ή παθολογίας. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι τέτοιου τύπου εκπαίδευση μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση της ακετυλοχολίνης, νευροδιαβιβαστή σημαντικού για την προσοχή και την εγρήγορση.
Τι είναι η «γνωστική εφεδρία» ή «γνωστικό απόθεμα»
Η «γνωστική εφεδρία» ή «γνωστικό απόθεμα» είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται και να διατηρεί την κανονική λειτουργία παρά την παρουσία υποκείμενης βλάβης, γήρανσης ή ασθένειας. Στη νόσο Αλτσχάιμερ, για παράδειγμα, τα άτομα με μεγαλύτερο «γνωστικό απόθεμα» συχνά καθυστερούν την έναρξη των συμπτωμάτων παρά την παρουσία της αμυλοειδούς και της ταυ, δύο πρωτεΐνες που αποτελούν τα κύρια σημάδια της νευρολογικής διαταραχής.
Παρά τα θετικά ευρήματα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η εγκεφαλική υγεία δεν εξαρτάται από μία μόνο δραστηριότητα. Η πρόληψη της άνοιας απαιτεί συνδυασμό παραγόντων: υγιεινή διατροφή, σωματική άσκηση, έλεγχο αρτηριακής πίεσης, ποιοτικό ύπνο, διαχείριση άγχους και κοινωνική σύνδεση. Η γνωστική εκπαίδευση μπορεί να αποτελεί σημαντικό κομμάτι αυτού του «κοκτέιλ», αλλά όχι τη μοναδική λύση.
Με πληροφορίες από: Cnn.com, brainhq.com
