Νέα μεγάλη διεθνής μελέτη καταγράφει δραματική επιδείνωση της ψυχικής υγείας παγκοσμίως, αποκαλύπτοντας ότι το 2023 σχεδόν 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με κάποια ψυχική διαταραχή, αριθμός αυξημένος κατά 95,5% σε σχέση με το 1990.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, η πιο έντονη αύξηση παρατηρείται στις αγχώδεις διαταραχές και την κατάθλιψη, οι οποίες αποτελούν και τις συχνότερες μορφές ψυχικών νοσημάτων παγκοσμίως. Στην τρίτη θέση καταγράφονται οι διαταραχές προσωπικότητας που δεν συνδέονται με άλλες ψυχικές ή ουσιοεξαρτητικές παθήσεις.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 204 χώρες και περιοχές, εξετάζοντας 12 διαφορετικές ψυχικές διαταραχές και εντοπίζοντας σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά ηλικία, φύλο και κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες.
Όπως επισημαίνουν, τα ευρήματα δείχνουν ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια ακόμη πιο ανησυχητική φάση επιβάρυνσης της ψυχικής υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αύξηση σε όλες τις ψυχικές διαταραχές – διαφοροποιήσεις ανά φύλο
Η νέα διεθνής μελέτη καταγράφει αύξηση σε όλες τις 12 ψυχικές διαταραχές που εξετάστηκαν, μεταξύ των οποίων η διπολική διαταραχή, η σχιζοφρένεια, ο αυτισμός, η ΔΕΠΥ, οι διατροφικές διαταραχές, η δυσθυμία, η διαταραχή διαγωγής και οι διανοητικές αναπηρίες άγνωστης αιτιολογίας. Ιδιαίτερα η δυσθυμία περιγράφεται ως χρόνια αλλά ηπιότερη μορφή κατάθλιψης, ενώ η διαταραχή διαγωγής αφορά κυρίως παιδιά και εφήβους με επιθετική και παραβατική συμπεριφορά.
Σε σύγκριση με το 1990, καταγράφεται αύξηση 158% στις αγχώδεις διαταραχές και 131% στην κατάθλιψη. Οι λιγότερο συχνές παθήσεις παραμένουν η ανορεξία, η βουλιμία και η σχιζοφρένεια, με εκατομμύρια όμως περιστατικά παγκοσμίως.
Οι περισσότερες διαταραχές εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες, με εξαίρεση τον αυτισμό, τη ΔΕΠΥ και τη διαταραχή διαγωγής, που είναι πιο συχνές στους άνδρες.
Η πανδημία άλλαξε τα πάντα
Η νέα μελέτη αναδεικνύει και τον καθοριστικό ρόλο της πανδημίας Covid-19 στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας παγκοσμίως. Σύμφωνα με τα δεδομένα, ήδη πριν από την υγειονομική κρίση τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης παρουσίαζαν σταθερή ανοδική πορεία, ωστόσο η πανδημία λειτούργησε ως επιταχυντής, εντείνοντας δραματικά το πρόβλημα σε διεθνές επίπεδο.
Όπως προκύπτει, η κατάθλιψη όχι μόνο αυξήθηκε σημαντικά κατά την περίοδο της πανδημίας, αλλά δεν επέστρεψε ποτέ στα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από το 2020. Αντίστοιχα, οι αγχώδεις διαταραχές κορυφώθηκαν και παρέμειναν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα έως και το 2023, δείχνοντας μια παρατεταμένη επιβάρυνση.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εικόνα αυτή δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε έναν συνδυασμό κοινωνικών και οικονομικών πιέσεων. Η οικονομική ανασφάλεια, οι πολιτικές εντάσεις και οι πόλεμοι, η κοινωνική απομόνωση, οι δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, οι διακρίσεις και η βία, η διατροφική ανασφάλεια αλλά και οι περιβαλλοντικές απειλές συνθέτουν ένα ιδιαίτερα επιβαρυντικό πλαίσιο για την ψυχική υγεία των πληθυσμών.
Τα ψυχικά προβλήματα εντοπίζονται πιο πολύ στους νέους – ανησυχητική παγκόσμια τάση
Η νέα διεθνής ανάλυση δείχνει ότι το «βάρος» των ψυχικών διαταραχών μετατοπίζεται ολοένα και περισσότερο στις νεότερες ηλικίες, με τις γυναίκες και τα άτομα 15 έως 39 ετών να επηρεάζονται περισσότερο. Εντυπωσιακό εύρημα της μελέτης είναι ότι για πρώτη φορά στην ιστορία των δεδομένων του GBD, η κορύφωση των περιστατικών εντοπίζεται στην ηλικιακή ομάδα 15–19 ετών, αντί της μέσης ηλικίας όπως συνέβαινε παραδοσιακά.
Ειδικοί τονίζουν ότι η εφηβεία αποτελεί κρίσιμη περίοδο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου, αλλά και των κοινωνικών και γνωστικών δεξιοτήτων, γεγονός που καθιστά τις επιπτώσεις των ψυχικών διαταραχών ιδιαίτερα σοβαρές και δυνητικά μακροχρόνιες.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αύξηση των περιστατικών συνδέεται τόσο με θετικές όσο και με αρνητικές εξελίξεις: η μείωση του στίγματος και η καλύτερη διάγνωση οδηγούν περισσότερους ανθρώπους να ζητούν βοήθεια, όμως παράλληλα οι κοινωνικές πιέσεις έχουν ενταθεί.
Παράγοντες όπως η οικονομική ανασφάλεια, η βία, οι ανισότητες, οι πόλεμοι, η κοινωνική απομόνωση και οι περιβαλλοντικές απειλές επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι τα δεδομένα στους νέους παραμένουν ακόμη ανεπαρκή για πλήρη κατανόηση των αιτίων.
(Με πληροφορίες από CNN)
