Μια πρωτότυπη μορφή ψυχοθεραπείας δοκιμάζεται στην Ιαπωνία, όπου ερευνητές εξετάζουν αν οι χαρακτήρες άνιμε μπορούν να βοηθήσουν νέους ανθρώπους με συμπτώματα κατάθλιψης να ανοιχτούν πιο εύκολα και να ζητήσουν βοήθεια.
Όπως αναφέρεται σε άρθρο του thestandard.com, επικεφαλής της έρευνας είναι ο Ιταλός ψυχίατρος Φραντσέσκο Πάντο, ο οποίος ζει πλέον στην Ιαπωνία και υποστηρίζει ότι τα μάνγκα (manga) και τα άνιμε αποτέλεσαν σημαντικό ψυχολογικό στήριγμα στα δικά του εφηβικά χρόνια.
Ο ίδιος μεγάλωσε στη Σικελία και, όπως εξηγεί, δυσκολευόταν να εκφραστεί εξαιτίας έντονων κοινωνικών στερεοτύπων γύρω από τον ανδρισμό και την προσωπικότητα. Μέσα από παιχνίδια όπως το Final Fantasy και ήρωες άνιμε, ένιωσε ότι βρήκε χαρακτήρες με τους οποίους μπορούσε να ταυτιστεί.
Πώς λειτούργησε το πείραμα
Η πιλοτική έρευνα διήρκεσε έξι μήνες στο Πανεπιστήμιο της Γιοκοχάμα και συμμετείχαν 20 άτομα ηλικίας 18 έως 29 ετών με συμπτώματα κατάθλιψης.
Οι συνεδρίες πραγματοποιήθηκαν διαδικτυακά, όμως οι ψυχολόγοι εμφανίζονταν στην οθόνη ως χαρακτήρες άνιμε, με αλλοιωμένη ψηφιακά φωνή. Οι συμμετέχοντες μπορούσαν να επιλέξουν τον χαρακτήρα που τους εξέφραζε περισσότερο.
Ανάμεσα στους χαρακτήρες υπήρχαν μορφές που παρέπεμπαν σε διαφορετικές ψυχολογικές δυσκολίες, όπως: Αγχώδεις διαταραχές, μετατραυματικό στρες, προβλήματα με το αλκοόλ, διπολικά χαρακτηριστικά διπολικής διαταραχής.
Ωστόσο, οι ερευνητές προσπάθησαν οι χαρακτήρες να παραμένουν ελκυστικοί και «διασκεδαστικοί», χωρίς να εστιάζουν υπερβολικά στην ψυχική ασθένεια.
Γιατί τα άνιμε μπορεί να βοηθούν ψυχολογικά
Μια άλλη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Public Health Springer κατέγραψε ότι η ενασχόληση με άνιμε και μάνγκα συνδέεται με:
αίσθημα κοινωνικής σύνδεσης,
αυξημένη συναισθηματική έκφραση,
καλύτερη υποκειμενική ευεξία,
αλλά και μειωμένα επίπεδα μοναξιάς σε ορισμένες περιπτώσεις.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι πολλοί θεατές ταυτίζονται έντονα με χαρακτήρες που αντιμετωπίζουν άγχος, απομόνωση ή κρίσεις ταυτότητας, κάτι που μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά σε ψυχολογικό επίπεδο.
Η τεχνολογία μπαίνει όλο και περισσότερο στην ψυχοθεραπεία
Η ομάδα εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης στο μέλλον, ώστε οι χαρακτήρες να μπορούν να αλληλεπιδρούν με τους χρήστες πιο άμεσα.
Παράλληλα, νέες επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι τεχνολογίες όπως η εικονική πραγματικότητα και τα ψηφιακά avatars έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο στον χώρο της ψυχικής υγείας. Μία σχετική ανασκόπηση ερευνών στο arXiv αναφέρει ότι οι εικονικές ψηφιακές εμπειρίες φαίνεται να βοηθούν στη μείωση άγχους και συμπτωμάτων κατάθλιψης σε αρκετές περιπτώσεις.
Επιπλέον, μελέτη για τα λεγόμενα «coping stories» στα social media στο arXiv διαπίστωσε ότι η επαφή με ιστορίες χαρακτήρων που ξεπερνούν δυσκολίες μπορεί να επηρεάσει θετικά τη διάθεση και την ψυχολογία των χρηστών.
Η δύναμη της ταύτισης με φανταστικούς χαρακτήρες
Αρκετοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα άνιμε έχουν ήδη αποδείξει πως μπορούν να αγγίξουν βαθιά ψυχολογικά ζητήματα.
Όπως αναφέρει δημοσίευμα των Times of India, σειρές όπως:
Mob Psycho 100,
Blue Period,
A Silent Voice,
Welcome to the NHK
προσεγγίζουν θέματα όπως η κατάθλιψη, η κοινωνική απομόνωση, η νευροδιαφορετικότητα και η αναζήτηση ταυτότητας, βοηθώντας πολλούς θεατές να αισθανθούν ότι δεν είναι μόνοι.
Με πληροφορίες από thestandard.com, Journal of Public Health Springer, arXiv, Times of India
