ΔΙΕΘΝΕΣ
12/10/2021 12:24 EEST | Updated 12/10/2021 12:26 EEST

Βραβείο Νόμπελ: Δεν θα μπουν ποσοστώσεις φύλου ή εθνικότητας

Από την έναρξη του θεσμού, μόνο 59 βραβεία Νόμπελ έχουν απονεμηθεί σε γυναίκες. Η Μαρία Ρέσσα, ήταν η μόνη φέτος.

Wolfgang Rattay via Reuters

Ο επικεφαλής της ακαδημίας που απονέμει τα επιστημονικά βραβεία Νόμπελ δήλωσε ότι δεν θα εισαχθούν ποσοστώσεις φύλου ή εθνικότητας στον θεσμό.

Ο Γκόραν Κ. Χάνσον, επικεφαλής της Σουηδική Βασιλική Ακαδημία των Επιστημών, δήλωσε ότι θέλουν όσοι κερδίζουν να το κάνουν «επειδή έκαναν την πιο σημαντική ανακάλυψη».

Από την ίδρυση της Ακαδημίας το 1901, 59 βραβεία Νόμπελ έχουν απονεμηθεί σε γυναίκες. Η δημοσιογράφος Μαρία Ρέσσα, ήταν η μόνη γυναίκα που τιμήθηκε φέτος. Η Μαρί Κιουρί ήταν η πρώτη γυναίκα που πήρε το βραβείο - και παραμένει η μόνη γυναίκα που το πήρε δύο φορές.

«Είναι λυπηρό το γεγονός ότι υπάρχουν τόσο λίγες γυναίκες νομπελίστριες και αυτό αντικατοπτρίζει τις άδικες συνθήκες στην κοινωνία, ιδιαίτερα τα προηγούμενα χρόνια, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν. Και πρέπει να γίνουν ακόμα τόσα πολλά», δήλωσε ο κ. Χάνσον στο Γαλλικό Πρακτορείο.

«Αποφασίσαμε ότι δεν θα έχουμε ποσοστώσεις για το φύλο ή την εθνικότητα», είπε, προσθέτοντας ότι η απόφαση ήταν «σύμφωνη με το πνεύμα της τελευταίας διαθήκης του Άλφρεντ Νόμπελ».

Ο Σουηδός βιομήχανος και χημικός Άλφρεντ Νόμπελ ίδρυσε τα βραβεία με τη διαθήκη του, που γράφτηκε το 1895 - ένα χρόνο πριν από το θάνατό του. «Θα δώσουμε το βραβείο σε εκείνους που κρίνονται ως οι πιο άξιοι, σε εκείνους που έχουν κάνει τις πιο σημαντικές συνεισφορές», είπε.

Και ενώ περισσότερες γυναίκες αναγνωρίζονται τώρα σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες, ο κ. Χάνσον είπε ότι ο αριθμός ήταν ήδη πολύ χαμηλός.

«Λάβετε υπόψη ότι μόνο το 10% περίπου των καθηγητών στις φυσικές επιστήμες στη δυτική Ευρώπη ή τη Βόρεια Αμερική είναι γυναίκες, και ακόμη λιγότερο αν πάτε στην Ανατολική Ασία», είπε.

Ωστόσο, είπε ότι θα φροντίσουν να έχουν ένα αυξανόμενο ποσοστό γυναικών επιστημόνων που καλούνται να υποβάλουν υποψηφιότητα και θα συνεχίσουμε να φροντίζουν να έχουν γυναίκες στις επιτροπές τους - «αλλά χρειαζόμαστε βοήθεια και η κοινωνία πρέπει να βοηθήσει σε αυτό».

«Χρειαζόμαστε διαφορετική στάση απέναντι στις γυναίκες που ασχολούνται με τις επιστήμες... ώστε να έχουν την ευκαιρία να κάνουν αυτές τις ανακαλύψεις που βραβεύονται», πρόσθεσε.

Πέρυσι, οι επιστήμονες Εμμανουέλ Σαρπαντιέ και Τζένιφερ Ντούντνα έγιναν οι πρώτες δύο γυναίκες που μοιράστηκαν το βραβείο, όταν τους απονεμήθηκε το Νόμπελ Χημείας για την ανάπτυξη των εργαλείων επεξεργασίας του DNA. Ήταν η πρώτη φορά που οποιοδήποτε από τα επιστημονικά βραβεία απονεμήθηκε σε δύο γυναίκες χωρίς να αναφέρεται επίσης στο βραβείο ένας άνδρας συνεργάτης. 

Τότε, η καθηγήτρια Σαρπαντιέ δήλωσε: «Εύχομαι αυτό να αποτελέσει ένα θετικό μήνυμα ειδικά για τα νεαρά κορίτσια που θα ήθελαν να ακολουθήσουν τον δρόμο της επιστήμης... και να τους δείξει ότι οι γυναίκες στην επιστήμη μπορούν επίσης να έχουν αντίκτυπο με την έρευνα που διεξάγουν».

Άλλες αξιοσημείωτες γυναίκες που έχουν κερδίσει το βραβείο είναι η ακτιβίστρια για την εκπαίδευση των παιδιών Μαλάλα Γιουσαφζάι, στην οποία απονεμήθηκε από κοινού το Βραβείο Ειρήνης το 2014- η ιολόγος Φρανσουάζ Μπαρέ Σινουσί, η οποία ανακάλυψε τον ιό HIV και τιμήθηκε με το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 2008 και η Τόνι Μόρισον, το έργο της οποίας αφορούσε τη σκληρή πραγματικότητα του ρατσισμού στις ΗΠΑ και κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1993.

Η Κιουρί ήταν η πρώτη γυναίκα που κέρδισε ποτέ Νόμπελ, με το βραβείο Φυσικής το 1903. Ήταν επίσης ο πρώτος άνθρωπος -και παραμένει η μόνη γυναίκα- που κέρδισε πάνω από ένα βραβείο Νόμπελ, αφού κέρδισε και το Νόμπελ Χημείας το 1911.

Ποιοι είναι οι νικητές του 2021 

  • Ιατρικής: Ντέιβιντ Τζούλιους και Αρντέμ Παταπουτιάν.
  • Φυσικής: Σιουκούρο Μανάμπε, Κλάους Χάσελμαν και Τζόρτζιο Παρίσι
  • Χημείας: Μπέντζαμιν Λιστ και Ντέιβιντ ΜακΜίλαν
  • Λογοτεχνίας: Αμπντουλραζάκ Γκούρνα
  • Ειρήνης: Μαρία Ρέσσα και Ντμίτρι Μουράτοφ 
  • Οικονομικών: Ντέιβιντ Καρντ, Τζόσουα Ανγκριστ και Γκουίντο Ίμπενς

Πηγή: BBC