Ένα εξελιγμένο τσιπ Τεχνητής Νοημοσύνης που προορίζεται να δώσει στα διαστημόπλοια του όχι και τόσο μακρινού μέλλοντος τη δυνατότητα να «σκέφτονται» μόνα τους αναπτύσσεται στο πλαίσιο ενός φιλόδοξου προγράμματος της NASA.
Σε αρκετούς φίλους της Επιστημονικής Φαντασίας η όλη ιδέα του διαστημοπλοίου που «σκέφτεται» μπορεί να φέρνει…ανησυχητικά στον νου τον υπερυπολογιστή HAL 9000 του διαστημοπλοίου Discovery από το «2001: Οδύσσεια του Διαστήματος»: Ο ευφυής υπολογιστής μετατρέπεται σε θανάσιμη απειλή για τους αστροναύτες του πληρώματος του σκάφους όταν αρχίζει να κάνει τις δικές του επιλογές – η θρυλική σκηνή της «ανταρσίας» («Άνοιξε τις πόρτες του αμπαριού, HAL» «Λυπάμαι Ντέιβ, δεν μπορώ να το κάνω αυτό») στην εμβληματική ταινία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, βασισμένη σε βιβλίο του Άρθουρ Κλαρκ, αποτελεί στο μυαλό πολλών συνώνυμο της έννοιας της «εξέγερσης των ρομπότ». Ωστόσο το πρόγραμμα High Performance Spaceflight Computing της NASA εμφανίζεται να επιδιώκει «απλώς» τη σημαντική βελτίωση της υπολογιστικής ισχύος των διαστημοπλοίων.
Οι διαστημικές αποστολές χρειάζονται επεξεργαστές που να είναι σε θέση να αντέξουν το αφιλόξενο περιβάλλον του Διαστήματος, οπότε κατά κανόνα χρησιμοποιούνται τσιπ που είχαν αναπτυχθεί πριν αρκετά χρόνια και έχουν αποδείξει την αντοχή και την αξιοπιστία τους. Οι απαιτήσεις, παρόλα αυτά, αυξάνονται, και πλέον απαιτούνται αυτόνομα διαστημόπλοια, ικανά να αναλύουν ταχύτερα δεδομένα και να υποστηρίζουν αστροναύτες σε αποστολές στη Σελήνη, αλλά και στον Άρη.
«Με βάση την κληρονομιά προηγούμενων διαστημικών επεξεργαστών, αυτό το νέο multicore σύστημα είναι ανθεκτικό στα σφάλματα, ευέλικτο και εξαιρετικά υψηλών επιδόσεων» είπε ο Γιουτζίν Σβάνμπεκ, στέλεχος του προγράμματος Game Changing Development στο Langley Research Center στο Χάμπτον της Βιρτζίνια. «Η δέσμευση της NASA στην εξέλιξη των υπολογιστών διαστημικών πτήσεων είναι θρίαμβος τεχνικών επιτευγμάτων και συνεργασίας» πρόσθεσε.
Στο επίκεντρο του προγράμματος βρίσκεται ένας νέος, ανθεκτικός στην ακτινοβολία και υψηλών επιδόσεων επεξεργαστής που σχεδιάζεται να έχει εκατονταπλάσια υπολογιστική ισχύ σε σχέση με αυτούς που χρησιμοποιούνται σήμερα στα διαστημόπλοια και θα μπορεί να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις μιας διαστημικής αποστολής. Για να αποδείξει πως μπορεί να ανταπεξέλθει, πρέπει να περάσει ένα μεγάλο αριθμό δοκιμών, που περιλαμβάνουν ακραία ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και διακυμάνσεις θερμοκρασίας, που υποβαθμίζουν τα ηλεκτρονικά- ενώ επίσης σωματίδια υψηλής ενέργειας από τον Ήλιο και το διαστρικό Διάστημα μπορούν να προκαλέσουν σφάλματα τα οποία θα έθεταν ένα διαστημόπλοιο σε «safe mode» (παύση μη απαραίτητων λειτουργιών). Ακόμη, υπάρχουν προκλήσεις που έχουν να κάνουν με την προσεδάφιση σε άλλους κόσμους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο επεξεργαστής (system-on-a-chip, SoC) χωρά στην παλάμη ενός χεριού και περιλαμβάνει όλα τα κύρια στοιχεία ενός υπολογιστή. Τα SoC χρησιμοποιούνται ευρύτατα σε smartphones και tablets, μα αυτά του JPL προορίζονται να μπορούν να «επιζούν» για χρόνια, σε αποστάσεις εκατομμυρίων, ή ακόμα και δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων, από τους πλησιέστερους τεχνικούς.
Ο επεξεργαστής αναπτύσσεται από τη Microchip Technology σε συνεργασία με το Jet Propulsion Laboratory (JPL). Οι δοκιμές στο JPL άρχισαν τον Φεβρουάριο και θα συνεχιστούν για μήνες. Μέχρι τώρα τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, καθώς ο επεξεργαστής λειτουργεί όπως αναμενόταν, και μάλιστα φαίνεται να έχει επιδόσεις 500πλάσιες αυτών των τσιπ που είναι σε χρήση αυτή τη στιγμή. H τεχνολογία αυτή αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για αυτόνομα διαστημόπλοια που θα χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη για να αντιδρούν σε πραγματικό χρόνο σε πολύπλοκες καταστάσεις και περιβάλλοντα όπου δεν υπάρχει δυνατότητα ανθρώπινης οδηγίας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε περιπτώσεις αποστολών στο βαθύ Διάστημα (όπου δεν υπάρχει ανθρώπινο πλήρωμα), ώστε να είναι δυνατή η γρήγορη ανάλυση, αποθήκευση και μετάδοση δεδομένων στη Γη, μειώνοντας τον χρόνο που απαιτείται για επιστημονικές ανακαλύψεις.
