«Αυτή την ώρα φαίνεται σαν να υπάρχει ένα διττό εκλογικό σώμα, στο οποίο το ρεύμα σταθερότητας συγκρούεται με το ρεύμα διαμαρτυρίας, ο φόβος της γεωπολιτικής αστάθειας με την οικονομική πίεση και η προτίμηση κυβερνησιμότητας με την ρευστότητα και τον αντισυστημικό κίνδυνο».
Με αυτόν τον τρόπο επιλέγει να περιγράψει ο Ζαχαρίας Ζούπης της Opinion Polls την ιδιότυπη πολιτικά συνθήκη που επικρατεί στην παρατεταμένη προεκλογική περίοδο που διανύουμε.
Είναι ιδιότυπη γιατί αυτό το εκλογικό σώμα, δίνει έναν αρκετά παράδοξο διαχωρισμό: είναι η κυβερνώσα παράταξη που παίζει μόνη της στο πεδίο της κυβερνησιμότητας, ενώ οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης διαγκωνίζονται μεταξύ τους στο πεδίο της διαμαρτυρίας· με τον λόγο του ΠΑΣΟΚ, να διαφέρει από εκείνων της Ζωής Κωνσταντοπούλου, του Αλέξη Τσίπρα ή της Μαρίας Καρυστιανού μόνο επί των αποχρώσεων. Όχι επί της ουσίας.
Το διττό εκλογικό σώμα αποτυπώνει νέες κοινωνικές διαιρέσεις. Υπάρχει ένα 30%, 35% έως και 40% μέσα σε αυτό, που αισθάνεται ότι στην μεταμνομονιακή Ελλάδα έχει μείνει πίσω ή εκτός.
Το κομμάτι αυτό δεν είναι ενοποιημένο. Δεν έχουν μείνει πίσω όλοι για τον ίδιο λόγο. Ένα κομμάτι, μεγαλύτερο ηλικιακά, δείχνει να βρίσκεται εγκλωβισμένο στο πολιτικό σύμπαν της μεταπολίτευσης, και την ιδεολογική ηγεμονία της αριστεράς εντός της. Εξελίσσεται παράλληλα η πληβειοποίηση των λαϊκών στρωμάτων, φαινόμενο που συνδυάζει το εισοδηματικό με το μορφωτικό χάσμα, και εμπλέκει εντός του εκδηλώσεις ενός νέου ανορθολογισμού με τις θεωρίες συνομωσίας και την αναζήτηση αυταρχικών πολιτικών προτύπων. Υπάρχει και το ψηφιακό χάσμα που χαρακτηρίζει ένα κομμάτι της νεολαίας.
Η κατάσταση αυτή είναι εξαιρετικά προβληματική όχι μόνον γιατί υπό αυτήν την διάταξη είναι εξαιρετικά δύσκολο να λειτουργήσει το πολιτικό σύστημα.
Αλλά και γιατί αναμένουμε ένα δύσκολο καλοκαίρι με την Τουρκία, όπου αναμένεται εκ νέου κλιμάκωση της έντασης. Προοιωνίζεται αυτή η εξέλιξη, φυσικά, στις φήμες που διακινούνται για το νομοσχέδιο της Γαλάζιας Πατρίδας, αλλά και στον καθημερινό εκτροχιασμό της ρητορικής αξιωματούχων, ΜΜΕ, και ΜΚΔ στην Τουρκία.
Ενόψει των εκλογών η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να ρευστοποιήσει το πλεονέκτημα που φαίνεται να διατηρεί στα μάτια των πολλών, ως προς την υπευθυνότητα για την άμυνα, την διαχείριση εθνικών κρίσεων, την διπλωματία. Το «ποιος θα σηκώσει το τηλέφωνο αν χτυπήσει στις 3 η ώρα και τι θα πει», αποσκοπεί ακριβώς στο να τονίσει αυτήν την διαφορά.
Την ίδια στιγμή όμως, είναι και ένα εξαιρετικά λάθος ερώτημα για την συγκυρία που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε. Γιατί δεν είναι ζήτημα μόνον του «ποιος θα σηκώσει το τηλέφωνο» για την Τουρκία, την γεωπολιτική και οικονομική περιδίνηση που συνεπάγεται το αδιέξοδο στο Ιράν, τις ανατροπές που επιφυλάσσει η επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία και την αγορά εργασίας, ή το δημογραφικό και την μετανάστευση.
Οι εθνικές κρίσεις, αλλά και οι βαθιές μεταρρυθμίσεις είναι ζητούμενο κοινωνικής ενότητας και κινητοποίησης. Προϋποτίθεται η συσπείρωση γύρω από έναν κοινό στόχο, μια ιδεολογία, κάτι που σήμερα δεν υφίσταται. Αυτό το διττό εκλογικό σώμα όπου αντιπαρατίθεται η σταθερότητα στην διαμαρτυρία, και το αίσθημα της γεωπολιτικής αστάθειας, με εκείνο της οικονομικής πίεσης σηματοδοτεί ακριβώς αυτήν την αποτυχία.
Μπορεί το δίλημμα «κυβερνησιμότητα ή παρατράγουδα» να είναι ακόμη εκλογικά. Βέβαια μένει να δούμε μέχρι πότε, και αν καταφέρει πάλι να καθορίσει το κλίμα στις επερχόμενες δύο (κατά πάσα πιθανότητα ) εκλογικές αναμετρήσεις.
Την ίδια στιγμή όμως χαμηλώνει τον πήχη, και εθίζει το κοινό στην «τέχνη του ελάχιστου». Το κυριότερο: δεν αναμετράται με το κοινωνικό και πολιτιστικό βάθος αυτού του σχισίματος της κοινωνίας στα δύο, αλλά το αφήνει να βαθαίνει. Αργά ή γρήγορα, θα έρθει μια στιγμή η κυβερνησιμότητα της χώρας θα υπονομευτεί.
Η κριτική που οφείλει να γίνει στην κυβέρνηση, λοιπόν, είναι ότι απουσιάζει από τον στίβο της Πολιτικής με μεγάλο «Π». Μια συσπείρωση που θα επιτρέψει στην γεφύρωση του χάσματος το οποίο έχει ανοίξει μέσα στην κοινωνία, και θα συγκροτήσει ένα μπλοκ που θα επιτρέψει στην χώρα να διέλθει μέσα από τις θύελλες της εποχής. Στην αντιπολίτευση, αναλόγως, θα πρέπει να γίνει η κριτική ότι καταδικάζει αυτήν την διαδικασία αναζήτησης και διατύπωσης της πολιτικής με το μεγάλο «Π» σε ασφυξία, γιατί είναι βουτηγμένη στην μικροπολιτική εχθροπάθεια, σε μια σύγκρουση «αδειανών πουκαμίσων».
