Ο Ματίν Μοχαμάντι είναι μόλις 17 ετών. Κι όμως, σύμφωνα με διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με την εκτέλεση στο Ιράν, μετά τη σύλληψή του στη διάρκεια των διαδηλώσεων που ξέσπασαν στη χώρα τον Ιανουάριο. Η υπόθεσή του έχει μετατραπεί σε ένα ακόμη σύμβολο της σκληρής καταστολής της ιρανικής νεολαίας από το καθεστώς της Τεχεράνης.
Ο Ματίν Μοχαμάντι συνελήφθη μαζί με άλλους νεαρούς διαδηλωτές μετά τις κινητοποιήσεις στην περιοχή Πακντάστ, έξω από την Τεχεράνη. Μαζί του κατηγορούνται ο Εχσάν Χοσεϊνιπούρ Χεσαρλού και ο Ερφάν Αμίρι, επίσης νεαρής ηλικίας, για υπόθεση που συνδέεται με πυρκαγιά σε τζαμί, από την οποία σκοτώθηκαν δύο μέλη της παραστρατιωτικής δύναμης Basij.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, ο Μοχαμάντι και ο Αμίρι ήταν 17 ετών όταν βρέθηκαν αντιμέτωποι με κατηγορίες που επισύρουν τη θανατική ποινή. Η οργάνωση τονίζει ότι το διεθνές δίκαιο απαγορεύει αυστηρά την επιβολή θανατικής ποινής σε πρόσωπα που ήταν κάτω των 18 ετών κατά τον χρόνο του φερόμενου αδικήματος.
Η υπόθεση εκδικάστηκε από το Επαναστατικό Δικαστήριο της Τεχεράνης, με οργανώσεις δικαιωμάτων να καταγγέλλουν ότι μεγάλο μέρος του φακέλου βασίστηκε σε «ομολογίες» που φέρονται να αποσπάστηκαν με βασανιστήρια. Οι κατηγορούμενοι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στερήθηκαν πρόσβαση σε ανεξάρτητους δικηγόρους και σε δίκαιη δίκη.
Η Διεθνής Αμνηστία είχε ήδη προειδοποιήσει από τον Φεβρουάριο ότι τουλάχιστον 30 άνθρωποι κινδύνευαν με θανατική ποινή για υποθέσεις που συνδέονται με τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου. Ανάμεσά τους, όπως ανέφερε, βρίσκονταν και παιδιά, καθώς και νεαροί ενήλικες που πέρασαν από ταχύρρυθμες και βαθιά προβληματικές διαδικασίες.
Η υπόθεση του Μοχαμάντι εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα καταστολής. Το Κέντρο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Ιράν ανέφερε ότι μέσα σε έξι εβδομάδες εκτελέστηκαν τουλάχιστον 22 πολιτικοί κρατούμενοι, περιγράφοντας μια επιτάχυνση των πολιτικών εκτελέσεων με μυστικές διαδικασίες, βασανιστήρια και εξαναγκασμένες ομολογίες.
Για οργανώσεις δικαιωμάτων, ο Ματίν Μοχαμάντι δεν είναι απλώς ένας ακόμη κατηγορούμενος σε μια αδιαφανή δίκη. Είναι ένα παιδί που βρίσκεται παγιδευμένο ανάμεσα στην κρατική βία, την απουσία δίκαιης διαδικασίας και την εργαλειοποίηση της θανατικής ποινής ως μέσου εκφοβισμού.
Η εικόνα ενός 17χρονου που κινδυνεύει να οδηγηθεί στην αγχόνη επειδή φέρεται να συμμετείχε σε διαδηλώσεις έχει προκαλέσει διεθνή ανησυχία. Και την ίδια στιγμή, επαναφέρει ένα ερώτημα που βαραίνει εδώ και χρόνια το Ιράν: πόσοι νέοι άνθρωποι θα πληρώσουν με τη ζωή τους το τίμημα της αμφισβήτησης ενός καθεστώτος που αντιμετωπίζει τη διαμαρτυρία ως έγκλημα;
Σύντομο βιογραφικό / προφίλ Ματίν Μοχαμάντι
Όνομα: Ματίν Μοχαμάντι
Ηλικία: 17 ετών, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία
Χώρα: Ιράν
Ιδιότητα: Έφηβος διαδηλωτής / κατηγορούμενος σε υπόθεση που συνδέεται με τις αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις
Τόπος σύλληψης: Πακντάστ, επαρχία Τεχεράνης
Ημερομηνία σύλληψης: 8 Ιανουαρίου 2026, σύμφωνα με τη Hengaw
Υπόθεση: Κατηγορείται μαζί με άλλους νεαρούς για εμπλοκή σε πυρκαγιά στο τέμενος Seyed al-Shohada στην Πακντάστ, όπου σκοτώθηκαν δύο μέλη της Basij
Δικαστική εξέλιξη: Καταδικάστηκε σε θάνατο από το Επαναστατικό Δικαστήριο της Τεχεράνης· σύμφωνα με τη Hengaw, η υπόθεση έχει σταλεί στο στάδιο εκτέλεσης της ποινής
Καταγγελίες οργανώσεων: Βασανιστήρια, εξαναγκασμένες ομολογίες, στέρηση ανεξάρτητης νομικής εκπροσώπησης και απουσία δίκαιης δίκης
Σημασία της υπόθεσης: Η περίπτωσή του αναδεικνύει τη χρήση της θανατικής ποινής εναντίον ανηλίκων και νεαρών διαδηλωτών στο Ιράν.
