Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, πρόσφατη έρευνα αναδεικνύει ένα οξύμωρο φαινόμενο για το 2025: οι πιο ευημερούσες περιοχές του κόσμου επλήγησαν από τεράστιες πυρκαγιές, παρόλο που στον υπόλοιπο πλανήτη ο συνολικός απολογισμός των καμένων εκτάσεων μειώθηκε. Σε παγκόσμια κλίμακα, οι εκτάσεις που παραδόθηκαν στις φλόγες (335 εκατ. εκτάρια) ήταν οι δεύτερες λιγότερες των τελευταίων 24 ετών, αν και τεράστιες καταστροφές σημειώθηκαν σε Καλιφόρνια, τον Καναδά, την Ευρώπη και τη Νότια Κορέα.
Γιατί οι λιγότερες καμένες εκτάσεις δεν μειώνουν το κόστος της κλιματικής κρίσης
Αυτό αποδίδεται στην αύξηση της αγροτικής δραστηριότητας στην Αφρική, η οποία έδρασε ως φυσικό ανάχωμα στις μεγάλες φωτιές της σαβάνας.
Υπενθυμίζουμε ότι από τα πιο σοβαρά περιστατικά πυρκαγιών του 2025 ξεχωρίζουν η πρωτοφανής «μεγα-πυρκαγιά» στη Σκωτία, που οδήγησε το Ηνωμένο Βασίλειο σε ιστορικό αρνητικό ρεκόρ, αλλά και οι ιστορικών διαστάσεων φωτιές στις περιοχές Παλισέιντς και Ίτον στο Λος Άντζελες.
Παράλληλα, πρωτοφανή πύρινα μέτωπα στην Ισπανία και την Πορτογαλία κατέκαψαν περισσότερα από μισό εκατομμύριο εκτάρια, ενώ η Νότια Κορέα βίωσε τη χειρότερη και πιο θανατηφόρα περίοδο πυρκαγιών στην ιστορία της. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι φωτιές αντιπροσώπευαν περισσότερο από το 38% των ασφαλισμένων ζημιών από καιρικές καταστροφές για το 2025.
«Το 2025 αποδεικνύει ότι μια “ήσυχη” χρονιά για τις πυρκαγιές σε παγκόσμιο επίπεδο μπορεί να παραμένει καταστροφική», δήλωσε ο Μάθιου Τζόουνς, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας και επικεφαλής συντάκτης της μελέτης. «Βλέπουμε μια αυξανόμενη αναντιστοιχία ανάμεσα στη συνολική καμένη έκταση και τον πραγματικό αντίκτυπο στον κόσμο».
Οι αλλαγές στη χρήση γης σημαίνουν ότι οι πυρκαγιές καίνε πλέον μικρότερο μέρος του πλανήτη σε σχέση με το παρελθόν. Ωστόσο, η παγκόσμια υπερθέρμανση δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για την εξάπλωσή τους, αυξάνοντας τον κίνδυνο στις λεγόμενες «ζώνες μίξης δασών-οικισμών», όπου οι ανθρώπινες ζωές απειλούνται περισσότερο.
Οι αντίξοες καιρικές συνθήκες, που εντείνονται από τη ρύπανση του άνθρακα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο. Στη νότια Καλιφόρνια και τη Νότια Κορέα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ισχυροί άνεμοι και η ξηρή βλάστηση ώθησαν τις φωτιές μέσα από πυκνοκατοικημένες περιοχές, προκαλώντας «εξαιρετικά υψηλή θνησιμότητα, μαζικές εκκενώσεις και μεγάλες απώλειες σε υποδομές». Την ίδια στιγμή, στην περιοχή της Μεσογείου, η ξηρασία και η ακραία ζέστη προκάλεσαν σφοδρές πυρκαγιές από την Πορτογαλία μέχρι την Τουρκία.
«Αυτές οι συνθήκες δεν προκαλούν τις πυρκαγιές, αλλά σε περίπτωση εκδήλωσης φωτιάς, έχουμε υλικά που είναι πιο εύφλεκτα από το συνηθισμένο –επειδή είναι πιο ξερά– και συνθήκες ανέμου που τροφοδοτούν τις φλόγες», εξήγησε ο Δαβίδ Γκαρθία, εφαρμοσμένος μαθηματικός στο Πανεπιστήμιο του Αλικάντε «Αυτό καθιστά πιο πιθανή την εκδήλωση μεγάλων πυρκαγιών».
Επιπλέον, η συνολική μείωση των καμένων εκτάσεων παγκοσμίως οδήγησε σε πτώση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στο τρίτο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ. Στον Καναδά, ωστόσο, καταγράφηκαν ακραίες εκπομπές ρύπων από δασικές πυρκαγιές για τρίτη συνεχή χρονιά. Από το 2023, τα βόρεια δάση της Βόρειας Αμερικής έχουν εκλύσει σχεδόν 4 δισεκατομμύρια τόνους CO2, ξεπερνώντας τις συνολικές εκπομπές της προηγούμενης 15ετίας.
Εκτός από την υπερθέρμανση του πλανήτη, οι ρύποι στον καπνό των πυρκαγιών οδηγούν σε τεράστιο αριθμό θανάτων λόγω της εισπνοής μολυσμένου αέρα. Τα τοξικά σωματίδια που εκτοξεύτηκαν από τις καναδικές πυρκαγιές το 2023 σκότωσαν 82.000 ανθρώπους, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο, με τον καπνό να πνίγει πόλεις ακόμη και στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Αφρική.
