Όλο και πιο συχνά με καλούν οικογένειες και μου λένε: Το παιδί δαγκώθηκε από το κουτάβι. Και όταν πηγαίνω στο σπίτι, συνήθως δεν βλέπω ”κακό σκύλο”. Βλέπω οτι δεν υπάρχει πλαίσιο, σταθεροί κανόνες, δεν υπάρχει σχέδιο για ξεκούραση, παιχνίδι και βόλτες. Το παιδί παίζει με τα χέρια, ο σκύλος είναι κουρασμένος ή υπερερεθισμένος, οι ενήλικες είναι απασχολημένοι και όλοι περιμένουν ότι θα τα βρουν μόνοι τους όσο μεγαλώνουν και το αφήνουν στην τύχη. Δεν τα βρίσκουν έτσι.
Κάτι ακόμα που συναντάω πολύ συχνά είναι οι λάθος προσδοκίες που έχουμε από το κουτάβι. Νομίζουμε ότι πρέπει να συμπεριφέρεται σωστά από μόνο του, να μη δαγκώνει, να μη φοβάται, να δέχεται όλους τους χειρισμούς και όλα τα αγγίγματα και να ανέχεται όλες τις καταστάσεις σαν να είναι ήδη εκπαιδευμένο, όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Το κουτάβι είναι μωρό. Μαθαίνει τώρα τον κόσμο, τα παιδιά, τους κανόνες του σπιτιού.
Οπως κάνουμε και με τα ανθρώπινα μωρά όπου αφιερώνουμε χρόνια ολόκληρα για να τους μάθουμε πως να συμπεριφέρονται και δεν περιμένουμε να αντιδρούν ”σωστά΄΄ από μόνα τους, έτσι και με τα κουτάβια θα χρειαστεί να τα διδάξουμε.
Θέλει χρόνο, υπομονή, σωστή καθοδήγηση και επανάληψη.
Πρώτα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι: ο σκύλος δεν είναι παιχνίδι και το παιδί δεν είναι εκπαιδευτής. Εμείς οι ενήλικες είμαστε υπεύθυνοι. Πριν μπει ο σκύλος στο σπίτι, πρέπει να μιλήσουμε στο παιδί με απλά λόγια: ότι ο σκύλος κουράζεται, φοβάται, πονάει και χρειάζεται ηρεμία. Και ότι οι κανόνες στο σπίτι ισχύουν πάντα.
Ο πιο σημαντικός κανόνας είναι ένας: δεν αφήνουμε ποτέ παιδί και σκύλο μαζί χωρίς ενήλικα, ακόμη κι αν ο σκύλος είναι ήσυχος. Αυτό δεν το λέμε για να τρομάξουμε κανέναν. Το λέμε γιατί τα ατυχήματα γίνονται σε δευτερόλεπτα και γιατί τα δεδομένα δείχνουν ότι πολλά δαγκώματα σε παιδιά γίνονται με σκύλο που το παιδί ήδη γνωρίζει. Σε αναδρομική μελέτη με 341 παιδιατρικά περιστατικά, η συχνότητα ήταν υψηλότερη σε παιδιά κοντά στο 1 έτος και το 82% των σκύλων ήταν γνωστοί στο παιδί (Schalamon et al., 2006). Σε άλλη μεγάλη μελέτη με 537 παιδιά για δαγκώματα στο πρόσωπο, το 68% αφορούσε παιδιά 5 ετών και κάτω και το 89,8% των σκύλων ήταν γνωστοί στο παιδί (Chen et al., 2013). Αυτά τα στοιχεία δείχνουν κάτι απλό: το ”είναι δικός μας σκύλος” δεν σημαίνει ότι χαλαρώνουμε.
Μετά έρχονται οι βασικοί κανόνες για το παιδί. Το παιδί δεν πλησιάζει τον σκύλο όταν τρώει ή όταν μασάει κάτι. Δεν τον ξυπνά όταν κοιμάται. Δεν τον αγκαλιάζει δυνατά, δεν τον καβαλά, δεν του τραβά αυτιά ή ουρά. Δεν βάζει χέρια κοντά στο στόμα του. Δεν τον στριμώχνει σε γωνίες. Το παιδί πλησιάζει ήρεμα, κάθεται χαμηλά και αφήνει τον σκύλο να έρθει αν θέλει. Αν ο σκύλος φύγει, τον αφήνουμε.
Ο σκύλος χρειάζεται επίσης ένα σημείο που είναι δικό του και δεν τον ενοχλεί κανείς. Ένα κρεβατάκι ή ένα crate σε ήσυχο μέρος. Το παιδί πρέπει να ξέρει ότι όταν ο σκύλος είναι εκεί, δεν τον αγγίζουμε. Αυτό μειώνει πολύ την ένταση. Αν μπορείτε, ένας απλός διαχωρισμός χώρου π.χ. παιδική πορτούλα βοηθά πολύ τις στιγμές που δεν γίνεται να είστε συνεχώς από πάνω.
Τώρα πάμε στο πιο συχνό λάθος που βλέπω με κουτάβι και παιδί: το παιχνίδι. Πολλά δαγκώματα κουταβιού ξεκινούν από παιχνίδι που γίνεται λάθος. Το κουτάβι δαγκώνει γιατί έτσι εξερευνά και γιατί τα δόντια του αλλάζουν. Αν το παιδί παίζει με τα χέρια, τα χέρια γίνονται παιχνίδι. Μετά απορούμε γιατί δαγκώνει το παιδί.
Γι’ αυτό το παιδί πρέπει να μάθει να παίζει μόνο με παιχνίδια και ποτέ με χέρια, πόδια ή ρούχα. Πολύ καλή πρακτική είναι να χρησιμοποιούμε παιχνίδια που κρατούν απόσταση. Ένα παιχνίδι tug πρέπει να είναι αρκετά μακρύ και το παιδί να κρατάει τις άκρες, όχι κοντά στο στόμα του σκύλου. Ακόμα καλύτερα, δένουμε ένα σχοινάκι στο παιχνίδι ή χρησιμοποιούμε παιχνίδι με κορδόνι, ώστε το παιδί να το σέρνει χαμηλά στο πάτωμα και ο σκύλος να το κυνηγάει από κάτω. Έτσι ο σκύλος εστιάζει στο παιχνίδι και όχι στο χέρι, και μειώνεται πολύ η πιθανότητα να πιάσει κατά λάθος δέρμα. Αν ο σκύλος αρχίσει να ανεβάζει ένταση ή πιάνει άτσαλα, το παιχνίδι σταματά ήρεμα, κάνουμε μικρό διάλειμμα και συνεχίζουμε πιο ήρεμα.
Πολύ συχνά, το δάγκωμα μεγαλώνει επειδή δεν έχουν καλυφθεί οι βασικές ανάγκες του σκύλου. Ζητάμε συνέχεια πράγματα από τον σκύλο, ενώ αυτός χρειάζεται πρώτα ύπνο, βόλτες, χρόνο να μυρίσει, ήρεμη εκτόνωση και σταθερή ρουτίνα. Ένα κουτάβι που είναι κουρασμένο ή υπερερεθισμένο δαγκώνει πολύ πιο εύκολα. Θέλει πρόγραμμα μέσα στην ημέρα: λίγη δραστηριότητα, τουαλέτα, ήρεμο μάσημα, ύπνος. Όταν ο σκύλος ξεκουράζεται σωστά, μειώνονται πολλά προβλήματα χωρίς φωνές.
Εξίσου σημαντική είναι η σωστή επιλογή σκύλου, ειδικά όταν υπάρχει παιδί. Δεν παίρνουμε σκύλο επειδή είναι γλυκός ή επειδή ένας φίλος έχει την ίδια ράτσα και είναι ήρεμος. Κάθε φυλή και κάθε σκύλος έχει διαφορετικές ανάγκες. Αν πάρεις σκύλο με πολλή ενέργεια και του δίνεις μόνο μια μικρή βόλτα, θα βρει τρόπο να εκτονωθεί μόνος του, και συχνά δεν θα σου αρέσει.
Και κάτι πολύ βασικό: μην περιμένεις από τον σκύλο να αντιδρά πάντα τέλεια επειδή είναι οικογενειακός. Ο κάθε σκύλος, σε λάθος στιγμή, μπορεί να δαγκώσει. Πόνος, φόβος, πίεση, κούραση, προστασία φαγητού ή ύπνου, όλα αυτά μπορούν να φέρουν αντίδραση. Γι’ αυτό κρατάμε σταθερό πρόγραμμα κανόνων.
Αν κάτι σας ανησυχεί, μην το αφήνετε στην τύχη. Αν ο σκύλος δείχνει ένταση, αποφεύγει, σφίγγεται, γρυλίζει ή έχει περίεργες αντιδράσεις, πρώτα ελέγχουμε με κτηνίατρο μήπως υπάρχει πόνος. Μετά ζητάμε βοήθεια από επαγγελματία εκπαιδευτή για να φτιάξουμε ένα απλό σχέδιο για το σπίτι. Όσο πιο νωρίς, τόσο πιο εύκολα διορθώνεται η κατάσταση.
10 κανόνες για να τους θυμάστε:
- Ποτέ παιδί και σκύλος μαζί χωρίς ενήλικα.
- Δεν ενοχλούμε σκύλο όταν τρώει ή μασάει κάτι.
- Δεν ενοχλούμε σκύλο όταν κοιμάται.
- Δεν αγκαλιάζουμε δυνατά, δεν καβαλάμε, δεν τραβάμε αυτιά ή ουρά.
- Δεν βάζουμε χέρια κοντά στο στόμα του σκύλου.
- Το παιδί πλησιάζει ήρεμα και αφήνει τον σκύλο να έρθει αν θέλει.
- Αν ο σκύλος απομακρυνθεί, τον αφήνουμε.
- Παίζουμε μόνο με παιχνίδια, όχι με χέρια, πόδια ή ρούχα.
- Προτιμάμε παιχνίδια που κρατούν απόσταση, ιδανικά με σχοινάκι για παιχνίδι στο πάτωμα.
- Ο σκύλος έχει το δικό του σημείο ξεκούρασης και κανείς δεν τον ενοχλεί.
Και δεν ξεχνάμε να καλύπτουμε τις καθημερινές ανάγκες για φαγητό, νερό, επαρκή ξεκούραση, βόλτα, ποιοτική εκτόνωση, χρόνος για εξερεύνηση και εκπαίδευση.
Μπορείς να με βρεις στο Facebook και στο Instagram για περισσότερες πληροφορίες και επικοινωνία.
Professional Dog Trainer – Agility Instructor -Agility Athlete – Agility Judge.
