Στο φως της δημοσιότητας φέρνει το dikastiko.gr την επίσημη «Έκθεση Παράθεσης και Ανάλυσης Στοιχείων» που συνέταξε η υπάλληλος της ΑΑΔΕ και πρώην υπάλληλος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Παρασκευή Τυχεροπούλου, κατόπιν εντολής της Ευρωπαίας Εντεταλμένης Εισαγγελέως Πόπης Παπανδρέου.
Η συγκεκριμένη έκθεση εκπονήθηκε στο πλαίσιο της αποκλειστικής δικαιοδοσίας που έχει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να ερευνά αξιόποινες πράξεις που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κ. Παπανδρέου παρήγγειλε τη σύνταξη της έκθεσης με ένα πολύ συγκεκριμένο και κρίσιμο ζητούμενο: να διερευνηθεί αν οι αγροτικές και κτηνοτροφικές ενισχύσεις χορηγήθηκαν νόμιμα και, κυρίως, να προσδιοριστεί επακριβώς το ύψος της φερόμενης οικονομικής βλάβης ή του κινδύνου για τους ευρωπαϊκούς πόρους.
Το γεγονός ότι η Βουλή ψήφισε την άρση ασυλίας των βουλευτών προτού η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία λάβει στα χέρια της την επίσημη αυτή έκθεση (η οποία φέρει ημερομηνία 18 Μαΐου), αναδεικνύει μια σοβαρή αντίφαση.
Η προανακριτική διαδικασία και η πολιτική απόφαση για την άρση της ασυλίας έτρεξαν πρόωρα, καθώς για την πλειονότητα των παραπάνω βουλευτών και υπουργών το επίσημο πόρισμα της κ. Τυχεροπούλου δεν περιέχει καμία απολύτως αναφορά στο όνομά τους, ούτε καταλογίζει οποιαδήποτε οικονομική ζημιά που να συνδέεται με αυτούς. Αντίθετα, σε πολλές από τις εξεταζόμενες υποθέσεις, η έκθεση καταρρίπτει τις αρχικές αστυνομικές εκτιμήσεις και αποφαίνεται ότι δεν στοιχειοθετείται κάποιο αδίκημα.
Το έγγραφο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν συσχετιστεί με την απόφαση της ελληνικής Βουλής να ψηφίσει υπέρ της άρσης ασυλίας των 13 βουλευτών και πρώην υπουργών που περιλαμβάνονται στις δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Πρόκειται για τους: Κατερίνα Παπακώστα, Kώστα Αχ. Καραμανλή, Γιάννη Κεφαλογιάννη, Νότη Μηταράκη, Κώστα Τσιάρα, Κώστα Σκρέκα, Δημήτρη Βαρτζόπουλο, Μάξιμο Σενετάκη, Λάκη Βασιλειάδη, Χρήστο Μπουκώρο, Θεόφιλο Λεονταρίδη, Χαράλαμπο Αθανασίου και Τάσο Χατζηβασιλείου.
Το επίσημο έγγραφο καταγράφει το αποτέλεσμα των διασταυρώσεων των στοιχείων και περιλαμβάνει τις ακριβείς αναφορές της κ. Τυχεροπούλου σε τηλεφωνικές συνομιλίες, εμπλοκή πολιτικών προσώπων, καθώς και τη διοικητική αξιολόγηση των αποφάσεων.
Οι υποθέσεις στις οποίες το πόρισμα δεν διαπιστώνει αδίκημα ή ζημία
Εξετάζοντας τα στοιχεία της Οικονομικής Αστυνομίας, η πραγματογνώμονας Π. Τυχεροπούλου καταγράφει ότι για συγκεκριμένους παραγωγούς και διαδικασίες δεν προκύπτει τελικά οικονομική βλάβη για τα ευρωπαϊκά ταμεία:
- Η έκθεση εξετάζει υπόθεση ακυρωμένης μεταβίβασης δικαιωμάτων που συνδεόταν με το γραφείο του πρώην Υπουργού κ. Σπήλιου Λιβανού, όπου καταγράφεται ότι σύμβουλος του υπουργού παρεμβαίνει στον τότε επικεφαλής του Οργανισμού, Δημήτρη Μελά, για να γίνει δεκτή η σχετική ένσταση. Η αίτηση τελικά απορρίφθηκε τυπικά, καθώς η προσκομισθείσα ιατρική βεβαίωση για τενοντοπάθεια ώμου δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις του νόμου. Στο σημείο αυτό, η έκθεση επικαλείται την απόφαση του τότε Υπουργού κ. Λιβανού για το εθνικό απόθεμα και αναφέρει ρητά: «Συνεπώς δεν υπήρξε παραβίαση της υπουργικής απόφασης παρά την τηλεφωνική συνομιλία του … με τον Μελά και κατά συνέπεια καμία απολύτως ζημιά για τα γεωργικά ταμεία».
- Σε άλλη υπόθεση που αφορά ενοικιαζόμενες εκτάσεις στο Αγρίνιο, η υπάλληλος της ΑΑΔΕ εντοπίζει σοβαρές παραλείψεις στην αστυνομική έρευνα, σημειώνοντας ότι δεν έγινε σύγκριση των εκτάσεων του Ε9 των εκμισθωτών και δεν ζητήθηκαν τα απαραίτητα παραστατικά. Υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ότι «δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί οποιοσδήποτε κίνδυνος για τα Ευρωπαϊκά Ταμεία», ενώ συμπληρώνει ότι η ενίσχυση δόθηκε το 2022, άρα «καμία πληρωμή δεν πραγματοποιήθηκε εντός του 2021».
- Αναφορικά με υπόθεση μεταβολής ιδιοκτησιακού καθεστώτος από νέους γεωργούς, η έκθεση αναφέρει ότι η μηχανογραφική απόρριψη των εκτάσεων δύο αδελφών κατά τον διασταυρωτικό έλεγχο οφειλόταν σε ένα τυπικό, προφανές σφάλμα, καθώς το συμβόλαιο γονικής παροχής συντάχθηκε ενάμιση μήνα μετά την καταληκτική ημερομηνία της 31ης Μαΐου. Από τον έλεγχο στο κτηματολόγιο ταυτοποιήθηκε ότι τα ακίνητα ανήκουν στην οικογένεια. Προστίθεται δε: «Εφόσον οι δυο νέοι γεωργοί συνέχισαν τη γεωργική δραστηριότητα την οποία ξεκίνησαν το 2021, γεγονός που δεν ερευνήθηκε καθόλου, δεν προκύπτει κανένας κίνδυνος για τα ευρωπαϊκά ταμεία».
- Η έκθεση αναλύει επίσης την περίπτωση 37 ιεραρχικών προσφυγών κτηνοτρόφων βιολογικής κρεατοπαραγωγής (οι οποίες είχαν εγκριθεί από τον τότε Υπουργό κ. Σπήλιο Λιβανό) που είχαν απορριφθεί αρχικά ως εκπρόθεσμες από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά εγκρίθηκαν μετέπειτα από την τότε πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Η πραγματογνώμονας αποφαίνεται ότι «οι ιεραρχικές προσφυγές ορθώς έγιναν δεκτές» για να μην αποκλειστούν οι κτηνοτρόφοι λόγω ενός τυπικού ευρήματος καθυστέρησης, καθώς αποδείχθηκε από τα συστήματα ότι οι συμβάσεις τους με τον γεωπόνο σύμβουλο ήταν συνεχόμενες, ενεργές και σε πλήρη ισχύ.
- Σε συνομιλία που αφορούσε διοικητικές διορθώσεις και λάθη στην καταχώρηση στοιχείων ΑΤΑΚ από δύο αδέλφια παραγωγούς, η έκθεση αποσαφηνίζει ότι η διόρθωση έγινε εντός των νόμιμων παρατάσεων και προθεσμιών που όριζαν οι τροποποιήσεις των εγκυκλίων του ΟΠΕΚΕΠΕ για το 2021. Κατά συνέπεια, «δεν υπάρχει καμία ζημιά για το ταμείο».
- Εξετάζοντας εκκρεμοδικία για παλαιά δικαιώματα του έτους 2015, η έκθεση αναλύει ότι η εκκρεμότητα χορήγησης δικαιωμάτων μιας παραγωγού οφειλόταν σε εκ παραδρομής παράλειψη του αρμόδιου ΚΥΔ να οριστικοποιήσει την αίτηση. Η αίτηση έγινε νόμιμα αποδεκτή από τον Οργανισμό μέσω αίτησης θεραπείας. Η κ. Τυχεροπούλου απορρίπτει τις συμπληρωματικές αιτιάσεις της αστυνομίας, σημειώνοντας ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στοιχεία των ετών 2019-2021 για να ελεγχθεί η δήλωση του 2015, καταλήγοντας: «Συνεπώς δεν προκύπτει ζημιά για τα Ευρωπαϊκά Ταμεία στην συγκεκριμένη περίπτωση».
- Σε υπόθεση που αφορά αιτήσεις ενισχύσεων από το εθνικό απόθεμα με ενοικιαστήρια, η πραγματογνώμονας εντοπίζει σοβαρές παραλείψεις στην αστυνομική έρευνα, σημειώνοντας ότι δεν έγινε σύγκριση εκτάσεων στο Ε9 των εκμισθωτών, δεν ζητήθηκαν τα απαραίτητα παραστατικά, δεν ελέγχθηκε η κατοχή των αγροτεμαχίων κατά την κρίσιμη ημερομηνία και δεν εξετάστηκαν οι αντίστοιχες δηλώσεις των εκμισθωτών. Κατά συνέπεια, υπογραμμίζει ότι «δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί οποιοσδήποτε κίνδυνος για τα Ευρωπαϊκά Ταμεία», ενώ συμπληρώνει ότι η πληρωμή εκτελέστηκε το 2022, άρα καμία σχετική δαπάνη δεν πραγματοποιήθηκε εντός του 2021.
- Αναφορικά με φάκελο που αφορά αίτημα διοικητικής πράξης ιδιωτικής εταιρείας, η έκθεση καταγράφει ότι η αίτηση απορρίφθηκε απευθείας από τις αρμόδιες υπηρεσίες ως εκπρόθεσμη, χωρίς καν να εξεταστεί επί της ουσίας, με αποτέλεσμα να μην προκληθεί καμία απολύτως οικονομική ζημιά για τους ευρωπαϊκούς πόρους.
- Σε άλλη περίπτωση που βασίστηκε σε υποκλαπείσα τηλεφωνική συνομιλία, η υπάλληλος της ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι η αστυνομική έρευνα δεν προχώρησε καν στην απαραίτητη ταυτοποίηση προκειμένου να διαπιστωθεί αν το πρόσωπο που ακούγεται στη συνομιλία ταυτίζεται πράγματι με τον συγκεκριμένο παραγωγό, με αποτέλεσμα να μην υφίσταται καμία οικονομική αποτίμηση ή εύρημα παραβατικότητας για τη διοίκηση.
Τέλος, η έκθεση αναλύει μια εκτεταμένη σειρά υποθέσεων που συνδέονται με Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) στην Κρήτη και το Αγρίνιο, καθώς και ελέγχους του έτους 2021 όπου καταγράφηκαν υπηρεσιακά ευρήματα. Η πραγματογνώμονας επισημαίνει ότι για το σύνολο αυτών των περιπτώσεων η αστυνομική έρευνα παρουσιάζει ελλείψεις, καθώς δεν προσδιορίζει καμία συγκεκριμένη οικονομική ζημιά, ούτε αναφέρει αν ο ΟΠΕΚΕΠΕ προχώρησε στη νόμιμη αναζήτηση των χρημάτων ως αχρεωστήτως καταβληθέντων.
Οι υποθέσεις όπου το πόρισμα τεκμηριώνει παραβάσεις και προσδιορίζει ζημία
Στον αντίποδα, η τεχνική αξιολόγηση της πραγματογνώμονος επιβεβαιώνει την ύπαρξη αποκλίσεων, μη συμμορφώσεων και συγκεκριμένης οικονομικής βλάβης για το ευρωπαϊκό ταμείο σε υποθέσεις ιδιωτών παραγωγών. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσά της φερόμενης ζημιάς ανά φάκελο παρουσιάζουν τεράστιες αποκλίσεις, καθώς η έρευνα εκτείνεται από εκτεταμένες περιπτώσεις δεκάδων χιλιάδων ευρώ μέχρι χαμηλά ποσά της τάξεως των 1.400 ή 2.500 ευρώ. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει τη συνολική οικονομική βλάβη που προκύπτει αθροιστικά από το σύνολο των ελεγχόμενων υποθέσεων:
- Στην υπόθεση ιδιώτη παραγωγού στο Ηράκλειο, η οποία περιλαμβάνει καταγραφή συνομιλίας με τον βουλευτή κ. Μάξιμο Σενετάκη, εντοπίζεται η μόνη περίπτωση εν ενεργεία βουλευτή από τη λίστα των «13» που κατονομάζεται ρητά στο έγγραφο. Για την υπόθεση αυτή, η έκθεση αναφέρει: «…στις 16/9/2021 ο Μελάς Δημήτριος λέει στον Μάξιμο Σενετάκη ότι θα φτιάξει τον…. αρκεί να μην το διαδώσει». Η έρευνα έδειξε ότι ο παραγωγός είχε δηλώσει 330 ζώα, αλλά οι παραδόσεις γάλακτος δικαιολογούσαν μόλις 243 (απόκλιση 35%). Η έκθεση τονίζει ότι ο δικαιούχος δεν έπρεπε να πληρωθεί τη συνδεδεμένη ενίσχυση του έτους 2020 και προσδιορίζει τη ζημιά στο ύψος των 2.558,79 ευρώ λόγω των διαφορών στα διατηρούμενα ζώα. Στην ίδια υπόθεση το πόρισμα εξετάζει και ένα δεύτερο σκέλος που αφορά μεταβίβαση δικαιωμάτων, για το οποίο η πραγματογνώμονας σημειώνει ότι δεν είναι δυνατός ο έλεγχος και η εξαγωγή συμπερασμάτων, καθώς η αστυνομία δεν συμπεριέλαβε κανένα απολύτως στοιχείο στη σχετική της έκθεση.
- Σε περίπτωση που αφορά μηδενισμό εκτάσεων στη Νίσυρο, η έκθεση αναφέρει ότι για συγκεκριμένο παραγωγό με αγροτεμάχια στο νησί εκδόθηκε επίσημη έκθεση ελέγχου με αποτέλεσμα «2017 ΕΩΣ ΚΑΙ 2021 ΜΗΔΕΝΙΣΜΟΣ». Η υπάλληλος της ΑΑΔΕ προσδιορίζει τη βλάβη: «Συνεπώς το σύνολο των ενισχύσεων που έχει λάβει για τα έτη 2019-2022, ήτοι 64.522,89, αποτελεί ζημιά για το ταμείο».
- Αναφορικά με υποθέσεις αιτήσεων Εθνικού Αποθέματος, η έκθεση καταγράφει περιπτώσεις παραγωγών οι οποίοι αιτήθηκαν δικαιώματα δηλώνοντας εκτάσεις με την τεχνική ένδειξη «ΑΓΡΑΝΑΠΑΥΣΗ-ΕΚΤΑΣΗ ΣΕ ΚΑΛΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ». Μετά από διασταυρωτικούς ελέγχους των πληροφοριών, το πόρισμα υπογραμμίζει για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις: «Αυτά αποτελούν προσδιορισμένη ζημιά για τα Ευρωπαϊκά Ταμεία συνεπώς συνολικής αξίας 35.860,35 ευρώ».
- Στην υπόθεση με τις καταγγελίες για μπαζωμένες τεχνικές τάφρους, ένας παραγωγός κατηγορείται ότι κατέστρεψε μόνιμα φυσικές τάφρους και λεκάνες απορροής («μπαζωμένα χαντάκια» σε τρία αγροτεμάχια) που είχαν δηλωθεί ως Περιοχές Οικολογικής Εστίασης για την πράσινη ενίσχυση. Η έκθεση υπολογίζει το ποσοστό απόκλισης στο 33%, αναφέροντας ότι βάσει της εγκυκλίου «δεν χορηγείται καμία ενίσχυση». Καταλήγει δε ότι ο παραγωγός «δεν θα έπρεπε να είχε λάβει το πρασίνισμα το έτος 2021 το οποίο αντιστοιχεί σε 3.145,33 ευρώ».
- Για την υπόθεση Συνδεδεμένης Ενίσχυσης Βάμβακος στα Τρίκαλα, η έκθεση αναφέρει ότι υπήρξε εκ των υστέρων τροποποίηση των εκτάσεων παραγωγού μετά την επίσημη αποστολή των στατιστικών στοιχείων ελέγχων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να εξαλειφθεί εύρημα ελέγχου για έλλειψη πιστοποιημένου σπόρου. Η πραγματογνώμονας σημειώνει ότι «επισφαλής θεωρείται η πληρωμή της συνδεδεμένης ενίσχυσης του έτους 2021 κατά το υπόλοιπο μέρος των 744,17 ευρώ ήτοι η πληρωμή που πραγματοποιήθηκε στις 6/10/2021 με ποσό 7.145,35 ευρώ».
- Σχετικά με υποθέσεις μεγάλων αποκλίσεων σε ζωικό κεφάλαιο, η έκθεση καταγράφει ότι κατά τον επιτόπιο έλεγχο κτηνοτρόφου βρέθηκαν 95 αιγοπρόβατα αντί για τα 179 δηλωμένα (ποσοστό μη συμμόρφωσης 92%). Η κ. Τυχεροπούλου επισημαίνει ότι «ο παραγωγός θα έπρεπε να έχει αποκλειστεί από την ενίσχυση» και προσδιορίζει ότι «συνολικά θα έπρεπε να του αφαιρεθούν επιπλέον […] 1.819,16 ευρώ». Αντίστοιχα ευρήματα καταγράφονται και για έτερο συγγενικό παραγωγό (ποσοστό απόκλισης 82%), για τον οποίο σημειώνει ότι έπρεπε να του αφαιρεθούν συνολικά 1.461,46 ευρώ.
Η αναφορά σε «αίτημα της Υφυπουργού» στην Άγγιστα Σερρών
Σε υπόθεση που αφορά τη διεξαγωγή επιτόπιων ελέγχων στην περιοχή Άγγιστα Σερρών, η έκθεση καταγράφει την ύπαρξη σχετικού αιτήματος από κυβερνητικό στέλεχος. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Ωστόσο αν το αίτημα της Υφυπουργού έγινε δεκτό, ο έλεγχος θα πρέπει να πραγματοποιήθηκε μετά τις 21/9/2021. Άρα θα έπρεπε να έχουν αναζητηθεί παραγωγοί που ελέγχθηκαν επιτοπίως μόνο στις 7/10/2020». Βάσει των στοιχείων της Οικονομικής Αστυνομίας, εντοπίστηκαν τελικά 4 ΑΦΜ από την περιοχή με επιτόπιο έλεγχο κατά την προγενέστερη ημερομηνία της 7ης Οκτωβρίου 2020, τα οποία στη συνέχεια έπρεπε να αναζητηθούν στο δείγμα ελέγχων του 2021.
(Πηγή: dikastiko.gr)
