Στις 30 Οκτωβρίου 2013 έφυγε από τη ζωή ο Νίκος Φώσκολος, ένας από τους παραγωγικότερους Έλληνες σεναριογράφους και σκηνοθέτες. Με κινηματογραφικές ταινίες που γέμισαν αίθουσες και τηλεοπτικές ιστορίες που έγιναν καθημερινή συνήθεια εκατομμυρίων θεατών, άφησε ιδιαίτερο αποτύπωμα στην ελληνική οθόνη.
Από τη δημοσιογραφία στο θέατρο
Γεννημένος στην Αθήνα στις 26 Νοεμβρίου 1927, σπούδασε πολιτικές επιστήμες χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Εργάστηκε στη δημοσιογραφία, μεταξύ άλλων στις εφημερίδες «Εμπρός» και «Ανεξάρτητος Τύπος», και ασχολήθηκε με την κριτική, το ραδιόφωνο και το θέατρο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 αναδείχθηκε ως θεατρικός συγγραφέας με έργα όπως «Ο θάνατος θα ξανάρθει», «Θηλιά στο σκοτάδι» και «Μαρκησία του λιμανιού».
Οι μεγάλες ταινίες και η Φίνος Φιλμ
Έγραψε σενάρια για περισσότερες από 70 ταινίες, ενώ σκηνοθέτησε πολλές από αυτές. Συνεργάστηκε στενά με τη Φίνος Φιλμ και συνέδεσε το όνομά του με έργα όπως «Κοντσέρτο για πολυβόλα», «Κοινωνία ώρα μηδέν», «Ορατότης μηδέν», «Οι σφαίρες δεν γυρίζουν πίσω», «Αγάπη και αίμα», «Η λεωφόρος του μίσους», «Εν ονόματι του νόμου» και «Υπολοχαγός Νατάσσα». Η τελευταία, με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου.
Ιδιαίτερη θέση έχει «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο», σε σκηνοθεσία Βασίλη Γεωργιάδη και σενάριο Φώσκολου, που προτάθηκε για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας. Το «Κοντσέρτο για πολυβόλα» απέσπασε διακρίσεις για το σενάριό του, ενώ έργα του τιμήθηκαν και στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
Ο «Άγνωστος Πόλεμος» που καθήλωσε την Ελλάδα
Το 1971 ο Φώσκολος πέρασε δυναμικά στην τηλεόραση με τον «Άγνωστο Πόλεμο». Η σειρά, με κεντρικό χαρακτήρα τον συνταγματάρχη Βαρτάνη που υποδύθηκε ο Άγγελος Αντωνόπουλος, έγινε τηλεοπτικό φαινόμενο. Στις αναδρομές στην ιστορία της αναφέρεται θεαματικότητα έως 92%, ποσοστό που αποτυπώνει την τεράστια απήχησή της στην εποχή των ελάχιστων τηλεοπτικών επιλογών. Ακολούθησαν, μεταξύ άλλων, τα «Εν τούτω νίκα», «Πορφύρα και αίμα», «Έξοδος κινδύνου» και «Η κραυγή των λύκων».
«Λάμψη» και «Καλημέρα Ζωή»: χιλιάδες επεισόδια
Με την ανάπτυξη της ιδιωτικής τηλεόρασης, ο Φώσκολος δημιούργησε για τον ΑΝΤ1 τη «Λάμψη» (1991–2005), με επίκεντρο τον επιχειρηματία Γιάγκο Δράκο και την οικογένειά του. Η σειρά ολοκληρώθηκε ύστερα από 3.457 επεισόδια. Το «Καλημέρα Ζωή» (1993–2006), με ιστορίες αστυνομικών, οικογενειακών συγκρούσεων και κοινωνικών ανατροπών, έφθασε τα 3.179 επεισόδια. Μαζί καθιέρωσαν ένα μοντέλο καθημερινής ελληνικής τηλεοπτικής μυθοπλασίας που κυριάρχησε για χρόνια.
Η κληρονομιά και η κριτική
Ο Φώσκολος γνώριζε να χτίζει ένταση, αγωνία, ισχυρούς χαρακτήρες και ανατροπές. Οι επικριτές του εντόπιζαν συχνά υπερβολή στους διαλόγους και στις δραματικές συμπτώσεις, ενώ το κοινό επέστρεφε σταθερά στις ιστορίες του. Η επιρροή του δεν περιορίζεται στις τηλεθεάσεις: συνέβαλε στη διαμόρφωση της γλώσσας του λαϊκού ελληνικού μελοδράματος και στην ανάπτυξη της καθημερινής τηλεοπτικής παραγωγής.
Πέθανε στις 30 Οκτωβρίου 2013. Πίσω του άφησε δεκάδες ταινίες, θεατρικά και ραδιοφωνικά έργα, καθώς και τηλεοπτικές σειρές που εξακολουθούν να αποτελούν σημείο αναφοράς στην ιστορία της ελληνικής ψυχαγωγίας.
Πηγές: Φίνος Φιλμ · Ένωση Σεναριογράφων Ελλάδος · Euronews (30/10/2013) · retroDB
