Μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική στο LASIK για τη θεραπεία της μυωπίας αναπτύσσουν ερευνητές στις ΗΠΑ: Χρησιμοποιώντας ήπιους ηλεκτρικούς παλμούς και «φακούς επαφής» από πλατίνα, μαλακώνουν προσωρινά τον κερατοειδή, έτσι ώστε να μπορεί να «πλαστεί» και να αποκτήσει νέο σχήμα.
Σε δοκιμές που έγιναν σε μάτια κουνελιών η διόρθωση της μυωπίας ήταν επιτυχής, και μάλιστα μέσα σε ένα μόλις λεπτό, διατηρώντας παράλληλα τη δομή του ματιού. Τη συγκεκριμένη τεχνική (EMR- electromechanical reshaping, ηλεκτρομηχανική αναδιαμόρφωση) αναπτύσσουν ερευνητές του Occidental College και του University of California, Irvine και δεν περιλαμβάνει «σκληρή» μεταχείριση ιστού όπως το LASIK, οπότε θα μπορούσε κάποια στιγμή να αποτελέσει μια φθηνότερη, λιγότερο επεμβατική εναλλακτική στη συμβατική χειρουργική αντιμετώπιση της μυωπίας.
Ο κερατοειδής είναι η θολωτή επιφάνεια στο μπροστινό τμήμα του ματιού. Κάμπτει το εισερχόμενο φως και βοηθά να εστιάζονται οι εικόνες στον αμφιβληστροειδή. Όταν κάτι δεν πάει καλά στον κερατοειδή, η όραση θολώνει. Το LASIK διορθώνει αυτά τα προβλήματα χρησιμοποιώντας λέιζερ για την απομάκρυνση μικρών τμημάτων ιστού, αλλάζοντας μόνιμα το σχήμα του ματιού. Η συγκεκριμένη τεχνική θεωρείται ασφαλής, αν και κάποιες φορές μπορεί να έχει επιπλοκές, όπως ξηροφθαλμία κ.α.
Ο Μάικλ Χιλ, καθηγητής Χημείας στο Occidental College, λέει πως η βασική έννοια πίσω από το LASIK εξακολουθεί να είναι η απομάκρυνση ιστού: «Είναι απλώς ένας εύσχημος τρόπος να κάνεις κλασική χειρουργική. Και πάλι κόβεις ιστό, απλώς τον κόβεις με λέιζερ» λέει σχετικά.
Η ιδέα πίσω από το EMR προέκυψε σχεδόν κατά λάθος. Όπως λέει ο Μπράιαν Γουόνγκ, καθηγητής και χειρουργός στο University of California, Irvine, εξέταζε ζωντανό ιστό ως υλικό που μπορεί να πλαστεί, και ως εκ τούτου ανακάλυψε τη διαδικασία αυτήν.
Οι πλούσιοι σε κολλαγόνο ιστοί ανά το σώμα, μεταξύ των οποίων ο κερατοειδής, διατηρούν το σχήμα τους μέσω δικτύων φορτισμένων σωματιδίων που συγκρατούν τη δομή. Επειδή αυτοί οι ιστοί έχουν πολύ νερό, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η ήπια εφαρμογή ρεύματος μπορεί να αλλάξει προσωρινά το επίπεδο οξύτητας του ιστού (ή pH). Καθώς το pH αλλάζει, οι μοριακοί δεσμοί που κρατούν άκαμπτο τον ιστό αρχίζουν να χαλαρώνουν, και αυτό κάνει προσωρινά τον ιστό εύπλαστο. Όταν το pH επανέρχεται στα κανονικά του επίπεδα, ο ιστός σκληραίνει ξανά και «κλειδώνει» στη νέα του μορφή.
Το EMR δοκιμάστηκε σε χόνδρο αυτιού κουνελιού, δέρμα χοίρου και ουλώδη ιστό. Ο κερατοειδής ενδείκνυται πολύ για αυτή τη μέθοδο επειδή ακόμα και πολύ μικρές αλλαγές μπορούν να βελτιώσουν δραστικά την όραση.
Για να δοκιμάσουν περαιτέρω την τεχνική οι ερευνητές δημιούργησαν ειδικούς πλατινένιους «φακούς επαφής» που αντιστοιχούσαν στην επιθυμητή καμπυλότητα του κερατοειδούς. Μάτια κουνελιών τοποθετήθηκαν σε διάλυμα αντίστοιχο των φυσικών δακρύων, με τον πλατινένιο φακό να λειτουργεί ως ηλεκτρόδιο. Όταν οι ερευνητές εφάρμοσαν ρεύμα, ο κερατοειδής μαλάκωσε και πήρε το σχήμα του φακού. Όλη η διαδικασία κράτησε μόλις ένα λεπτό- διάρκεια αντίστοιχη αυτής του LASIK, μα χωρίς να πληγώνεται ο ιστός ή να χρησιμοποιούνται ακριβά συστήματα λέιζερ. Επίσης, τα κύτταρα παρέμειναν ζωντανά, καθώς οι ερευνητές είχαν υπό στενό έλεγχο τις αλλαγές pH κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Αξίζει να σημειωθεί πως σε κάποια άλλα πειράματα η ίδια τεχνική φάνηκε ικανή να αντιμετωπίσει και παθήσεις που υπό σημερινές συνθήκες απαιτούν μεταμόσχευση.
Μέχρι τώρα η συγκεκριμένη τεχνική παραμένει σε πειραματικό στάδιο, καθώς δεν έχει δοκιμαστεί σε ζωντανά ζώα ή ανθρώπους. Η επόμενη φάση περιλαμβάνει εκτενέστερα πειράματα σε ζώα για να διαπιστωθεί πόσο σταθερός παραμένει ο κερατοειδής σε βάθος χρόνου και αν η μέθοδος είναι απόλυτα ασφαλής σε ζωντανό ιστό.