Η «κανονικότητα» των εξαντλητικών βαρδιών για τους ειδικευόμενους δεν είναι πια ένα μεμονωμένο πρόβλημα νοσοκομείων, αλλά ευρωπαϊκό μοτίβο. Μόνο που στην Ελλάδα το κοντέρ γράφει τα περισσότερα: 72 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας κατά μέσο όρο, ένα νούμερο που μεταφράζεται σε κόπωση, απλήρωτες υπερωρίες και αυξημένο ρίσκο λαθών σε ένα ήδη πιεσμένο σύστημα Υγείας.
Η εικόνα που αποτυπώνεται σε πρόσφατη πανευρωπαϊκή έκθεση για τις συνθήκες εργασίας των νέων γιατρών είναι ωμή: η υπέρβαση του νόμιμου ανώτατου ορίου των 48 ωρών την εβδομάδα δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά κανόνα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας (συμμετοχή 6.165 νέων γιατρών από 26 χώρες), ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας στην Ευρώπη φτάνει τις 57 ώρες. Δηλαδή: Σχεδόν 9 ώρες πάνω από το θεσμοθετημένο ευρωπαϊκό όριο των 48 ωρών και 17 ώρες πάνω από το συμβατικό 40ωρο.
Το 71% δηλώνει ότι ξεπερνά το 48ωρο, μια «δομική» παραβίαση, όπως περιγράφεται στα ευρήματα.
Ακραία ωράρια, απλήρωτες υπερωρίες, βάρδιες 24 ωρών
Πίσω από τους μέσους όρους, υπάρχουν τα βαριά νούμερα:
20% εργάζεται πάνω από 70 ώρες την εβδομάδα
10% ξεπερνά τις 80 ώρες
88% κάνει υπερωρίες και το
69% των υπερωριών είναι απλήρωτο
Ακόμη πιο ανησυχητικό: η διάμεση διάρκεια της μεγαλύτερης συνεχόμενης βάρδιας φτάνει τις 24 ώρες. Όχι ως «έκτακτο», αλλά ως συνηθισμένη συνθήκη.
Ελλάδα: 72 ώρες την εβδομάδα – η αρνητική πρωτιά
Η Ελλάδα εμφανίζει τον υψηλότερο μέσο όρο εβδομαδιαίας εργασίας στην Ευρώπη, με 72 ώρες. Πρόκειται για 24 ώρες πάνω από το νόμιμο όριο των 48 ωρών και σημαντικά πάνω από τον ήδη υψηλό ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Στην ίδια αρνητική «γειτονιά» καταγράφονται και άλλες χώρες, όπως Μάλτα, Πορτογαλία και Ιταλία, ενώ στον αντίποδα εμφανίζονται παραδείγματα χωρών με σαφώς χαμηλότερους μέσους όρους, υποδεικνύοντας ότι η συμμόρφωση δεν είναι θεωρία — είναι επιλογή οργάνωσης.
Λιγότερη ξεκούραση, περισσότερη φθορά
Η έλλειψη ανάπαυσης δεν είναι «λεπτομέρεια», είναι πολλαπλασιαστής κινδύνου. Οι ειδικευόμενοι δηλώνουν κατά μέσο όρο μόλις 6 ημέρες ανάπαυσης τον μήνα. Σε χώρες όπως η Ελλάδα, ο αριθμός πέφτει στις 4–5 ημέρες.
Παράλληλα, 35% αναφέρει ότι δεν έλαβε καν την ελάχιστη ετήσια άδεια που προβλέπεται (τέσσερις εβδομάδες).
Και όταν η ξεκούραση γίνεται σπάνιο αγαθό, η αλυσίδα είναι γνωστή: κόπωση = εξουθένωση = αυξημένος κίνδυνος λαθών. Με κόστος που δεν πληρώνει μόνο ο γιατρός, αλλά και ο ασθενής.
Όσο αυξάνονται οι ώρες, εκτοξεύεται η δυσαρέσκεια
Περισσότεροι από τους μισούς νέους γιατρούς δηλώνουν ότι δεν είναι θετικά ικανοποιημένοι από την εργασία τους. Στην ισορροπία ζωής-δουλειάς, η εικόνα είναι ακόμη πιο σκοτεινή: 52% δηλώνουν δυσαρεστημένοι και μόλις 25% δηλώνουν ικανοποιημένοι
Το κρίσιμο εύρημα είναι η σχέση αιτίου-αποτελέσματος: η υπέρβαση του 48ώρου συνδέεται με πάνω από τετραπλάσια πιθανότητα δυσαρέσκειας. Δεν είναι «γκρίνια». Είναι κόπωση που γίνεται καθημερινή πραγματικότητα.
Το «σήμα κινδύνου» για το αύριο των συστημάτων Υγείας
Η έκθεση βάζει το θέμα στο κάδρο μιας ευρύτερης κρίσης ανθρώπινου δυναμικού: η Ευρώπη αναμένεται να αντιμετωπίσει έλλειμμα έως και 600.000 γιατρών έως το 2030. Σε αυτό το περιβάλλον, η υπερεργασία δεν είναι λύση ανάγκης — είναι επιλογή που μπορεί να επιταχύνει την έξοδο: εγκατάλειψη του επαγγέλματος, μετανάστευση, «κάψιμο» των νέων γενιών πριν καν σταθούν στα πόδια τους.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο εργασιακό. Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας: όταν τα νοσοκομεία λειτουργούν πάνω στην εξάντληση, η «θεραπεία» μετατρέπεται σε ρίσκο.
Σημείωση πηγών
Τα στοιχεία προέρχονται από δημοσίευμα και παρουσίαση ευρημάτων της έκθεσης REST-JD της European Junior Doctors (ημερομηνία δημοσίευσης: 18/02/2026).
