«Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του Φεστιβάλ είναι η πολυμορφία του κοινού του. Υποδεχόμαστε κατοίκους της Σάμου, επισκέπτες του νησιού, οικογένειες, αφοσιωμένους φίλους της μουσικής, αλλά και ανθρώπους που ενδέχεται να παρακολουθούν για πρώτη φορά μια συναυλία κλασικής μουσικής. Το κοινό μας καλύπτει όλες τις ηλικίες».
Το Samos Young Artists Festival επιστρέφει στο Αρχαίο Θέατρο Πυθαγορείου, στη Σάμο, από τις 7 έως τις 14 Αυγούστου, με ένα πρόγραμμα που κινείται ανάμεσα στη μουσική δωματίου, την τζαζ, τη chanson, τις μουσικές του κόσμου και τις παραδόσεις της Ανατολικής Μεσογείου.
Το κοινό ανταποκρίνεται βαθύτερα στην ειλικρίνεια και την εσωτερική πεποίθηση της ερμηνείας και όχι μόνο στην τελειότητα
Ο διακεκριμένος τσελίστας Τιμόθεος Γαβριηλίδης-Πέτριν, α΄ τσέλο της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών και νικητής του διεθνούς διαγωνισμού Paulo Cello και η διεθνούς φήμης πιανίστα Μάσα Ιλιάσοφ, με σημαντική διαδρομή σε Ευρώπη και ΗΠΑ, καλλιτεχνικοί διευθυντής της διοργάνωσης που ιδρύθηκε το 2010 και έχει εξελιχθεί σε διεθνή μουσικό θεσμό με σαφή καλλιτεχνική ταυτότητα, μιλούν στη HuffPost για το ταλέντο, την αγωνία των νέων μουσικών, το πρόγραμμα Young Composer in Residence, αλλά και τη φιλοδοξία να ενισχύσουν «τη διεθνή ταυτότητα του Φεστιβάλ, διατηρώντας παράλληλα τον οικείο και φιλόξενο χαρακτήρα του».
-Ποια είναι η μεγαλύτερη αγωνία ενός νέου μουσικού σήμερα; Πόσο ανταγωνιστικό είναι το περιβάλλον της κλασικής και λόγιας μουσικής;
Ο κόσμος της κλασικής μουσικής ήταν ανέκαθεν απαιτητικός, σήμερα όμως οι νέοι μουσικοί καλούνται να κινηθούν μέσα σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον. Η τεχνική αρτιότητα δεν αρκεί πλέον. Αναμένεται από αυτούς να είναι εξαιρετικοί ερμηνευτές, δημιουργικοί καλλιτέχνες, αποτελεσματικοί στην επικοινωνία και, συχνά, επιχειρηματίες του ίδιου τους του εαυτού. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι διεθνείς διαγωνισμοί και ο παγκόσμιος χαρακτήρας του επαγγέλματος έχουν πολλαπλασιάσει τόσο τις ευκαιρίες όσο και την πίεση.
Πιστεύουμε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι απλώς να ξεχωρίσει κανείς, αλλά να παραμείνει αυθεντικός. Η διαμόρφωση μιας προσωπικής καλλιτεχνικής φωνής, η διατήρηση της περιέργειας και, κυρίως, της χαράς που γεννά η μουσική είναι τελικά σημαντικότερα από τη διαρκή σύγκριση με τους άλλους. Ο υγιής ανταγωνισμός μπορεί να αποτελέσει κίνητρο εξέλιξης, όμως μια σταθερή και μακρόχρονη πορεία θεμελιώνεται στην προσωπικότητα, την ανθεκτικότητα και την ουσιαστική καλλιτεχνική ακεραιότητα.
-Ποια ήταν η δική σας μεγαλύτερη αγωνία όταν κάνατε τα πρώτα σας βήματα -στην πρώτη σύμπραξη για παράδειγμα, με μία μεγάλη ορχήστρα ή στην εκτέλεση ενός απαιτητικού έργου;
Όπως πολλοί νέοι μουσικοί, θέλαμε να ανταποκριθούμε στις υψηλές προσδοκίες που οι ίδιοι είχαμε θέσει για τον εαυτό μας. Είτε ανεβαίναμε στη σκηνή μαζί με μια μεγάλη ορχήστρα είτε προετοιμάζαμε ένα τεχνικά απαιτητικό έργο, η μεγαλύτερη αγωνία μας δεν ήταν να μη διαπράξουμε λάθη, αλλά να υπηρετήσουμε τη μουσική όπως της άξιζε.
Με την εμπειρία καταλάβαμε ότι το κοινό ανταποκρίνεται βαθύτερα στην ειλικρίνεια και την εσωτερική πεποίθηση της ερμηνείας και όχι μόνο στην τελειότητα. Η αυτοπεποίθηση καλλιεργείται μέσα από την προετοιμασία, την εμπειρία και την εμπιστοσύνη στο καλλιτεχνικό ένστικτο. Κάθε εμφάνιση αποτελεί μέρος μιας διά βίου διαδικασίας μάθησης.
-Ποια είναι τα άμεσα αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά ενός νέου ταλέντου και ποια η συμβουλή που έχετε δώσει (ή θα δίνατε) σε έναν νεότερο πολλά υποσχόμενο σολίστα;
Το ταλέντο είναι κάτι πολύ ευρύτερο από την τεχνική δεξιοτεχνία. Αυτό που τραβά αμέσως την προσοχή μας είναι η μουσική περιέργεια, η φαντασία, η δεκτικότητα και η ικανότητα ενός μουσικού να επικοινωνεί κάτι αληθινό. Μας ενδιαφέρουν οι μουσικοί που ξέρουν να ακούν προσεκτικά: τους συνεργάτες τους, την παρτιτούρα, αλλά και τον κόσμο γύρω τους.
Η πρόκληση βρίσκεται στην επίτευξη της σωστής ισορροπίας. Όταν τα στοιχεία συνδυάζονται οργανικά, το Φεστιβάλ μετατρέπεται σε ταξίδι εξερεύνησης και όχι απλώς σε μια σειρά συναυλιών
Η συμβουλή μας θα ήταν να επενδύσουν στο να γίνουν ολοκληρωμένοι καλλιτέχνες και όχι απλώς δεξιοτέχνες. Να διαβάζουν, να παραμένουν περίεργοι, να συνεργάζονται με άλλους και να μη σταματούν ποτέ να μαθαίνουν. Να χτίζουν την πορεία τους με υπομονή και να θυμούνται ότι η αυθεντικότητα αφήνει ισχυρότερο αποτύπωμα από την τελειότητα και μόνο.
-Ποιο είναι το κοινό του Samos Young Artists Festival; Ποια τα χαρακτηριστικά του, ηλικιακά και άλλα;
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του Φεστιβάλ είναι η πολυμορφία του κοινού του. Υποδεχόμαστε κατοίκους της Σάμου, επισκέπτες του νησιού, οικογένειες, αφοσιωμένους φίλους της μουσικής, αλλά και ανθρώπους που ενδέχεται να παρακολουθούν για πρώτη φορά μια συναυλία κλασικής μουσικής. Το κοινό μας καλύπτει όλες τις ηλικίες.
Αυτή την πολυμορφία την καλλιεργούμε συνειδητά. Στόχος μας είναι να δημιουργούμε συναυλίες με υψηλές καλλιτεχνικές απαιτήσεις, οι οποίες ταυτόχρονα παραμένουν ανοιχτές και προσιτές σε όλους. Η μουσική έχει τη δύναμη να φέρνει κοντά τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από την ηλικία, την εθνικότητα ή τη μουσική τους παιδεία, και αυτό ακριβώς βλέπουμε να συμβαίνει κάθε καλοκαίρι στη Σάμο.
-Το γεγονός ότι το Φεστιβάλ φιλοξενείται στο Αρχαίο Θέατρο Πυθαγορείου, Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, προσδίδει προστιθέμενη αξία στη διοργάνωση.
Η παρουσίαση συναυλιών στο Αρχαίο Θέατρο Πυθαγορείου αποτελεί ταυτόχρονα προνόμιο και ευθύνη. Ο χώρος διαμορφώνει έναν εξαιρετικό διάλογο ανάμεσα στην ιστορία, την αρχιτεκτονική, τη φύση και τη μουσική. Κάθε συναυλία εντάσσεται σε μια πολύ ευρύτερη πολιτιστική συνέχεια, η οποία εκτείνεται σε βάθος χιλιάδων ετών.
Αυτό το μοναδικό περιβάλλον υπενθυμίζει τόσο στους καλλιτέχνες όσο και στο κοινό ότι η μουσική αποτελεί μία από τις αρχαιότερες μορφές ανθρώπινης έκφρασης. Δημιουργεί μια ατμόσφαιρα που δεν μπορεί να αναπαραχθεί σε μια συμβατική αίθουσα συναυλιών και προσδίδει σε κάθε εμφάνιση μια βαθιά αίσθηση τόπου και νοήματος.
-Ποιο είναι το μεγαλύτερο στοίχημα που έχετε βάλει με τον εαυτό σας όσον αφορά το Samos Young Artists Festival και την από κοινού την καλλιτεχνική διεύθυνση;
Εγώ διευθύνω το Φεστιβάλ από το 2018, ενώ ο Τιμόθεος εντάχθηκε στην καλλιτεχνική διεύθυνση το 2023. Οι στόχοι μας, ωστόσο, είναι κοινοί. Φιλοδοξία μας είναι να ενισχύσουμε τη διεθνή ταυτότητα του Φεστιβάλ, διατηρώντας παράλληλα τον οικείο και φιλόξενο χαρακτήρα του. Θέλουμε η Σάμος να αποτελεί έναν τόπο όπου διεθνώς αναγνωρισμένοι καλλιτέχνες και εξαιρετικοί νέοι μουσικοί συναντιούνται με φυσικό τρόπο, εμπνέουν ο ένας τον άλλον και δημιουργούν ουσιαστικές καλλιτεχνικές εμπειρίες.
-Το φετινό πρόγραμμα αποδεικνύει, ακόμη μία φορά, ότι το Φεστιβάλ παραμένει ανοικτό σε διαφορετικές μουσικές γλώσσες. Πόσο σύνθετο είναι αυτό το «παζλ»;
Ο σχεδιασμός του προγράμματος ενός φεστιβάλ μοιάζει σε μεγάλο βαθμό με την επιμέλεια μιας έκθεσης ή με την αφήγηση μιας ιστορίας. Κάθε συναυλία πρέπει να διαθέτει τη δική της ταυτότητα και, παράλληλα, να συμβάλλει στη συνολική αφήγηση του Φεστιβάλ.
Επιλέγουμε συνειδητά να συνδυάζουμε διαφορετικές μουσικές παραδόσεις, εποχές και καλλιτεχνικές προσεγγίσεις, επειδή πιστεύουμε ότι το κοινό εκτιμά την ποικιλομορφία, όταν αυτή παρουσιάζεται με σκέψη και συνοχή. Τα τελευταία τρία χρόνια αναθέτουμε τη δημιουργία νέων, πρωτότυπων συνθέσεων μέσα από το πρόγραμμα Young Composer in Residence, οι οποίες παρουσιάζονται σε παγκόσμια πρώτη στο Φεστιβάλ. Με αυτόν τον τρόπο τιμούμε τη μουσική παράδοση, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη συνέχιση και τη διεύρυνσή της.
Η πρόκληση βρίσκεται στην επίτευξη της σωστής ισορροπίας: Ανάμεσα σε οικεία αριστουργήματα και νέες ανακαλύψεις, σε καταξιωμένους καλλιτέχνες και ανερχόμενα ταλέντα, καθώς και ανάμεσα σε διαφορετικά είδη και ύφη. Όταν όλα αυτά τα στοιχεία συνδυάζονται οργανικά, το Φεστιβάλ μετατρέπεται σε ένα ταξίδι εξερεύνησης και όχι απλώς σε μια σειρά συναυλιών.
