Με τη στεγαστική κρίση να παραμένει ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά προβλήματα, το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζει το επόμενο βήμα μετά το «Σπίτι μου ΙΙ». Το νέο πρόγραμμα, που ήδη περιγράφεται ως «Σπίτι μου ΙΙΙ», αναμένεται να αξιοποιήσει αδιάθετα κονδύλια, πρόσθετους πόρους και πιο ευέλικτους όρους, κυρίως ως προς την παλαιότητα των ακινήτων.
Το «Σπίτι μου ΙΙ» μπαίνει στην τελική ευθεία με νέα δεδομένα. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση των συναρμόδιων υπουργείων, τα εγκεκριμένα στεγαστικά δάνεια που δεν θα προλάβουν να συμβασιοποιηθούν έως τις 2 Ιουνίου 2026 μπορούν να συμβασιοποιηθούν έως τις 31 Αυγούστου 2026, με πόρους της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Η αλλαγή συνδέεται με τις ανελαστικές προθεσμίες του Ταμείου Ανάκαμψης και την αναθεώρηση του «Ελλάδα 2.0».
Μέχρι τις 11 Μαΐου 2026, το πρόγραμμα είχε απορρόφηση 88,7%, με 14.157 εγκεκριμένα στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους 1,7058 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να κλείσει τον τρέχοντα κύκλο χωρίς απώλεια πόρων και ταυτόχρονα να προετοιμάσει το επόμενο σχήμα.
Το βασικό πρόβλημα που ανέδειξαν οι προηγούμενοι κύκλοι ήταν ότι πολλοί δικαιούχοι είχαν μεν προέγκριση, αλλά δυσκολεύονταν να βρουν κατάλληλο ακίνητο. Στο «Σπίτι μου ΙΙ», το ακίνητο δεν μπορεί να ξεπερνά τα 150 τ.μ., πρέπει να έχει αξία συμβολαίου έως 250.000 ευρώ και παλαιότητα έως 31/12/2007, με οικοδομική άδεια έως 31/12/2005.
Αυτός ο περιορισμός στην παλαιότητα θεωρείται ένα από τα βασικά «αγκάθια». Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, το υπό σχεδιασμό «Σπίτι μου ΙΙΙ» αναμένεται να διευρύνει την περίμετρο των επιλέξιμων κατοικιών, ώστε να μπουν περισσότερα παλαιά ακίνητα στην αγορά.
Το «Σπίτι μου ΙΙ» αφορά άτομα 25 έως 50 ετών ή ζευγάρια όπου τουλάχιστον ο ένας πληροί το ηλικιακό κριτήριο, εφόσον δεν διαθέτουν άλλο κατάλληλο ακίνητο και καλύπτουν τα εισοδηματικά όρια. Το ελάχιστο εισόδημα είναι 10.000 ευρώ, ενώ τα ανώτατα όρια είναι 20.000 ευρώ για άγαμους, 28.000 ευρώ για έγγαμους με προσαύξηση 4.000 ευρώ ανά παιδί και 31.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί πέραν του πρώτου.
Το ανώτατο δάνειο φτάνει τις 190.000 ευρώ και μπορεί να καλύψει έως το 90% της αξίας του ακινήτου. Για παράδειγμα, σε σπίτι 200.000 ευρώ, το μέγιστο δάνειο είναι 180.000 ευρώ και ο αγοραστής πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον 20.000 ευρώ ίδια συμμετοχή. Η διάρκεια αποπληρωμής είναι από 3 έως 30 έτη.
Η βασική επιδότηση είναι η εξής: το 50% του δανείου χρηματοδοτείται άτοκα από το Ταμείο Ανάκαμψης και το υπόλοιπο 50% από την τράπεζα με επιτόκιο αγοράς. Για τρίτεκνους και πολύτεκνους προβλέπεται επιδότηση 50% στο επιτόκιο του τραπεζικού μέρους.
Πέρα από την τιμή αγοράς, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να υπολογίζουν και πρόσθετα έξοδα. Ο φόρος μεταβίβασης είναι 3% επί της φορολογητέας αξίας του ακινήτου, ενώ υπάρχουν συμβολαιογραφικά, έξοδα μεταγραφής/Κτηματολογίου, τεχνικός και νομικός έλεγχος και πιθανή μεσιτική αμοιβή.
Το μεγάλο ερώτημα για το «Σπίτι μου ΙΙΙ» είναι αν θα διορθώσει την αντίφαση των προηγούμενων προγραμμάτων: μεγάλη ζήτηση από νέους και οικογένειες, αλλά περιορισμένη προσφορά επιλέξιμων κατοικιών. Αν οι όροι γίνουν πιο ρεαλιστικοί ως προς την ηλικία των ακινήτων, τα εισοδηματικά κριτήρια και το κόστος ανακαίνισης, το νέο πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά. Αν όχι, υπάρχει ο κίνδυνος να επαναληφθεί το ίδιο φαινόμενο: πολλοί δικαιούχοι, λίγα σπίτια και τιμές που ανεβαίνουν πριν καν κλείσει το συμβόλαιο.