«Όλα περνάνε από τον ηθοποιό, κανένα μοντάζ δεν θα σώσει μια λανθασμένη υποκριτική. Ο ηθοποιός στο θέατρο και στον κινηματογράφο είναι η πρώτη βασική ύλη της αφήγησης. Ο φωτισμός, τα σκηνικά, τα κοστούμια, η μουσική δεν είναι παρά βοηθητικά στοιχεία…».
Με αφορμή την έκτη ταινία του με τίτλο «Κραυγές» που προβάλλεται στις αίθουσες, μια άγρια, και ταυτόχρονα ρομαντική ωδή στον έρωτα μέσα από τον δαιδαλώδη ψυχισμό της γυναίκας, ο σκηνοθέτης Πέτρος Σεβαστίκογλου απαντά στις ερωτήσεις της HuffPost.
Μιλά για την ιδιότυπη -όσο και ποιητική- κινηματογραφική του αφήγηση και την εξίσου ιδιότυπη σχέση του με τις λέξεις, για τους γονείς του, συγγραφείς Άλκη Ζέη και Γιώργο Σεβαστίκογλου, για την κάμερα που όπως λέει, «δεν καταγράφει απλά την σκηνή, είναι μέρος της σκηνής, συν-πρωταγωνιστεί», για το εάν είναι δύσκολο να κάνεις σινεμά στην Ελλάδα, αλλά και για τις δύο ταινίες που είδε πρόσφατα και ξεχώρισε.
-Η ζωή σας μοιάζει μυθιστορηματική: Άλκη Ζέη και Γιώργος Σεβαστίκογλου σε ένα περιβάλλον με την αφρόκρεμα της διανόησης, Μόσχα, Ελλάδα, Γαλλία, Νέα Υόρκη και πάλι Ελλάδα, σινεμά, ντοκιμαντέρ, θέατρο (ακόμη και η απίθανη λεπτομέρεια ότι σας έκανε baby sitting ο Ταρκόφσκι, πληροφορία την οποία άκουσα από την μητέρα σας) είναι κομμάτια μίας ζωής πέρα από τα συνηθισμένα. Ποιό είναι μέχρι στιγμής το πιο συναρπαστικό κεφάλαιο της μυθιστορηματικής αυτής περιπέτειας;
Π.Σ.: Ελπίζω να μην έχει ακόμα γραφτεί και να έπονται πολλά. Πραγματικά δεν μπορώ να διαχωρίσω το πιο συναρπαστικό κεφάλαιο. Με την αδελφή μου την Ειρήνη, μόνο να ευχαριστήσουμε τους γονείς μας μπορούμε, οι οποίοι στις πολύ δύσκολες στιγμές που περάσαμε -αλλαγές χωρών, αλλαγές γλώσσας, δικτατορία, εξορίες- δεν μας έκαναν ποτέ να αισθανθούμε τις τεράστιες δυσκολίες που οι ίδιοι είχαν να αντιμετωπίσουν. Είχαμε πάντα την αίσθηση ότι πάντα υπήρχε κάτι φωτεινό σε όλη αυτή την οδύσσεια.
-Κόντρα στο «εν αρχή ην ο λόγος», αφηγείστε στις ταινίες σας ιστορίες στις οποίες μιλούν κυρίως η εικόνα, οι ήχοι και η μουσική -όπως και στην τελευταία, τις «Κραυγές». Μεγαλώσατε ωστόσο με δύο γονείς οι οποίοι ερμήνευσαν τον κόσμο μέσα από τις λέξεις.
Π.Σ.: Επειδή μέχρι οχτώ χρονών άλλαξα τρεις χώρες και τρεις γλώσσες (Ρωσικά, Ελληνικά, Γαλλικά) συν σπουδές στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν κατέχω ουσιαστικά καμία γλώσσα. Οι μνήμες μου είναι πολύγλωσσες και οι εικόνες κυριαρχούν. Για αυτό νομίζω ότι οι κινηματογραφικές μου αφηγήσεις είναι βασισμένες πάνω σε εικόνες, ήχους και μουσικές.
-Έχετε δηλώσει ότι γράφετε τα σενάρια σας με την κάμερα. Πώς δουλεύετε με τους ηθοποιούς;
Π.Σ.: Ξεκινάμε τις συναντήσεις με τους ηθοποιούς πολύ πριν τα γυρίσματα, δεν κάνουμε πρόβες, συζητάμε το σενάριο, τις σκηνές, τους χαρακτήρες, ανταλλάσσουμε αναφορές σε βιβλία, ταινίες, φωτογραφίες, πίνακες. Όταν ξεκινάει το γύρισμα ξέρουμε τι θέλουμε να ειπωθεί σεναριακά σε κάθε σκηνή, αλλά δεν προαποφασίζουμε το πώς. Ξεκινάμε αυτοσχεδιαστικά την σκηνή, η κάμερα δεν καταγράφει απλά την σκηνή, είναι μέρος της σκηνής, συν-πρωταγωνιστεί. Αν δεν πετύχει η σκηνή, πάλι αυτοσχεδιαστικά την αλλάζουμε και προσπαθούμε ξανά να βρούμε την ουσία της.
-Είθισται να λέγεται ότι το θέατρο αναδεικνύει το ταλέντο του ηθοποιού και το σινεμά το ταλέντο του σκηνοθέτη, επειδή στο τέλος της ημέρας όλα κρίνονται στο μοντάζ. Συμφωνείτε;
Π.Σ.: Διαφωνώ απολύτως. Όλα περνάνε από τον ηθοποιό, κανένα μοντάζ δεν θα σώσει μια λανθασμένη υποκριτική. Ο ηθοποιός στο θέατρο και στον κινηματογράφο είναι η πρώτη βασική ύλη της αφήγησης. Ο φωτισμός, τα σκηνικά, τα κοστούμια, η μουσική δεν είναι παρά βοηθητικά στοιχεία.
-Μιλώντας για τη δύναμη της εικόνας, ποιες είναι οι προβλέψεις σας όσον αφορά τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης; Είναι ένα θέμα που απασχολεί -και ανησυχεί έντονα- την κινηματογραφική κοινότητα διεθνώς.
Π.Σ.: Στην τέχνη κάθε καινούργια τεχνολογία απαιτεί χρόνο για να αφομοιωθεί. Είναι πολύ νωρίς για να ανησυχήσουμε ή για να ενθουσιαστούμε. Ο χρόνος θα δείξει.
-Στον πυρήνα της νέας ταινίας σας είναι η Γυναίκα. Πόσο εύκολο είναι να διερευνήσει τον περίπλοκο γυναικείο ψυχισμό ένας άνδρας, κι ακόμη, τι ήταν αυτό που πυροδότησε τις «Κραυγές»;
Π.Σ.: Δεν μπορώ να προσδιορίσω το γεγονός ή το ερέθισμα. Κάθε καλλιτέχνης πρέπει να απλώνει τις «κεραίες» του και να αφουγκράζεται την «βοή του κόσμου». Στο σενάριο συνεργάστηκε η Ειρήνη Λαμπρινοπούλου που ήταν μαθήτρια μου στο τμήμα Σκηνοθεσίας στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Είναι 27 χρονών, και μου ήταν απαραίτητη η συνεισφορά της για να προσεγγίσω τον γυναικείο ψυχισμό που, όσο και αν προσπαθούσα, δεν θα μπορούσα να ξεφύγω από μια αντρική εξωτερική ματιά.
-Πόσο δύσκολο έως ηρωικό είναι να κάνεις σινεμά στην Ελλάδα, ειδικά όταν κινείσαι έξω από το κυρίαρχο ρεύμα;
Πολύ δύσκολο σίγουρα, ηρωικό δεν νομίζω. Από τη στιγμή που επιλέγεις έναν καλλιτεχνικό δρόμο που σε ευχαριστεί, οι οικονομικές δυσκολίες είναι αναμενόμενες και η αντιμετώπισή τους είναι αναπόσπαστο μέρος της τελικής δημιουργίας.
-Ποια ταινία που είδατε πρόσφατα σας συνεπήρε;
Π.Σ.: Η ταινία «Μια μάχη μετά την άλλη» μου άρεσε πολύ… αλλά πραγματικά με συνεπήρε η ταινία «Είμαι η Κούβα» του 1964 που είδα ξανά -και συνειδητοποίησα πόσο μερικές ταινίες σημάδεψαν τον παγκόσμιο κινηματογράφο και σίγουρα την δική μου την ματιά.
Info
Η ταινία συνεχίζει τις προβολές της στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος στις 21 & 22/2, 28/2 & 1/3 και 7/8 Μαρτίου (κάθε Σάββατο στις 17:00 παρουσία του σκηνοθέτη και κάθε Κυριακή στις 19:00 με μικρό πάνελ ομιλητών)
Στη Θεσσαλονίκη, Αίθουσα Σταύρος Τορνές από Πέμπτη 26/2 μέχρι και Κυριακή 1/3.
Σύνοψη
Τρεις γυναίκες περνάνε τις μέρες τους μέσα σε μια ανία που τις παραλύει. Η ηρεμία είναι το σημάδι μιας κοινωνικά επιβεβλημένης συναισθηματικής αναπηρίας, ενώ η εποχή επιτάσσει την ανησυχία και τον ξεσηκωμό. Η Άγρια Φύση γίνεται ο σύμμαχος στο ξέσπασμά τους και ο τόπος απελευθέρωσης των ενστίκτων τους. Ένας γάμος θα γίνει η αφορμή να έρθουν σε σύγκρουση με το κοινωνικά αποδεκτό. Θα προβάλλουν αντίσταση, προσπαθώντας να εφεύρουν έναν νέο χώρο αγάπης. Η έκρηξη που θα προκαλέσει αυτή η αναζήτηση θα είναι επικίνδυνη, τρομακτική, και ταυτόχρονα εκστατική, απελευθερωτική. Δεν θα υπάρχουν ούτε νικητές ούτε ηττημένοι. Θα απομείνει μόνο ο απόηχος μιας δημιουργικής αναταραχής.
Παίζουν Αγλαΐα Παππά, Αλεξάνδρα Καζάζου, Χάρης Φραγκούλης, Μαργαρίτα Αλεξιάδη, Μαρία Αρζόγλου. Τη μουσική της ταινίας υπογράφουν οι μόνιμοι συνεργάτες του δημιουργού The Prefabricated Quartet -Χρήστος Γούσιος, Θοδωρής Παπαδημητρίου, Μιχάλης Σιώνας.
