Τους μηχανισμούς πίσω από τη θετική επίδραση που έχει ο καφές στον «άξονα» εντέρου- εγκεφάλου υποδεικνύει έρευνα από το APC Microbiome Ireland του University College Cork.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Nature Communications και χρηματοδοτείται από το ISIC (Institute for Scientific Information on Coffee) και αποκαλύπτει πώς η τακτική κατανάλωση καφέ (κανονικού και ντεκαφεϊνέ) μπορεί να επηρεάσει το μικροβίωμα του εντέρου, επηρεάζοντας με τη σειρά του τη διάθεση και τα επίπεδα του στρες.
Τα οφέλη του καφέ τόσο στην πέψη όσο και στη διάθεση έχουν μελετηθεί πολύ, αλλά οι ακριβείς μηχανισμοί παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ασαφείς. Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκε το πώς η κατανάλωση καφέ επηρεάζει τον «άξονα» μικροβιώματος- εντέρου- εγκεφάλου (την αμφίδρομη επικοινωνία ανάμεσα στο μικροβίωμα του εντέρου και τον εγκέφαλο) μέσω ενός μεγάλου εύρους μηχανισμών.
Εξετάστηκαν 31 άτομα που έπιναν καφέ και 31 που δεν έπιναν, μέσω μιας σειράς ψυχολογικών τεστ, ημερολογίων καφεϊνης και διατροφής και δειγμάτων ούρων και κοπράνων για την κατανόηση αλλαγών στο μικροβίωμα και την παρατήρηση των αλλαγών στη διάθεση ή το στρες. Ως «καταναλωτές καφέ» ορίστηκαν αυτοί που καταναλώνουν τακτικά 3-5 κούπες καφέ την ημέρα – ποσότητα που έχει χαρακτηριστεί ασφαλείς για τους περισσότερους από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων.
Οι συμμετέχοντες απείχαν πρώτα από τον καφέ για δύο εβδομάδες, με τακτικές ψυχολογικές αξιολογήσεις, καθώς και δείγματα κοπράνων και ούρων καθ’όλη τη διάρκεια. Η περίοδος αποχής για τους καταναλωτές καφέ αντιστοιχούσε σε σημαντικές αλλαγές στο μεταβολικό προφίλ του μικροβιώματος του εντέρου, συγκριτικά με αυτούς που δεν έπιναν καφέ.
Οι καταναλωτές επέστρεψαν στην κανονική κατανάλωση, με τους μισούς να πίνουν ντεκαφεϊνέ και τους άλλους μισούς κανονικό καφέ. Και οι δύο ομάδες ανέφεραν χαμηλότερο στρες, καθώς και επίπεδα κατάθλιψης και παρορμητικότητας, υποδεικνύοντας πως η κατανάλωση καφέ βελτίωνε σημαντικά τη διάθεση, ανεξαρτήτως καφεΐνης.
Βακτήρια όπως το Eggertella sp ή το Cryptobacterium curtum ήταν αξιοσημείωτα ανεβασμένα στους καταναλωτές καφέ. Το πρώτο θεωρείται ότι συμβάλλει στην έκκριση γαστρικών και εντερικών οξέων, ενώ το δεύτερο θεωρείται πως έχει να κάνει με τη σύνθεση χολικού οξέος. Και τα δύο παίζουν ρόλο στην εξουδετέρωση μη υγιών βακτηρίων και στομαχικών μολύνσεων. Παρατηρήθηκαν επίσης αυξημένα βακτήρια Firmicutes, που έχουν σχετιστεί με τα θετικά συναισθήματα στις γυναίκες.
Αξιοσημείωτες βελτιώσεις στην εκμάθηση και τη μνήμη διαπιστώθηκαν μόνο σε αυτούς που κατανάλωναν ντεκαφεϊνέ, κάτι που υποδεικνύει πως άλλα στοιχεία από την καφεΐνη, όπως οι πολυφαινόλες, είναι υπεύθυνα για αυτά τα οφέλη. Ωστόσο σε αυτή τη μελέτη διαπιστώθηκε πως μόνο ο καφές με καφεΐνη σχετιζόταν με μειωμένο αίσθημα άγχους, καθώς και βελτιωμένη επαγρύπνηση και προσοχή. Η καφεΐνη συνδέθηκε επίσης με μειωμένο κίνδυνο φλεγμονών.
