Πολλοί από εμάς έχουμε νιώσει εκείνη τη γαλήνη όταν πιάνουμε βελόνες και νήμα, αλλά λίγοι γνωρίζουν τι συμβαίνει πραγματικά στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του πλεξίματος.
Μπορεί να μοιάζει με μια απλή χειροτεχνία ή χόμπι, όμως η επιστήμη δείχνει ότι οι επαναλαμβανόμενες, ρυθμικές κινήσεις των χεριών δεν επηρεάζουν μόνο τη δημιουργικότητα ενισχύουν τη χαλάρωση, μειώνουν το άγχος και υποστηρίζουν τη συναισθηματική ισορροπία.
Οι διεθνείς μελέτες και τα επιστημονικά δεδομένα για το πλέξιμο, αποδεικνύουν ότι αυτό το φαινομενικά απλό χόμπι μπορεί να γίνει ένας απρόσμενος σύμμαχος της ψυχικής ευεξίας.
Πώς το πλέξιμο «ηρεμεί» το μυαλό μας
Μια πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ δείχνει ότι η επαναλαμβανόμενη φύση του πλεξίματος βοηθά άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας να αναπτύσσουν μια αίσθηση ηρεμίας, δομής και σαφήνειας στη σκέψη. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι όταν πλέκουν, ο νους τους «ηρεμεί» και η σκέψη γίνεται πιο διαχειρίσιμη, γεγονός που συνδέεται με βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας και γενική αίσθηση ευεξίας.
Επιπλέον αναφέρει ότι το πλέξιμο μπορεί να λειτουργεί ως ένα είδος «ασχολίας που βοηθά να τα βγάζουμε πέρα με τη ζωή», καθιστώντας το μια δραστηριότητα που πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν για να μειώσουν το καθημερινό άγχος τους.
Ρυθμός, νευροχημεία και μείωση άγχους
Σε άρθρο του biologyinsights.com αναφέρεται ότι πέρα από τις ποιοτικές εμπειρίες, η νευροεπιστήμη δείχνει ότι η επαναλαμβανόμενη, ρυθμική φύση του πλεξίματος ενεργοποιεί νευροβιολογικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με μείωση στρες και μεγαλύτερη απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών που «ακουμπάνε» τη διάθεση. Συγκεκριμένα:
Η δραστηριότητα μοιάζει να βοηθά στη μείωση της κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες,
Παράλληλα ενισχύει την παραγωγή σεροτονίνης και ντοπαμίνης, που συνδέονται με αίσθηση ευεξίας, και ελέγχει την ανταπόκριση fight-or-flight (Η αντίδραση «πάλης ή φυγής» είναι μια αυτόματη, ενστικτώδης φυσιολογική απόκριση του οργανισμού σε αντιληπτό κίνδυνο ή στρες) του εγκεφάλου, αυξάνοντας την αίσθηση ασφάλειας και ηρεμίας.
Το πλέξιμο και η «κατάσταση ροής»
To nationalgeographic.com σημειώνει ότι ίδια επαναληπτικότητα φαίνεται να βοηθά στην είσοδο σε ένα γνωσιακό φαινόμενο που οι επιστήμονες αποκαλούν «flow state» δηλαδή μια κατάσταση όπου ένα άτομο είναι πλήρως απορροφημένο στην παρούσα δραστηριότητα, χάνει την αίσθηση του χρόνου και νιώθει λιγότερο επιρρεπής σε άσκοπες ανησυχίες.
Αυτό το στοιχείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η εστίαση σε μια χειροτεχνική, ρυθμική εργασία μπορεί να βοηθήσει το μυαλό να «αποσυνδεθεί» από επίμονα άγχη και αρνητικές σκέψεις, προσφέροντας έναν τρόπο ενεργητικής χαλάρωσης αντί για απλή απόσπαση προσοχής.
Τι δείχνουν οι συνολικές επιστημονικές αξιολογήσεις
Μια συστηματική ανασκόπηση στη βιβλιογραφία (pubmed) δείχνει ότι, ενώ οι υπάρχουσες μελέτες είναι πολλά υποσχόμενες, η έρευνα δεν είναι ακόμη αρκετά εκτεταμένη για να δώσει οριστικές απαντήσεις για τη μακροχρόνια κλινική αξία του πλεξίματος ως θεραπευτικού εργαλείου.
Ωστόσο, όλες οι υπάρχουσες έρευνες από ψυχολογικές αξιολογήσεις μέχρι ποσοτικές εκτιμήσεις καταλήγουν στο ίδιο σημείο: η συμμετοχή σε χειροτεχνίες όπως το πλέξιμο σχετίζεται συστηματικά με μείωση συμπτωμάτων άγχους, βελτίωση διάθεσης και αυξημένη αίσθηση ευημερίας.
Συμπέρασμα: Όχι ένα «θαυματουργό φάρμακο», αλλά χρήσιμο εργαλείο
Δεν υπάρχει, προς το παρόν, επίσημη κλινική απόδειξη ότι το πλέξιμο θεραπεύει ψυχικές διαταραχές. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα διεθνείς μελέτες και δημοσιογραφικές αναλύσεις:
Το πλέξιμο μπορεί να μειώσει την ένταση και τα συμπτώματα άγχους μέσω νευροβιολογικής αντίδρασης και ρυθμού.
Μπορεί να βοηθά στην επικέντρωση και στη ρύθμιση συναισθημάτων μέσω «flow» ή διπλής εγκεφαλικής διέγερσης.
Και αποτελεί έναν προσιτό τρόπο δραστηριοποίησης που αν όχι θεραπεύει τουλάχιστον συμβάλλει στην καθημερινή ευημερία.
Σε έναν κόσμο όπου η υπερδιέγερση και το καθημερινό άγχος είναι η «κανονικότητα», το πλέξιμο μπορεί να γίνει μια απλή, εφικτή πρακτική για να βρούμε στιγμές ηρεμίας στο τώρα απλώς με μια μπάλα νήμα και λίγες βελόνες.
Με πληροφορίες από sciencedaily.com, biologyinsights.com, nationalgeographic.com και pubmed
