array(0) {
}
                            

Δημοσιογραφική επιμέλεια: Αδάμας Γεροσίδερης

Η φράση «είμαστε ό,τι τρώμε» δεν αφορά μόνο τη σιλουέτα, την καρδιά ή το έντερο. Αφορά και τον εγκέφαλο. Και ενώ καμία τροφή από μόνη της δεν καθορίζει την υγεία μας, η συχνή κατανάλωση ορισμένων προϊόντων φαίνεται πως μπορεί να επιβαρύνει τη γνωστική λειτουργία, να ενισχύσει τη φλεγμονή και να επιταχύνει τη φθορά του οργανισμού. Αυτός είναι και ο λόγος που ο νευροχειρουργός Δρ Brett Osborn δηλώνει πως υπάρχουν επτά κατηγορίες τροφών και ποτών που ο ίδιος αποφεύγει συστηματικά.

Η υγεία του εγκεφάλου δεν χτίζεται με μία μόνο «μαγική» τροφή. Χρειάζεται συνδυασμό: διατροφή πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα, αντιοξειδωτικά, βιταμίνες, άπαχες πρωτεΐνες, πράσινα λαχανικά και καλά λιπαρά, αλλά και τακτική άσκηση, σωστή ενυδάτωση, ποιοτικό ύπνο και έλεγχο του στρες.

Ωστόσο, όπως υπάρχουν τροφές που μπορούν να στηρίξουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, υπάρχουν και άλλες που, όταν καταναλώνονται συχνά ή σε μεγάλες ποσότητες, λειτουργούν περισσότερο ως «βαρίδι».

1. Τροφές με πολλή ζάχαρη
   Μπισκότα, ντόνατς, παγωτά, αναψυκτικά και επεξεργασμένα δημητριακά έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: προσφέρουν γρήγορη απόλαυση, αλλά ελάχιστη διατροφική αξία.
   Η υπερβολική πρόσληψη πρόσθετων σακχάρων μπορεί να προκαλεί απότομες αυξομειώσεις στο σάκχαρο του αίματος. Με τον καιρό, αυτή η μεταβολική αστάθεια μπορεί να επιβαρύνει τη γνωστική λειτουργία. Δεν είναι τυχαίο ότι ο διαβήτης αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για άνοια.
   Το θέμα, λοιπόν, δεν είναι ένα γλυκό πού και πού. Είναι η καθημερινή συνήθεια.
2. Τηγανητά και τροφές με τρανς λιπαρά
   Οι τηγανητές πατάτες, τα έτοιμα σνακ και ορισμένα επεξεργασμένα προϊόντα με ανθυγιεινά λιπαρά δεν επιβαρύνουν μόνο την καρδιά. Σύμφωνα με τον Δρ Osborn, τα τρανς λιπαρά συνδέονται με χρόνια φλεγμονή, έναν μηχανισμό που εμπλέκεται σε πολλές παθήσεις που σχετίζονται με τη γήρανση, μεταξύ αυτών και η νόσος Αλτσχάιμερ.
   Η φλεγμονή δεν είναι πάντα κάτι που «νιώθουμε». Συχνά δρα αθόρυβα, σε βάθος χρόνου. Και αυτό την κάνει ακόμα πιο ύπουλη.
3. Υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα
   Πατατάκια, έτοιμα αρτοσκευάσματα, συσκευασμένα σνακ και προϊόντα με μακρύ κατάλογο συστατικών μπαίνουν επίσης στη λίστα των τροφών που καλό είναι να περιορίζονται.
   Ο λόγος είναι απλός: συχνά περιέχουν πρόσθετα, συντηρητικά, πολύ αλάτι, ζάχαρη και λιπαρά χαμηλής ποιότητας. Με τη συχνή κατανάλωση, αυτά τα τρόφιμα μπορεί να συμβάλλουν στη γνωστική φθορά και στη γενικότερη επιβάρυνση του οργανισμού.
   Με άλλα λόγια, όσο πιο μακριά βρίσκεται ένα τρόφιμο από την αρχική, φυσική του μορφή, τόσο περισσότερη προσοχή χρειάζεται.
4. Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
   Ένα ποτήρι κρασί ή ένα ποτό περιστασιακά δεν είναι το ίδιο με την κατάχρηση. Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, όμως, μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τον εγκέφαλο.
   Ο Δρ Osborn επισημαίνει ότι η κατάχρηση αλκοόλ μπορεί να συνδεθεί με βλάβες στη γνωστική λειτουργία, διαταραχές στον συντονισμό, επιληπτικές κρίσεις και σοβαρές επιπλοκές που σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε νοσηλεία.
   Το αλκοόλ, επομένως, δεν είναι απλώς θέμα θερμίδων. Είναι θέμα νευρολογικής υγείας.
5. Τροφές με πολύ αλάτι
   Αλλαντικά, έτοιμες σάλτσες, ψωμί, τουρσιά και πολλά συσκευασμένα τρόφιμα μπορεί να περιέχουν περισσότερο νάτριο απ’ όσο φανταζόμαστε.
   Η διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι συνδέεται με υπέρταση. Και η υπέρταση, με τη σειρά της, επιβαρύνει όχι μόνο την καρδιά αλλά και τον εγκέφαλο, καθώς επηρεάζει την αγγειακή υγεία και την αιμάτωση.
   Το πρόβλημα είναι πως το αλάτι συχνά δεν φαίνεται. Δεν βρίσκεται μόνο στην αλατιέρα, αλλά κυρίως στα έτοιμα προϊόντα.
6. Τεχνητές γλυκαντικές ουσίες
   Πολλοί επιλέγουν τεχνητά γλυκαντικά για να αποφύγουν τη ζάχαρη. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι πάντα τόσο απλή.
   Ο Δρ Osborn αναφέρει ότι ορισμένες μελέτες έχουν δείξει πιθανές αρνητικές επιδράσεις των τεχνητών γλυκαντικών στη γνωστική λειτουργία και στον μεταβολισμό, αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα για ασφαλή συμπεράσματα.
   Η πρακτική συμβουλή είναι η ίδια: μέτρο. Και όσο γίνεται λιγότερη εξάρτηση από την έντονα γλυκιά γεύση, είτε προέρχεται από ζάχαρη είτε από υποκατάστατα.
7. Υπερβολική καφεΐνη
   Ο καφές, όταν καταναλώνεται με μέτρο, μπορεί να έχει οφέλη για την εγρήγορση και τη συγκέντρωση. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η καφεΐνη γίνεται υπερβολή.
   Η μεγάλη πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει άγχος, ταχυκαρδία, νευρικότητα και διαταραχές ύπνου. Και ο κακός ύπνος είναι ένας από τους πιο υποτιμημένους εχθρούς του εγκεφάλου.
   Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να αποχαιρετήσουμε τον καφέ. Χρειάζεται να ακούμε το σώμα μας — και να μην τον χρησιμοποιούμε ως υποκατάστατο της ξεκούρασης.
   
   Το συμπέρασμα
   
   Ο εγκέφαλος δεν ζητά τελειότητα. Ζητά συνέπεια.
   Κανείς δεν χρειάζεται να εξαφανίσει για πάντα τα γλυκά, τα σνακ ή τον καφέ από τη ζωή του. Αυτό που έχει σημασία είναι η συχνότητα, η ποσότητα και η συνολική εικόνα της διατροφής μας.
   Γιατί η προστασία της μνήμης, της συγκέντρωσης και της πνευματικής διαύγειας δεν ξεκινά απαραίτητα από μεγάλες αποφάσεις. Συχνά ξεκινά από κάτι πολύ πιο απλό: από το τι βάζουμε καθημερινά στο πιάτο μας.