Σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση του επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης στον ΟΠΕΚΑ προκαλεί ο συστημικός έλεγχος της Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ο οποίος κατέγραψε πλήθος παραβάσεων και αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά ύψους 1.860.000 ευρώ.
Ο έλεγχος διενεργήθηκε την περίοδο 2024–2025 και αφορούσε αποφάσεις που εκδόθηκαν από τις 10 Ιανουαρίου 2020 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022. Στο μικροσκόπιο μπήκαν 372 φάκελοι αιτήσεων χορήγησης επιδόματος, με τα ευρήματα να αποτυπώνουν εικόνα συστημικών αδυναμιών και σοβαρών αποκλίσεων από το θεσμικό πλαίσιο.
Τι εντόπισε ο έλεγχος
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Αρχής, διαπιστώθηκαν περιπτώσεις όπου δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία υποβολής και εξέτασης αιτήσεων, ούτε η χρονολογική σειρά προτεραιότητας. Εγκρίθηκαν αιτήσεις με ελλιπή δικαιολογητικά ή χωρίς να πληρούνται βασικά κριτήρια, όπως το όριο ηλικίας, ενώ σε άλλες περιπτώσεις το επίδομα καταβλήθηκε νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονικό σημείο και για μεγαλύτερο διάστημα από το δικαιούμενο.
Επιπλέον, σε φακέλους όπου είχαν εντοπιστεί ασυμφωνίες μεταξύ ημερομηνιών γέννησης και ΑΜΚΑ, προέκυψαν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά. Συνολικά, από τους δειγματοληπτικούς και επανελέγχους, τα ποσά που κρίθηκαν ως μη νόμιμα καταβληθέντα ανέρχονται σε 1,86 εκατ. ευρώ.
Η αφετηρία της υπόθεσης
Η υπόθεση ξεκίνησε έπειτα από έκτακτο εσωτερικό έλεγχο του Οργανισμού, ο οποίος αποκάλυψε προσπάθεια παράτυπης έγκρισης αιτήσεων από πρώην προϊστάμενο ή προϊσταμένη. Σύμφωνα με τα ευρήματα, φάκελοι αιτήσεων φέρονται να παρακρατούνταν εκτός της θεσμοθετημένης διαδικασίας, ενώ έγιναν ενέργειες έγκρισης ακόμη και μετά από απόσπαση του συγκεκριμένου προσώπου σε άλλη υπηρεσία.
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι κατά τη διάρκεια της θητείας δύο προϊσταμένων, επιτρεπόταν η προσέλευση τρίτων προσώπων στην Κεντρική Υπηρεσία του ΟΠΕΚΑ για την προσκόμιση αιτήσεων εκτός της προβλεπόμενης διαδικασίας.
Πειθαρχικός και ποινικός έλεγχος
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας προτείνει την άσκηση πειθαρχικού ελέγχου, την αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για την ενίσχυση των εσωτερικών δικλίδων ελέγχου.
Η έκθεση έχει ήδη διαβιβαστεί στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για τη διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών.
Η υπόθεση δεν αφορά απλώς λογιστικές αποκλίσεις. Αγγίζει τον πυρήνα της αξιοπιστίας του κοινωνικού κράτους και της διαχείρισης δημόσιου χρήματος σε έναν τομέα που αφορά τους πιο ευάλωτους πολίτες. Και θέτει ένα σαφές ερώτημα: πώς διασφαλίζεται ότι τα επιδόματα φτάνουν σε όσους πραγματικά τα δικαιούνται, χωρίς σκιές και παρακάμψεις;
