«Ντομπρόβσκις: Θετικά τα στοιχεία, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει – Κρίσιμη η δημοσιονομική υπευθυνότητα»
Παρά τα θετικά στοιχεία της φετινής Φθινοπωρινής Οικονομικής Πρόβλεψης για την ΕΕ και την Ευρωζώνη, ο Επίτροπος για την Οικονομία και την Παραγωγικότητα Βάλντις Ντομπρόβσκις επισήμανε ήδη από την αρχή της παρέμβασής του ότι η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή και ότι η δημοσιονομική υπευθυνότητα θα είναι κρίσιμη για τα επόμενα χρόνια. Όπως τόνισε, «η πορεία μπροστά μας είναι γεμάτη πιθανούς κινδύνους» και γι’ αυτό η ΕΕ πρέπει να παραμείνει σε εγρήγορση και να αξιοποιήσει τις δικές της δυνάμεις ώστε να στηρίξει την ανάπτυξη.
Η Οικονομική Πρόβλεψη Φθινοπώρου 2025 της Επιτροπής δείχνει ότι η ανάπτυξη στα τρία πρώτα τρίμηνα του 2025 ξεπέρασε τις προσδοκίες. Ενώ η ισχυρή επίδοση οφειλόταν αρχικά σε άνοδο των εξαγωγών ενόψει της αύξησης δασμών, η οικονομία της ΕΕ συνέχισε να αναπτύσσεται και το τρίτο τρίμηνο. Μελλοντικά, αναμένεται ότι η οικονομική δραστηριότητα θα συνεχίσει να επεκτείνεται με ήπιο ρυθμό κατά την περίοδο της πρόβλεψης, παρά το δύσκολο εξωτερικό περιβάλλον.
Αύξηση του ΑΕΠ
Πιο ειδικά η φετινή Φθινοπωρινή Πρόβλεψη προβλέπει πραγματική αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,4% στην ΕΕ το 2025 και το 2026, με άνοδο στο 1,5% το 2027.
Η ευρωζώνη αναμένεται να ακολουθήσει αντίστοιχη πορεία, με πραγματική αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,3% το 2025, 1,2% το 2026 και 1,4% το 2027.
Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ προβλέπεται να συνεχίσει να μειώνεται, υποχωρώντας στο 2,1% το 2025 και κινούμενος γύρω στο 2% στη διάρκεια της πρόβλεψης.
Στην ΕΕ, ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει οριακά υψηλότερος, πέφτοντας στο 2,2% το 2027.\
Βασικά στοιχεία της Φθινοπωρινής Πρόβλεψης 2025
ΑΕΠ (GDP)
ΕΕ:
2025: 1,4%
2026: 1,4%
2027: 1,5%
Ευρωζώνη:
2025: 1,3%
2026: 1,2%
2027: 1,4%
Πληθωρισμός (Inflation)
ΕΕ:
2025: 2,5%
2026: 2,1%
2027: 2,2%
Ευρωζώνη:
2025: 2,1%
2026: 1,9%
2027: 2,0%
Έλλειμμα (Deficit)
ΕΕ:
2025: –3,3%
2026: –3,4%
2027: –3,4%
Ευρωζώνη:
2025: –3,2%
2026: –3,3%
2027: –3,4%
Ανεργία (Unemployment)
ΕΕ:
2025: 5,9%
2026: 5,9%
2027: 5,8%
Ευρωζώνη:
2025: 6,3%
2026: 6,2%
2027: 6,1%
Ντομπρόβσκις: Όλα καλά αλλά η αβεβαιότητα θα παραμείνει χαρακτηριστικό της περιόδου που έρχεται
Στην παρουσίαση της Έκθεσης ο αρμόδιος Επίτροπος ανέδειξε τέσσερα βασικά ζητήματα:
Πρώτον, αναφερόμενος στην ανάπτυξη, σημείωσε ότι η οικονομία της ΕΕ ξεπέρασε τις προσδοκίες κατά τους πρώτους εννέα μήνες του έτους και αναμένεται να συνεχίσει σε μέτριους ρυθμούς, παρά τις αντιξοότητες του διεθνούς περιβάλλοντος.
Δεύτερον, μιλώντας για τον πληθωρισμό, υπογράμμισε ότι βρίσκεται πλέον σε πορεία επιστροφής γύρω από τον στόχο του 2% στη ζώνη του ευρώ και λίγο υψηλότερα στην ΕΕ, γεγονός που αποτελεί ανακούφιση για τα νοικοκυριά μετά από χρόνια απώλειας αγοραστικής δύναμης.
Το τρίτο σημείο που τόνισε αφορά τα δημόσια οικονομικά. Όπως είπε, αν και η δημοσιονομική κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με την περίοδο της πανδημίας, τα επόμενα χρόνια προβλέπεται σταδιακή αύξηση του ελλείμματος και του χρέους σε αρκετά κράτη μέλη, κυρίως λόγω της ανόδου των αμυντικών δαπανών και της αύξησης του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους.
Τέλος, αναφερόμενος στην αβεβαιότητα, επισήμανε ότι «αν υπάρχει κάτι βέβαιο, είναι ότι η αβεβαιότητα θα παραμείνει χαρακτηριστικό της περιόδου που έρχεται».
Πατήστε εδώ για να δείτε τον διαδραστικό χάρτη και κάθε χώρα ξεχωριστά
Δύσκολο διεθνές περιβάλλον και οι δασμοί
Ο Επίτροπος επικεντρώθηκε στη συνέχεια στο όλο και πιο δύσκολο διεθνές περιβάλλον, υπογραμμίζοντας ότι τα παγκόσμια εμπορικά εμπόδια έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Όπως εξήγησε, οι αποφάσεις εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ και οι αντιδράσεις άλλων μεγάλων οικονομιών, όπως η Κίνα, επιβαρύνουν το διεθνές εμπόριο. Σημείωσε ότι οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν πλέον μέσο δασμό της τάξης του 10%, υψηλότερο από ό,τι την άνοιξη και σημαντικά αυξημένο σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση.
Παράλληλα, τόνισε ότι η ΕΕ εξακολουθεί να βρίσκεται σε καλύτερη θέση συγκριτικά με άλλους εταίρους, καθώς αντιμετωπίζει χαμηλότερους μέσους δασμούς από οικονομίες όπως η Κίνα και η Ινδία.
Αναφερόμενος στη διεθνή οικονομική δραστηριότητα, είπε ότι η παγκόσμια ανάπτυξη υπερέβη τις προσδοκίες το πρώτο εξάμηνο του 2025, κυρίως λόγω προεξόφλησης εμπορίου ενόψει νέων δασμών και βελτιωμένων χρηματοοικονομικών συνθηκών. Ωστόσο, όπως προειδοποίησε, η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να επιβραδυνθεί στο δεύτερο μισό του έτους, καθώς οι υψηλοί δασμοί και η αυξημένη πολιτική αβεβαιότητα πιέζουν τη δραστηριότητα.
«Ακόμη και σε ένα δυσμενές περιβάλλον, η οικονομία της ΕΕ συνέχισε να αναπτύσσεται. Τώρα, δεδομένου του απαιτητικού εξωτερικού πλαισίου, η ΕΕ πρέπει να αναλάβει αποφασιστική δράση για να απελευθερώσει την εγχώρια ανάπτυξη. Αυτό σημαίνει επιτάχυνση των εργασιών μας στην ατζέντα ανταγωνιστικότητας, συμπεριλαμβανομένης της απλούστευσης της νομοθεσίας, της ολοκλήρωσης της Ενιαίας Αγοράς και της ενίσχυσης της καινοτομίας.» δήλωσε ο αρμόδιος Επίτροπος για την Οικονομία Βάλντις Ντομπρόβσκις.
Σχετικά με την οικονομική επίδοση της ΕΕ, ο Ντομπρόβσκις υπογράμμισε ότι η Ένωση αναμένεται να καταγράψει ανάπτυξη 1,4% το 2025 και το 2026 και 1,5% το 2027. Τα καλύτερα του αναμενόμενου αποτελέσματα ως τώρα οφείλονται κυρίως στην επιτάχυνση των εξαγωγών πριν από την επιβολή νέων δασμών, αλλά, όπως είπε, η συνέχιση της ανάπτυξης και το τρίτο τρίμηνο υποδηλώνει την ευρύτερη ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Εξήγησε ότι η ανάπτυξη το επόμενο διάστημα θα στηριχθεί κυρίως στην εγχώρια ζήτηση. Η ιδιωτική κατανάλωση, όπως είπε, προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,5%, χάρη στην ανθεκτική αγορά εργασίας, τη βελτίωση της αγοραστικής δύναμης και τη μικρή μείωση του ποσοστού αποταμίευσης. Οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα κινηθούν ανοδικά, υπερβαίνοντας τις προβλέψεις της άνοιξης, με ώθηση από το γερμανικό δημοσιονομικό πακέτο και την αυξημένη αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η εξωστρεφής φύση της ευρωπαϊκής οικονομίας την καθιστά ευάλωτη στους εμπορικούς περιορισμούς. Οι εξαγωγές αγαθών αναμένεται να επιβραδυνθούν το επόμενο έτος, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών θα διατηρηθούν σε σταθερά υψηλά επίπεδα. Το συνολικό αποτέλεσμα των καθαρών εξαγωγών στη μεγέθυνση θα είναι αρνητικό το 2025 και το 2026.
Αναφερόμενος στην αγορά εργασίας, ο Ντομπρόβσκις σημείωσε ότι παραμένει μία από τις ισχυρότερες πτυχές της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η δημιουργία 380.000 νέων θέσεων εργασίας το πρώτο εξάμηνο του 2025 και οι σημαντικές αυξήσεις παραγωγικότητας αποτυπώνουν, όπως είπε, την ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας. Η απασχόληση προβλέπεται να συνεχίσει να αυξάνεται με μέτριο ρυθμό, ενώ η ανεργία αναμένεται να υποχωρήσει στο 5,8% μέχρι το 2027.
Για τον πληθωρισμό, επανέλαβε ότι αναμένεται να σταθεροποιηθεί γύρω στο 2% στη ζώνη του ευρώ και στο 2,2% στην ΕΕ έως το 2027, χάρη στην αποκλιμάκωση των τιμών σε υπηρεσίες και τρόφιμα και στις πιέσεις που ασκεί ο διεθνής ανταγωνισμός στις τιμές των μη ενεργειακών αγαθών.
Σε ό,τι αφορά τα δημόσια οικονομικά, ο Επίτροπος εξήγησε ότι, μετά τη μείωση του ελλείμματος στο 3,1% του ΑΕΠ το 2024, αναμένεται νέα άνοδος στο 3,3% το 2025 και στο 3,4% το 2026–2027. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών από το 1,5% του ΑΕΠ στο 2% και η άνοδος του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους αποτελούν τους βασικούς παράγοντες πίεσης. Το δημόσιο χρέος της ΕΕ προβλέπεται να αυξηθεί στο 85% του ΑΕΠ έως το 2027.
Ολοκληρώνοντας, ο Ντομπρόβσκις στάθηκε στις προοπτικές και τους κινδύνους της ευρωπαϊκής οικονομίας. Επισήμανε ότι η υψηλή αβεβαιότητα στην εμπορική πολιτική, οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι πιθανές αναταράξεις στις αγορές και η εγχώρια πολιτική αστάθεια αποτελούν σοβαρούς κινδύνους για την ανάπτυξη. Ταυτόχρονα, όμως, τόνισε ότι υπάρχουν ευκαιρίες τις οποίες η ΕΕ οφείλει να αξιοποιήσει άμεσα από τις μεταρρυθμίσεις που περιγράφονται «Πύξίδα Ανταγωνιστικότητας» μέχρι την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, της καινοτομίας και της ευρωπαϊκής αμυντικής παραγωγής.
«Δεν μπορούμε πλέον να αρκεστούμε στο να τα καταφέρνουμε απλώς», είπε χαρακτηριστικά. «Έχουμε ένα παράθυρο ευκαιρίας. Πρέπει να το αξιοποιήσουμε τώρα, πριν να είναι αργά.»
