Το Ισραήλ έκανε το ντεμπούτο του στη Eurovision το 1973- η χώρα μας μπήκε στον διαγωνισμό έναν χρόνο μετά, το 1974 με τη Μαρινέλλα. Έκτοτε έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του θεσμού, έχοντας κερδίσει 4 φορές (1978, 1979, 1998 και 2018 με τη Netta), γεγονός που έχει εδραιώσει τη θέση του στον διαγωνισμό παρά τις κατά καιρούς πολιτικές αντιδράσεις, που έχουν γίνει πιο έντονες από ποτέ από το 2024 μέχρι και σήμερα.
Η συμμετοχή του Ισραήλ στη Eurovision δεν βασίζεται στη γεωγραφία (δηλαδή αν ανήκει μία χώρα στην Ευρωπαϊκή ήπειρο), αλλά στους κανονισμούς της EBU (European Broadcasting Union).
Το δικαίωμα συμμετοχής στον διαγωνισμό έχουν οι δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς που είναι πλήρη μέλη της Ευρωπαϊκής Ραδιοφωνικής Ένωσης (EBU). Ο δημόσιος φορέας του Ισραήλ (παλαιότερα το IBA και τώρα το KAN) είναι μέλος της EBU εδώ και δεκαετίες.
Τα σύνορα της EBU ορίζονται από την «Ευρωπαϊκή Ραδιοφωνική Περιοχή» (European Broadcasting Area). Αυτή η ζώνη, βάσει διεθνών τηλεπικοινωνιακών συμφωνιών, περιλαμβάνει χώρες της λεκάνης της Μεσογείου, τμήματα της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Γι’ αυτόν τον λόγο έχουν δικαίωμα συμμετοχής (αν και δεν το ασκούν πάντα) χώρες όπως το Μαρόκο, η Ιορδανία ή ο Λίβανος.
Με άλλα λόγια, η Eurovision είναι ένα «κλαμπ» ραδιοτηλεοπτικών σταθμών και όχι ένας γεωγραφικός χάρτης της Ευρώπης. Αν ένας σταθμός πληρώνει τη συνδρομή του στην EBU και τηρεί τους κανόνες, η σκηνή είναι δική του.
Από τις άλλες τρεις χώρες που αναφέρθηκαν, μόνο το Μαρόκο έχει ανέβει στη σκηνή της Eurovision για πρώτη και μοναδική φορά το 1980, μια χρονιά κατά την οποία το Ισραήλ απουσίαζε από τον διαγωνισμό (καθώς η ημερομηνία συνέπιπτε με την ημέρα μνήμης για τους πεσόντες στρατιώτες του) παρά τη νίκη του την προηγούμενη χρονιά. Μετά την επιστροφή του Ισραήλ το 1981, το Μαρόκο δεν επανήλθε ποτέ, με την πολιτική απόφαση να συνδέεται άμεσα με την άρνηση συνύπαρξης στον ίδιο θεσμό.
Η Τυνησία είχε προγραμματίσει το ντεμπούτο της για τη Eurovision του 1977 και είχε μάλιστα κληρωθεί να εμφανιστεί στην 4η θέση. Ωστόσο, την τελευταία στιγμή η χώρα αποφάσισε να αποσυρθεί. Αν και δεν δόθηκε ποτέ επίσημη επίσημη εξήγηση, έγινε ευρέως αποδεκτό ότι η απόφαση πάρθηκε επειδή η κυβέρνηση της Τυνησίας δεν επιθυμούσε να διαγωνιστεί στην ίδια σκηνή με το Ισραήλ.
O Λίβανος είναι η πιο χαρακτηριστική περίπτωση «αποχώρησης λόγω κανονισμών» που σχετίζονται με το Ισραήλ. To 2005 η χώρα είχε επιλέξει τραγούδι και καλλιτέχνη, αλλά η EBU απαίτησε εγγυήσεις ότι η δημόσια τηλεόραση του Λιβάνου (Télé Liban) θα μετέδιδε ολόκληρο το πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής του Ισραήλ. Όταν ο σταθμός παραδέχθηκε ότι η εθνική νομοθεσία απαγόρευε την προβολή ισραηλινού περιεχομένου, η EBU ανάγκασε τη χώρα σε απόσυρση, επιβάλλοντας μάλιστα και τριετή αποκλεισμό από τον διαγωνισμό της Eurovision.
Η περίπτωση της Ιορδανίας το 1978 παραμένει ιστορική. Κατά τη διάρκεια της μετάδοσης, όταν έγινε σαφές ότι το Ισραήλ κέρδιζε τον διαγωνισμό, η ιορδανική τηλεόραση διέκοψε τη ροή προβάλλοντας φωτογραφίες με λουλούδια. Την επόμενη μέρα, τα ιορδανικά μέσα ενημέρωσης ανακοίνωσαν ψευδώς ότι νικητής ήταν το Βέλγιο (που είχε βγει δεύτερο). Έκτοτε, η χώρα δεν επιχείρησε ποτέ να εισέλθει επίσημα στον διαγωνισμό.
Η Ισπανία και οι άλλες χώρες που αποχώρησαν φέτος από τη Eurovision λόγω του Ισραήλ
Η Ισπανία είναι η πιο ηχηρή φετινή αποχώρηση από τη δεύτερη πιο δημοφιλή διοργάνωση στον πλανήτη μετά το αμερικανικό Superbowl, καθώς πρόκειται για μέλος των Big Five. Το διοικητικό συμβούλιο της RTVE ψήφισε την απόσυρση τον Σεπτέμβριο του 2025, δηλώνοντας ότι ως συνδιοργανωτές έχουν ευθύνη και δεν μπορούν να «κοιτάξουν από την άλλη πλευρά» μπροστά σε όσα συμβαίνουν.
Στην Ιρλανδία ο φορέας RTE ανακοίνωσε ότι η συμμετοχή της χώρας θα ήταν «ασυνείδητη» δεδομένης της απώλειας ζωών στη Γάζα. Η απόφαση στηρίχθηκε μάλιστα επίσημα και από τον Πρωθυπουργό της Ιρλανδίας ως πράξη αλληλεγγύης.
Στην Ισλανδία ο φορέας RÚV ήταν ο τελευταίος που απέσυρε τη συμμετοχή του τον Δεκέμβριο επικαλούμενος τη βαθιά διχόνοια που προκαλεί η παρουσία του ισραηλινού φορέα KAN και την πλήρη αντίθεση των Ισλανδών καλλιτεχνών.
Στην Ολλανδία ο φορέας AVROTROS απέσυρε επίσης τη συμμετοχή του, εκφράζοντας βαθιά ανησυχία για την ανθρωπιστική κρίση και τον περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου στην περιοχή.
Η τηλεόραση της Σλοβενίας το πήγε ένα βήμα παραπέρα αφού, όχι μόνο δεν θα συμμετάσχει, αλλά αρνείται και να μεταδώσει τον διαγωνισμό. Αντ’ αυτού, θα προβάλει τη σειρά ντοκιμαντέρ «Φωνές της Παλαιστίνης».
Αυτό που δεν μπορεί να παραβλέψει εύκολα κανείς, είναι ότι ο βασικός χορηγός της Eurovision από το 2020, η Moroccan Oil, είναι ισραηλινών συμφερόντων:
Η εταιρεία ξεκίνησε το 2003 στο Τελ Αβίβ από τους Ισραηλινούς αδελφούς Mike και Erik Sabag. Το 2008 εξαγοράστηκε από την Carmen Tal (Χιλιανή που ζούσε στον Καναδά) και τον σύζυγό της Ofer Tal (Ισραηλινό), οι οποίοι μετέφεραν την έδρα της στη Νέα Υόρκη, αλλά διατήρησαν στενούς δεσμούς με το Ισραήλ. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής (περίπου το 80%) γίνεται σε εργοστάσιο στο Ma’alot-Tarshiha, στο βόρειο Ισραήλ.
Η ιδιότητα της εταιρείας ως βασικού χρηματοδότη είναι ένας από τους λόγους που, σύμφωνα με τον ξένο Τύπο, η EBU δυσκολεύεται να αποκλείσει το Ισραήλ από τον διαγωνισμό, καθώς υπάρχει μια ισχυρή εμπορική δέσμευση που συνδέει άμεσα τη διοργάνωση με μια ισραηλινή επιχείρηση. Αυτό το γεγονός έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην απόφαση της Ισπανίας και των άλλων χωρών να αποχωρήσουν, καθώς θεωρούν ότι ο διαγωνισμός είναι οικονομικά εξαρτημένος από συμφέροντα που σχετίζονται με την ισραηλινή πλευρά.
