Η μεγάλη βραδιά της Eurovision έφτασε. Ο 70ός Διαγωνισμός Τραγουδιού ολοκληρώνεται απόψε, Σάββατο 16 Μαΐου, στη Βιέννη, με την Ελλάδα να ανεβαίνει στη σκηνή από την 6η θέση με τον Ακύλα και το «Ferto» και την Κύπρο να εμφανίζεται 21η με την Αντιγόνη και το «JALLA». Στον τελικό συμμετέχουν 25 χώρες, μετά τους δύο ημιτελικούς, μαζί με την οικοδέσποινα Αυστρία και τις απευθείας προκριθείσες χώρες Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Πιο αναλυτικά:
Η Eurovision 2026 κορυφώνεται απόψε στη Wiener Stadthalle της Βιέννης, με την Αυστρία να φιλοξενεί τον διαγωνισμό μετά τη νίκη του JJ στη Βασιλεία το 2025. Η αυλαία του Μεγάλου Τελικού ανοίγει στις 21:00 CEST, δηλαδή στις 22:00 ώρα Ελλάδας, με απευθείας μετάδοση από την ΕΡΤ1. Η ΕΡΤ θα μεταδώσει επίσης τη βραδιά ραδιοφωνικά από το Δεύτερο Πρόγραμμα 103.7, την ERT COSMOS και τη Φωνή της Ελλάδας, ενώ θα υπάρχει και ξεχωριστό κανάλι προσβασιμότητας στο ERTFLIX.
Στον σχολιασμό για το ελληνικό κοινό θα βρίσκονται ο Γιώργος Καπουτζίδης και η Μαρία Κοζάκου, δύο πρόσωπα ταυτισμένα τα τελευταία χρόνια με την ελληνική τηλεοπτική μετάδοση του διαγωνισμού. Τη βαθμολογία της ελληνικής κριτικής επιτροπής και το ελληνικό 12άρι θα ανακοινώσει η Klavdia.
Στη σκηνή της Αυστρίας, παρουσιαστές της φετινής Eurovision είναι η Victoria Swarovski και ο Michael Ostrowski, ενώ το Green Room έχει αναλάβει η Emily Busvine. Η φετινή διοργάνωση συνδέει τη σκηνή με το Green Room μέσω διαδρόμου, σε μια παραγωγή που αντλεί αισθητικά στοιχεία από τη βιεννέζικη κουλτούρα και τη Σετσεσιόν.
Για την Ελλάδα, η αποψινή εμφάνιση έχει ειδικό βάρος. Ο Ακύλας θα διαγωνιστεί στην 6η θέση με το «Ferto», μια συμμετοχή που έχει ήδη τραβήξει το ενδιαφέρον των eurofans και μπαίνει σχετικά νωρίς στο πρώτο μισό του τελικού. Η έκτη θέση δεν θεωρείται ότι έχει πλεονέκτημα. Η ελληνική συμμετοχή έρχεται μετά την πρόκριση από τον πρώτο ημιτελικό και διεκδικεί την καλύτερη δυνατή θέση σε μια βραδιά υψηλού ανταγωνισμού.
Η Κύπρος, από την άλλη, ρίχνει στη μάχη την Αντιγόνη με το «JALLA», στην 21η θέση της σειράς εμφάνισης, σε ένα σημείο του τελικού που παραδοσιακά θεωρείται τηλεοπτικά δυνατό, καθώς βρίσκεται προς το τέλος του διαγωνιστικού μέρους. Η κυπριακή συμμετοχή στηρίζεται σε έντονο ρυθμό, μεσογειακή ενέργεια και σκηνική εξωστρέφεια, διεκδικώντας να ξεχωρίσει λίγο πριν την τελική ευθεία της βραδιάς.
Η σειρά εμφάνισης του Μεγάλου Τελικού
Δανία: Søren Torpegaard Lund – «Før Vi Går Hjem»
Γερμανία: Sarah Engels – «Fire»
Ισραήλ: Noam Bettan – «Michelle»
Βέλγιο: ESSYLA – «Dancing on the Ice»
Αλβανία: Alis – «Nân»
Ελλάδα: Akylas – «Ferto»
Ουκρανία: LELÉKA – «Ridnym»
Αυστραλία: Delta Goodrem – «Eclipse»
Σερβία: LAVINA – «Kraj Mene»
Μάλτα: AIDAN – «Bella»
Τσεχία: Daniel Zizka – «CROSSROADS»
Βουλγαρία: DARA – «Bangaranga»
Κροατία: LELEK – «Andromeda»
Ηνωμένο Βασίλειο: LOOK MUM NO COMPUTER – «Eins, Zwei, Drei»
Γαλλία: Monroe – «Regarde !»
Μολδαβία: Satoshi – «Viva, Moldova!»
Φινλανδία: Linda Lampenius x Pete Parkkonen – «Liekinheitin»
Πολωνία: ALICJA – «Pray»
Λιθουανία: Lion Ceccah – «Sólo Quiero Más»
Σουηδία: FELICIA – «My System»
Κύπρος: Antigoni – «JALLA»
Ιταλία: Sal Da Vinci – «Per Sempre Sì»
Νορβηγία: JONAS LOVV – «YA YA YA»
Ρουμανία: Alexandra Căpitănescu – «Choke Me»
Αυστρία: COSMÓ – «Tanzschein»
Ελλάδα 52 χρόνια στη Eurovision
Και κάπως έτσι, η αποψινή ελληνική συμμετοχή δεν είναι απλώς ένα ακόμη τρίλεπτο στη σκηνή της Eurovision. Είναι ο τελευταίος κρίκος σε μια αλυσίδα που ξεκίνησε το 1974, όταν η Μαρινέλλα έγινε η πρώτη καλλιτέχνις που εκπροσώπησε την Ελλάδα στον διαγωνισμό, στο Μπράιτον, με το «Κρασί, θάλασσα και τ’ αγόρι μου». Το τραγούδι των Κατσαρού – Πυθαγόρα δεν μπήκε στη δεκάδα, τερμάτισε στην 11η θέση, όμως έμεινε ως η επίσημη πρώτη εμφάνιση της χώρας σε έναν θεσμό που, με τα χρόνια, θα γινόταν σχεδόν ετήσιο τηλεοπτικό ραντεβού.
Δύο χρόνια αργότερα, το 1976, η Ελλάδα επέστρεψε με μια από τις πιο φορτισμένες συμμετοχές της ιστορίας της. Η Μαρίζα Κωχ ερμήνευσε το «Παναγιά μου, Παναγιά μου», ένα τραγούδι που διαβάστηκε ευθέως ως αναφορά στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Η εμφάνιση προκάλεσε αντιδράσεις, κυρίως από την τουρκική πλευρά, ακριβώς επειδή το τραγούδι έφερνε στη σκηνή της Eurovision ένα τραύμα που ήταν ακόμη ανοιχτό. Δεν ήταν μια «εύκολη» συμμετοχή, ούτε φτιαγμένη για να χαϊδέψει αυτιά. Ήταν μια στιγμή όπου η Ελλάδα χρησιμοποίησε τη Eurovision όχι μόνο ως μουσικό διαγωνισμό, αλλά και ως βήμα μνήμης.
Το πρώτο μεγάλο ελληνικό πλασάρισμα ήρθε το 1977, με το «Μάθημα Σολφέζ» των Πασχάλη, Μαριάννας, Ρόμπερτ και Μπέσσυ. Γιώργος Χατζηνάσιος και Σέβη Τηλιακού οι δημιουργοί. Το τραγούδι κατέκτησε την 5η θέση και έγινε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ελληνικά eurovisionικά τραγούδια όλων των εποχών. Δεν ήταν της Μαρινέλλας, όπως συχνά μπερδεύεται στη δημόσια μνήμη, αλλά της τετράδας που έδωσε στην Ελλάδα την πρώτη της είσοδο στην πεντάδα. Και, κυρίως, έμεινε. Το «Μάθημα Σολφέζ» τραγουδήθηκε, παίχτηκε, παρωδήθηκε, ξαναθυμήθηκε και πέρασε στη συλλογική ποπ κουλτούρα.
Η Ελλάδα είχε κι άλλες δυνατές στιγμές πριν από τη μεγάλη έκρηξη των 00s. Η Τάνια Τσανακλίδου με τον «Τσάρλι Τσάπλιν» το 1978 μπήκε στη δεκάδα, ο Γιάννης Δημητράς με το «Φεγγάρι καλοκαιρινό» το 1981 επίσης, ενώ το 1992 η Κλεοπάτρα με το «Όλου του κόσμου η ελπίδα» έφερε ξανά την Ελλάδα στην 5η θέση. Ήταν η δεύτερη φορά που η χώρα έφτανε στην πεντάδα, πριν ξεκινήσει η πιο επιτυχημένη περίοδος της ελληνικής Eurovision.
Από το 2001 και μετά, η Ελλάδα άλλαξε ταχύτητα. Οι Antique με το «Die For You» κατέκτησαν την 3η θέση και έβαλαν ξανά τη χώρα στο κέντρο του διαγωνισμού. Το τραγούδι έγινε τεράστια επιτυχία, όχι μόνο λόγω της θέσης του, αλλά και επειδή συνδύαζε αγγλόφωνο pop ήχο με ελληνικό χρώμα, σε μια εποχή που η Eurovision περνούσε σε πιο τηλεοπτική, πιο εξωστρεφή και πιο εμπορική φάση.
Το 2004, ο Σάκης Ρουβάς με το «Shake It» πήρε επίσης την 3η θέση και έκανε τη Eurovision εθνικό prime time γεγονός. Ένα χρόνο μετά, το 2005, η Έλενα Παπαρίζου με το «My Number One» έφερε στην Ελλάδα την πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα νίκη της στον διαγωνισμό. Ήταν η στιγμή που η Eurovision έγινε πανηγύρι, τηλεοπτική έκρηξη και εθνική ποπ ανάμνηση μαζί.
Ακολούθησαν κι άλλες δυνατές παρουσίες: η Άννα Βίσση με το «Everything» το 2006, ο Σαρμπέλ με το «Yassou Maria» το 2007, η Καλομοίρα με το «Secret Combination» το 2008, ο Σάκης Ρουβάς ξανά με το «This Is Our Night» το 2009, ο Γιώργος Αλκαίος με το «OPA» το 2010, ο Λούκας Γιώρκας με τον Stereo Mike και το «Watch My Dance» το 2011, οι Koza Mostra με τον Αγάθωνα Ιακωβίδη και το «Alcohol Is Free» το 2013. Άλλα πήγαν καλύτερα, άλλα λιγότερο, όμως πολλά από αυτά έγιναν επιτυχίες ανεξάρτητα από τη βαθμολογία.
Γιατί αυτό είναι το ενδιαφέρον με την ελληνική Eurovision: δεν μετριέται μόνο με θέσεις. Το «Κρασί, θάλασσα και τ’ αγόρι μου» της Μαρινέλλας, το «Παναγιά μου, Παναγιά μου» της Μαρίζας Κωχ, το «Μάθημα Σολφέζ», το «Σωκράτη εσύ σούπερ σταρ», το «Autostop», το «Die For You», το «Shake It», το «My Number One», το «Secret Combination», το «OPA», το «Alcohol Is Free» και πιο πρόσφατα η «Αστερομάτα» της Klavdia, είναι τραγούδια που απέκτησαν ζωή πέρα από τον πίνακα των βαθμών. Άλλα έγιναν ραδιοφωνικά hits, άλλα cult αναμνήσεις, άλλα πολιτισμικά στιγμιότυπα.
Στην πεντάδα της Eurovision, η Ελλάδα έχει γράψει τις πιο λαμπερές σελίδες της με το «Μάθημα Σολφέζ» το 1977, το «Όλου του κόσμου η ελπίδα» το 1992, το «Die For You» το 2001, το «Shake It» το 2004, το «My Number One» το 2005 και το «Secret Combination» το 2008. Αν προστεθούν και οι συμμετοχές που μπήκαν στη δεκάδα, το ελληνικό αποτύπωμα γίνεται ακόμη πιο δυνατό: από την Τάνια Τσανακλίδου και τον Γιάννη Δημητρά μέχρι τον Σαρμπέλ, τον Γιώργο Αλκαίο, τον Λούκα Γιώρκα, τους Koza Mostra, τη Stefania, την Amanda Tenfjord και την Klavdia.
Η Klavdia, άλλωστε, με την «Αστερομάτα» το 2025, έφερε την Ελλάδα στην 6η θέση, στην καλύτερη επίδοση της χώρας μετά από χρόνια. Και ίσως αυτό έχει τη σημασία του λίγο πριν από τη φετινή εμφάνιση του Ακύλα. Η Ελλάδα φτάνει στη Βιέννη όχι ως χώρα που αναζητά απλώς μια αξιοπρεπή παρουσία, αλλά ως χώρα που κουβαλά μια μεγάλη, αντιφατική, πολύχρωμη και βαθιά συναισθηματική ιστορία στη Eurovision.
Απόψε, λοιπόν, ο Ακύλας και το «Ferto» δεν ανεβαίνουν απλώς στη σκηνή από την 6η θέση. Ανεβαίνουν πάνω σε μια ιστορία 52 ετών: από τη Μαρινέλλα και τη Μαρίζα Κωχ μέχρι την Παπαρίζου, τον Ρουβά, την Καλομοίρα, την Klavdia και όλες εκείνες τις ελληνικές συμμετοχές που, είτε κέρδισαν είτε όχι, έγιναν μέρος της μουσικής μνήμης μιας χώρας που κάθε Μάιο ξέρει να ζει τη Eurovision λίγο πιο δυνατά από όσο παραδέχεται.
Για τον έλεγχο στοιχείων: επιβεβαίωσα την επίσημη σειρά εμφάνισης του τελικού από το Eurovision.com, την πρώτη συμμετοχή της Ελλάδας το 1974 με τη Μαρινέλλα από το επίσημο προφίλ χώρας, καθώς και βασικά αποτελέσματα/θέσεις από EurovisionWorld, Eurovision.gr και ESCStats.
