Στην άγρια γεωγραφία των Σφακίων, εκεί όπου το φαράγγι της Αράδαινας κόβει στα δύο το τοπίο, μια μεταλλική γέφυρα ύψους 138 μέτρων δεν είναι απλώς πέρασμα. Είναι το έργο που ένωσε απομονωμένα χωριά, έδωσε πρόσβαση σε μια δύσβατη περιοχή της Κρήτης και με τα χρόνια έγινε σημείο αναφοράς για τους λάτρεις της αδρεναλίνης.
Η υψηλότερη γέφυρα της Ελλάδας δεν βρίσκεται σε κάποιον σύγχρονο αυτοκινητόδρομο, ούτε πάνω από μια μεγάλη θαλάσσια ζεύξη. Βρίσκεται στα Χανιά, πάνω από το φαράγγι της Αράδαινας, στην περιοχή των Σφακίων. Είναι η Γέφυρα της Αράδαινας, γνωστή και ως Γέφυρα Βαρδινογιάννη, μια μεταλλική κατασκευή που στέκεται περίπου 138 μέτρα πάνω από τον πυθμένα του φαραγγιού.
Η ιστορία της ξεκινά στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η κατασκευή άρχισε το 1985, ολοκληρώθηκε το 1986 και τα εγκαίνια έγιναν στις 28 Δεκεμβρίου 1986. Το έργο υλοποιήθηκε με πρωτοβουλία και προσφορά της οικογένειας Βαρδινογιάννη, που κατάγεται από τον Άγιο Ιωάννη Σφακίων, χωριό δυτικά της Αράδαινας.
Για το ακριβές κόστος κατασκευής δεν υπάρχει, στις διαθέσιμες αξιόπιστες δημόσιες πηγές, συγκεκριμένο ποσό. Το στοιχείο που επαναλαμβάνεται στη σχετική βιβλιογραφία και στα τοπικά δημοσιεύματα είναι ότι η γέφυρα αποτέλεσε δωρεά/προσφορά των αδελφών Βαρδινογιάννη προς την περιοχή, γι’ αυτό και είναι γνωστή ως Γέφυρα Βαρδινογιάννη.
Πριν από την κατασκευή της, η επικοινωνία των χωριών στις δύο πλευρές του φαραγγιού ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Οι κάτοικοι έπρεπε να κατεβαίνουν και να ανεβαίνουν το φαράγγι με τα πόδια ή με ζώα, σε μια διαδρομή χρονοβόρα και επικίνδυνη. Η γέφυρα ένωσε ουσιαστικά τον Άγιο Ιωάννη και τα δυτικά χωριά με την Ανώπολη και τα υπόλοιπα Σφακιά, βελτιώνοντας την καθημερινή μετακίνηση και δίνοντας νέα προοπτική στην περιοχή.
Τεχνικά, πρόκειται για μεταλλική γέφυρα τύπου Bailey, μήκους περίπου 84 μέτρων, η οποία διασχίζει το βαθύ φαράγγι της Αράδαινας. Διεθνείς βάσεις δεδομένων γεφυρών τη χαρακτηρίζουν ως μία από τις υψηλότερες και πιθανότατα την υψηλότερη μόνιμη γέφυρα Bailey στον κόσμο.
Σήμερα, η Γέφυρα της Αράδαινας δεν εξυπηρετεί μόνο τις μετακινήσεις. Έχει γίνει και τουριστικό τοπόσημο. Η θέα προς το φαράγγι, το άγριο ανάγλυφο των Σφακίων και τα οργανωμένα άλματα bungee jumping, που πραγματοποιούνται εκεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, την έχουν μετατρέψει σε έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς προορισμούς αδρεναλίνης στην Ελλάδα.
Η σημασία της, όμως, παραμένει βαθύτερη από την εντυπωσιακή εικόνα. Η Γέφυρα της Αράδαινας είναι ένα έργο μικρό σε μήκος αλλά τεράστιο σε αντίκτυπο: ένα πέρασμα που άλλαξε την καθημερινότητα στα ορεινά Σφακιά και έβαλε ένα απομονωμένο κομμάτι της Κρήτης στον χάρτη των μεγάλων ελληνικών τεχνικών έργων.
Οι άλλες τέσσερις γέφυρες που ξεχωρίζουν στην Ελλάδα
1. Γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου «Χαρίλαος Τρικούπης»
Είναι η πιο εμβληματική σύγχρονη γέφυρα της χώρας και η μεγαλύτερη καλωδιωτή γέφυρα της Ελλάδας. Το κύριο καλωδιωτό τμήμα της έχει μήκος 2.252 μέτρα, ενώ μαζί με τις γέφυρες πρόσβασης φτάνει περίπου τα 2.883 μέτρα. Συνδέει το Ρίο με το Αντίρριο και, πρακτικά, την Πελοπόννησο με τη Δυτική Στερεά Ελλάδα. Η σύμβαση παραχώρησης υπογράφηκε το 1996, το έργο θεμελιώθηκε το 1998 και εγκαινιάστηκε τον Αύγουστο του 2004, λίγο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Το κόστος κατασκευής αναφέρεται στα 630 εκατ. ευρώ, με ορισμένες πηγές να ανεβάζουν τον συνολικό λογαριασμό ακόμη υψηλότερα.
2. Υψηλή Γέφυρα Σερβίων – Λίμνη Πολυφύτου
Στην Κοζάνη, η Υψηλή Γέφυρα Σερβίων διασχίζει τη λίμνη Πολυφύτου και αποτελεί βασικό κομμάτι της εθνικής οδού Κοζάνης–Λάρισας. Με μήκος περίπου 1.371-1.372 μέτρα, ήταν για δεκαετίες μία από τις μεγαλύτερες γέφυρες της χώρας, πριν πάρει τα πρωτεία η Γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου. Η κατασκευή της συνδέθηκε με τη δημιουργία της τεχνητής λίμνης και το κόστος της αναφέρεται στα 320 εκατ. δραχμές.
3. Γέφυρα Αράχθου – Εγνατία Οδός
Η Γέφυρα Αράχθου είναι μία από τις μεγαλύτερες γέφυρες της Εγνατίας Οδού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εγνατία Οδός Α.Ε., έχει μήκος 1.036 μέτρα σε κάθε κλάδο, 8+8 ανοίγματα, μέγιστο άνοιγμα 142 μέτρα και μέγιστο ύψος μεσοβάθρων 30 μέτρα. Εξυπηρετεί τον μεγάλο οδικό άξονα που διασχίζει την Ήπειρο και τη Βόρεια Ελλάδα, σε ένα από τα πιο απαιτητικά γεωμορφολογικά τμήματα του δικτύου.
4. Γέφυρα Μετσοβίτικου Ποταμού – Εγνατία Οδός
Στην περιοχή του Μετσόβου, η Γέφυρα του Μετσοβίτικου ποταμού είναι από τις πιο εντυπωσιακές γέφυρες της Εγνατίας. Τα επίσημα στοιχεία δίνουν μήκος 536,99 μέτρα στον δεξιό κλάδο και 537,65 μέτρα στον αριστερό, μέγιστο άνοιγμα 235 μέτρα και μέγιστο ύψος μεσοβάθρων 110 μέτρα. Είναι η γέφυρα που συχνά αναφέρεται ως η υψηλότερη «με πυλώνες» στην Ελλάδα, καθώς τα βάθρα της ορθώνονται σε εξαιρετικά μεγάλο ύψος μέσα στο ορεινό ανάγλυφο της Πίνδου.
