Νέα τροπή παίρνει η υπόθεση του χανταϊού που συνδέθηκε με το κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, καθώς ο «ασθενής μηδέν» της έξαρσης φέρεται να ταυτοποιήθηκε ως ο 70χρονος Ολλανδός ορνιθολόγος Λέο Σίλπερορντ. Ο ίδιος και η 69χρονη σύζυγός του, Μιρτζαμ, βρίσκονταν σε πολύμηνο ταξίδι στη Νότια Αμερική, πριν επιβιβαστούν στο πλοίο από την Ουσουάια της Αργεντινής. Η εξέλιξη έρχεται την ώρα που οι ιταλικές αρχές έχουν θέσει υπό επιτήρηση τέσσερα άτομα που ήρθαν σε επαφή με κρούσμα, ενώ παράλληλα άλλο κρουαζιερόπλοιο, το Caribbean Princess, βρίσκεται αντιμέτωπο με έξαρση νοροϊού στην Καραϊβική.
Ο «ασθενής μηδέν» στο ξέσπασμα χανταϊού που συνδέθηκε με το MV Hondius φέρεται να ήταν ο Λέο Σίλπερορντ, ένας 70χρονος Ολλανδός ορνιθολόγος, γνωστός για την αγάπη του στην παρατήρηση πουλιών. Μαζί με τη σύζυγό του, Μιρτζαμ Σίλπερορντ, 69 ετών, πραγματοποιούσαν ταξίδι πέντε μηνών στη Νότια Αμερική, έχοντας φτάσει αρχικά στην Αργεντινή στις 27 Νοεμβρίου και ταξιδέψει στη συνέχεια μέσω Χιλής, Ουρουγουάης και ξανά Αργεντινής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που μεταδίδονται, το ζευγάρι βρέθηκε στα τέλη Μαρτίου στην περιοχή της Ουσουάια, όπου συμμετείχε σε εξόρμηση παρατήρησης πουλιών. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι ότι η έκθεση στον ιό έγινε σε περιοχή όπου υπήρχαν τρωκτικά, καθώς ο χανταϊός μεταδίδεται κυρίως μέσω επαφής ή εισπνοής σωματιδίων από ούρα, κόπρανα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών.
Το μοιραίο ταξίδι στο MV Hondius
Την 1η Απριλίου, ο Λέο και η Μιρτζαμ Σίλπερορντ επιβιβάστηκαν στο MV Hondius από την Ουσουάια, μαζί με άλλους 112 επιβάτες, πολλοί εκ των οποίων ήταν επίσης παρατηρητές πουλιών ή επιστήμονες.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 6 Απριλίου, ο 70χρονος εμφάνισε πυρετό, πονοκέφαλο, στομαχόπονο και διάρροια. Πέθανε στο πλοίο πέντε ημέρες μετά. Η σύζυγός του αποβιβάστηκε με τη σορό του στις 24 Απριλίου στο νησί Αγία Ελένη, στον Ατλαντικό, και στη συνέχεια ταξίδεψε προς το Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής.
Η Μιρτζαμ Σίλπερορντ επρόκειτο να συνεχίσει με πτήση της KLM προς την Ολλανδία, όμως δεν ολοκλήρωσε ποτέ το ταξίδι. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, κρίθηκε πολύ άρρωστη για να ταξιδέψει, απομακρύνθηκε από την πτήση, κατέρρευσε στο αεροδρόμιο και πέθανε την επόμενη ημέρα.
Το ερώτημα για το πού μολύνθηκε το ζευγάρι
Αν και αρχικά το ενδιαφέρον στράφηκε σε χωματερή κοντά στην Ουσουάια, όπου το ζευγάρι φέρεται να είχε βρεθεί για παρατήρηση σπάνιου είδους πουλιού, νεότερες εκτιμήσεις αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο η μόλυνση να είχε προηγηθεί.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, Αργεντινοί αξιωματούχοι φέρονται να εκτιμούν ότι το πιθανό «σημείο μηδέν» μπορεί να βρισκόταν βορειότερα, στη βόρεια Παταγονία, όπου είχαν προηγηθεί κρούσματα και όπου το ζευγάρι είχε ταξιδέψει περίπου 25 έως 30 ημέρες πριν φτάσει στην Ουσουάια. Το στέλεχος που απασχολεί τις αρχές είναι το στέλεχος των Άνδεων, το οποίο θεωρείται ιδιαίτερο καθώς είναι το μόνο γνωστό στέλεχος χανταϊού που μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η λεπτομέρεια αυτή εξηγεί γιατί οι αρχές σε περισσότερες από μία χώρες κινούνται προληπτικά, ακόμη κι αν ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός.
Τέσσερα άτομα υπό επιτήρηση στην Ιταλία
Στην Ιταλία, το υπουργείο Υγείας ενεργοποίησε διαδικασία επιτήρησης για τέσσερις επιβάτες πτήσης της KLM, οι οποίοι φέρονται να ήρθαν σε επαφή με τη γυναίκα που νοσηλεύτηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ και πέθανε από χανταϊό.
Τα στοιχεία επικοινωνίας των επιβατών διαβιβάστηκαν στις αρμόδιες Περιφέρειες —Καλαβρία, Καμπανία, Τοσκάνη και Βένετο— ώστε να ενεργοποιηθούν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα επιτήρησης.
Στην Τοσκάνη, μία γυναίκα που ζει στη Φλωρεντία τέθηκε σε προληπτική καραντίνα, εν αναμονή των απαραίτητων κλινικών εξετάσεων.
Η Περιφέρεια διευκρίνισε ότι η επαφή της με τη γυναίκα που πέθανε στη Νότια Αφρική έγινε κατά
τη διαδικασία επιβίβασης και δεν ήταν ούτε στενή ούτε παρατεταμένη. Ωστόσο, αποφασίστηκε η κλινική παρακολούθησή της για όλη τη διάρκεια της περιόδου επώασης.
Το ιταλικό υπουργείο Υγείας αναφέρει ότι έχει ενεργοποιήσει τις διαδικασίες εκτίμησης κινδύνου, επιτήρησης και υγειονομικού συντονισμού, με βάση τα εθνικά και διεθνή πρωτόκολλα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΠΟΥ και του ECDC, ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός παγκοσμίως και πολύ χαμηλός στην Ευρώπη.
Ιταλός γιατρός του ECDC στο MV Hondius
Στο MV Hondius βρίσκεται από τις 6 Μαΐου Ιταλός γιατρός από το ιατρικό προσωπικό του ECDC, προκειμένου να υποστηρίξει τις δραστηριότητες έκτακτης υγειονομικής συνδρομής στο πλοίο.
Η παρουσία του εντάσσεται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή επιχείρηση διαχείρισης της κατάστασης, με επίκεντρο την απομάκρυνση και παρακολούθηση επιβατών, αλλά και την αξιολόγηση πιθανών επαφών.
Παρότι ο χανταϊός προκαλεί ανησυχία λόγω της βαρύτητας που μπορεί να έχει σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ειδικοί επιμένουν ότι δεν πρόκειται για ιό που μεταδίδεται εύκολα όπως οι αναπνευστικοί ιοί. Η επιφυλακή αφορά κυρίως το συγκεκριμένο στέλεχος των Άνδεων και τις συνθήκες στενής ή παρατεταμένης επαφής.
Δεύτερος συναγερμός: Νοροϊός στο Caribbean Princess
Την ίδια ώρα, ένας δεύτερος —διαφορετικός και ανεξάρτητος— υγειονομικός συναγερμός βρίσκεται σε εξέλιξη σε άλλο κρουαζιερόπλοιο.
Στο Caribbean Princess της Princess Cruises, περισσότεροι από 100 επιβάτες και μέλη πληρώματος παρουσίασαν συμπτώματα γαστρεντερίτιδας κατά τη διάρκεια ταξιδιού στην Καραϊβική. Οι υγειονομικές αρχές των ΗΠΑ αποδίδουν την έξαρση σε νοροϊό.
Το ταξίδι του πλοίου ξεκίνησε στις 28 Απριλίου και αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 11 Μαΐου 2026. Η έξαρση δηλώθηκε στο πρόγραμμα υγειονομικού ελέγχου πλοίων του CDC στις 7 Μαΐου. Μέχρι στιγμής έχουν αναφερθεί 102 ασθενείς επιβάτες από τους συνολικά 3.116 και 13 μέλη πληρώματος από τα 1.131.
Τα βασικά συμπτώματα που καταγράφηκαν ήταν διάρροια και εμετός. Στο πλοίο εφαρμόστηκαν μέτρα απομόνωσης των ασθενών, ενισχυμένος καθαρισμός και απολύμανση, ενώ συλλέχθηκαν δείγματα για εργαστηριακό έλεγχο.
Δύο πλοία, δύο διαφορετικοί ιοί
Παρότι οι δύο υποθέσεις εξελίσσονται σχεδόν ταυτόχρονα, πρόκειται για δύο διαφορετικούς υγειονομικούς συναγερμούς.
Ο χανταϊός που συνδέεται με το MV Hondius αφορά κυρίως έκθεση σε μολυσμένα τρωκτικά, με ιδιαίτερη προσοχή στο στέλεχος των Άνδεων. Ο νοροϊός στο Caribbean Princess, αντίθετα, είναι ένας ιδιαίτερα μεταδοτικός γαστρεντερικός ιός, που εξαπλώνεται εύκολα σε χώρους όπου πολλοί
άνθρωποι ζουν, τρώνε και χρησιμοποιούν κοινές εγκαταστάσεις για πολλές ημέρες.
Τα κρουαζιερόπλοια, ακριβώς επειδή λειτουργούν ως μικρές «πλωτές πόλεις», βρίσκονται συχνά στο μικροσκόπιο των υγειονομικών αρχών. Η συνύπαρξη χιλιάδων ανθρώπων, οι κοινόχρηστοι χώροι και οι διαδοχικές επιβιβάσεις δημιουργούν περιβάλλον όπου η γρήγορη αναγνώριση συμπτωμάτων και η άμεση εφαρμογή μέτρων είναι κρίσιμες.
Στην περίπτωση του χανταϊού, πάντως, οι ευρωπαϊκές αρχές κρατούν χαμηλούς τόνους για τον κίνδυνο στον γενικό πληθυσμό, ενώ τα μέτρα που λαμβάνονται περιγράφονται ως προληπτικά και ενταγμένα στη λογική της μέγιστης προσοχής.
Το νέο στοιχείο, η ταυτοποίηση του Λέο Σίλπερορντ ως του πρώτου γνωστού θύματος της έξαρσης, δίνει πλέον πιο καθαρό περίγραμμα στην αλυσίδα των γεγονότων: από το πολύμηνο ταξίδι στη Νότια Αμερική και την επιβίβαση στο MV Hondius, μέχρι την κινητοποίηση των υγειονομικών αρχών στην Ευρώπη και την προληπτική παρακολούθηση επαφών στην Ιταλία.
