Ερευνητές στην Κίνα δημιούργησαν ένα πολυμερές τζελ (γέλη) που μπορεί να χορηγήσει ινσουλίνη μέσω του δέρματος, προσφέροντας προοπτική για θεραπείες σακχαρώδους διαβήτη χωρίς βελόνες.
Σύμφωνα με μελέτη στο περιοδικό Nature, η γέλη κατέβασε τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα διαβητικών ποντικών και χοίρων μέσα σε 1–2 ώρες και τα διατήρησε σε φυσιολογικά επίπεδα για περίπου 12 ώρες. Η δράση και η διάρκεια είναι συγκρίσιμες με τις ενέσεις ινσουλίνης.
Ωστόσο, η γέλη παραμένει πειραματική, καθώς έχει δοκιμαστεί μόνο σε ζώα και το ανθρώπινο δέρμα μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά λόγω διαφορετικού πάχους, λίπους και pH.
Πώς λειτουργεί το τζελ
Η εξωτερική στιβάδα του ανθρώπινου δέρματος, η κεράτινη στιβάδα, έχει πάχος μόλις 10–15 μικρομέτρων, λεπτότερο από μια ανθρώπινη τρίχα. Παρόλα αυτά, τα νεκρά κύτταρα και τα λιπίδια που την συνθέτουν δημιουργούν ισχυρό φράγμα, που εμποδίζει μεγαλύτερες πρωτεΐνες όπως η ινσουλίνη να διαπεράσουν.
Η ομάδα που ανέπτυξε τη νέα γέλη ξεπέρασε αυτό το εμπόδιο με ένα πολυμερές που ανταποκρίνεται στο pH, ονόματι OP. Στην όξινη επιφάνεια του δέρματος (pH ~5), το OP αποκτά θετικό φορτίο και προσκολλάται στα λιπαρά οξέα, ενώ βαθύτερα στρώματα (pH ~7) το κάνουν ουδέτερο, επιτρέποντας τη διάχυση μέσω των λιπών.
Η ινσουλίνη, συνδεδεμένη με το πολυμερές, μεταφέρεται έτσι σε στρώματα δέρματος που κανονικά δεν θα μπορούσε να διαπεράσει μόνη της. Σε πειράματα με δέρμα ποντικών και χοίρων, το OP πέρασε όλα τα στρώματα του δέρματος. Στα διαβητικά ποντίκια, η γέλη κατέβασε τα επίπεδα σακχάρου σε περίπου μία ώρα και τα διατήρησε για 12 ώρες, αν και με πολύ υψηλή δόση (116 U/kg).
Σε μίνι γουρουνάκια, με δέρμα πιο κοντινό στο ανθρώπινο, μια χαμηλότερη δόση 7,25 U/kg ήταν αρκετή για φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου, χωρίς ερεθισμό ή φλεγμονή ακόμα και με επαναλαμβανόμενη χρήση, ανοίγοντας δρόμο για διαδερμική χορήγηση ινσουλίνης στον άνθρωπο.
Πιο σίγουρα αποτελέσματα μετά από χρόνια
Εάν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν και στον άνθρωπο, η γέλη ινσουλίνης θα μπορούσε να βοηθήσει ασθενείς που φοβούνται ή αποφεύγουν τις ενέσεις, βελτιώνοντας τη συμμόρφωση στη θεραπεία και διευκολύνοντας τη διαχείριση του διαβήτη.
Η 12ωρη δράση της υποδηλώνει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ινσουλίνη μακράς δράσης για τον έλεγχο του σακχάρου, ενώ οι δόσεις ταχείας δράσης θα εξακολουθούν να χρειάζονται κατά τα γεύματα.
Η πιο αργή και σταθερή απορρόφηση σημαίνει όμως ότι η γέλη δεν μπορεί να αντιστρέψει γρήγορα υψηλά επίπεδα σακχάρου σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Οι ερευνητές εργάζονται για την προσαρμογή του πολυμερούς OP και για άλλες θεραπείες, όπως αγωνιστές GLP-1 και πρωτεΐνες, ανοίγοντας προοπτικές πέρα από την ινσουλίνη. Παράλληλα, οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την ασφάλεια και τη μακροχρόνια τοξικότητα, καθώς η ινσουλίνη χρησιμοποιείται για δεκαετίες και η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα σακχάρου.
Πριν η γέλη φτάσει σε ανθρώπους, χρειάζονται εκτενείς προκλινικές δοκιμές, έγκριση από τον FDA και κλινικές δοκιμές.
(Με πληροφορίες από ΕΡΤ, LiveScience, Nature)