Τα κοινά συντηρητικά – τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως στην αμερικανική και την ευρωπαϊκή αγορά – για να διατηρούν τα τρόφιμα ασφαλή και να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής τους μπορεί να συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων μορφών καρκίνου και άλλων ασθενειών.
«Πρόκειται για πολύ σημαντικά ευρήματα …», δηλώνει η Ματίλντε Τουβιέ, επικεφαλής της μελέτης NutriNet-Santé που χρησιμοποιήθηκε για τη διεξαγωγή της έρευνας η οποία απέδειξε το παραπάνω.
Η μελέτη NutriNet-Santé, η οποία ξεκίνησε το 2009, συγκρίνει τις διαδικτυακές αναφορές περισσότερων από 170.000 συμμετεχόντων σχετικά με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής με τα ιατρικά τους δεδομένα που είναι αποθηκευμένα στο γαλλικό εθνικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης.
«Πρόκειται για τις δύο πρώτες μελέτες στον κόσμο που διερευνούν τις συσχετίσεις μεταξύ της έκθεσης σε αυτά τα πρόσθετα τροφίμων και του καρκίνου και του διαβήτη τύπου 2», αναφέρει η Τουβιέ, η οποία είναι επίσης διευθύντρια ερευνών στο Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ιατρικής Έρευνας της Γαλλίας στο Παρίσι, «και γι’ αυτό πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Προφανώς, τα αποτελέσματα πρέπει να επιβεβαιωθούν».
Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, «η ανησυχία που εκφράζεται σχετικά με τα συντηρητικά είναι ένας ακόμη λόγος μεταξύ πολλών για να τονιστεί η σημασία της προσωπικής και δημόσιας υγείας των φρέσκων, ολόκληρων, ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων, κυρίως φυτικών», αναφέρει με τη σειρά του ο δρ. Ντέιβιντ Κατζ μέσω μέιλ.
Παρακάτω, παρουσιάζονται συνοπτικά, τα ευρήματα των δύο μεγάλων επιδημιολογικών μελετών που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ συντηρητικών τροφίμων και του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Οι μελέτες δημοσιεύτηκαν στα επιστημονικά περιοδικά The BMJ και Nature Communications.
Συντηρητικά τρόφιμα και καρκίνος
Η πρώτη μελέτη παρακολούθησε περίπου 105.000 άτομα χωρίς καρκίνο για διάστημα έως 14 ετών. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν επαναλαμβανόμενα, λεπτομερή ερωτηματολόγια διατροφής, επιτρέποντας στους ερευνητές να αξιολογήσουν με ακρίβεια την πρόσληψη συντηρητικών. Από τα 58 συντηρητικά που εξετάστηκαν, 17 καταναλώνονταν από τουλάχιστον το 10% των συμμετεχόντων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι 11 από αυτά δεν σχετίζονταν με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, ωστόσο έξι συντηρητικά —αν και θεωρούνται «γενικά αναγνωρισμένα ως ασφαλή» (GRAS) από τον FDA— συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο.
Το νιτρώδες νάτριο, που χρησιμοποιείται ευρέως σε επεξεργασμένα κρέατα, συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, ενώ το νιτρικό κάλιο με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού και συνολικού καρκίνου. Σορβικά άλατα, μεταμπισουλφίτ καλίου (σ.σ. η λευκή κρυσταλλική σκόνη που χρησιμοποιείται κυρίως στην οινοποιία, τη ζυθοποιία και την παρασκευή χυμών ως αντιοξειδωτικό, συντηρητικό και αποστειρωτικό μέσο), οξικά άλατα και οξικό οξύ συνδέθηκαν επίσης με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου, ιδιαίτερα του μαστού. Παράλληλα, ορισμένα αντιοξειδωτικά πρόσθετα, όπως τα ερυθορβικά άλατα, φάνηκαν να αυξάνουν τον κίνδυνο.
Συντηρητικά τρόφιμα και σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
Η δεύτερη μελέτη επικεντρώθηκε στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και περιέλαβε σχεδόν 109.000 άτομα χωρίς τη νόσο κατά την έναρξη. Δώδεκα από τα 17 συντηρητικά που εξετάστηκαν συσχετίστηκαν με περίπου 50% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη σε άτομα με υψηλή κατανάλωση. Πέντε από αυτά ήταν κοινά με εκείνα που συνδέθηκαν με καρκίνο, ενώ εντοπίστηκαν και επιπλέον πρόσθετα, όπως το προπιονικό ασβέστιο και διάφορα αντιοξειδωτικά.
Παρότι οι μελέτες είναι παρατηρητικές και δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση, οι ερευνητές τόνισαν ότι τα αποτελέσματα παρέμειναν ισχυρά ακόμη και μετά τον έλεγχο πολλών παραγόντων τρόπου ζωής. Συμπερασματικά, τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη περαιτέρω έρευνας και πιθανής επανεξέτασης της νομοθεσίας σχετικά με τη χρήση συντηρητικών τροφίμων, με στόχο την καλύτερη προστασία των καταναλωτών.
Με πληροφορίες από cnn.com , BMJ και nature.com
