Το καλοκαίρι αυξάνονται τα περιστατικά με τσιμπήματα από έντομα. Οι περισσότεροι θα εμφανίσουν μόνο έναν τοπικό ερεθισμό, όμως για ορισμένους ανθρώπους ένα και μόνο τσίμπημα μπορεί να προκαλέσει αναφυλακτικό σοκ, μια κατάσταση που απειλεί άμεσα τη ζωή και απαιτεί επείγουσα ιατρική αντιμετώπιση.
Αφορμή στάθηκε περιστατικό με τσίμπημα από αλογόμυγα, το οποίο υπενθυμίζει ότι δεν είναι μόνο οι μέλισσες και οι σφήκες που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις.
Αλογόμυγα: Δεν αφήνει κεντρί, αλλά μπορεί να προκαλέσει ισχυρή αντίδραση
Η αλογόμυγα δεν τσιμπά με κεντρί. Δαγκώνει το δέρμα με ισχυρές στοματικές σιαγόνες και εγχέει ουσίες που εμποδίζουν την πήξη του αίματος.
Στους περισσότερους ανθρώπους προκαλεί:
- έντονο πόνο,
- πρήξιμο,
- κοκκίνισμα,
- κνησμό.
Ωστόσο, σε άτομα με αλλεργική προδιάθεση μπορεί να εμφανιστεί γενικευμένη αλλεργική αντίδραση ή ακόμη και αναφυλαξία, αν και αυτό είναι σαφώς πιο σπάνιο σε σχέση με τα υμενόπτερα (μέλισσες και σφήκες).
Μέλισσα και σφήκα: Οι πιο επικίνδυνες για σοβαρή αλλεργία
Οι μέλισσες και οι σφήκες ευθύνονται για τη συντριπτική πλειονότητα των σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων από τσιμπήματα εντόμων.
Η βασική διαφορά είναι ότι:
- Η μέλισσα συνήθως αφήνει το κεντρί στο δέρμα και πεθαίνει μετά το τσίμπημα.
- Η σφήκα δεν αφήνει κεντρί και μπορεί να τσιμπήσει πολλές φορές διαδοχικά, αυξάνοντας την ποσότητα του δηλητηρίου.
Για άτομα με γνωστή αλλεργία, ακόμη και ένα μόνο τσίμπημα μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνο.
Τα συμπτώματα που δείχνουν αναφυλακτικό σοκ
Χρειάζεται άμεση κινητοποίηση εάν μέσα σε λίγα λεπτά εμφανιστούν:
- δυσκολία στην αναπνοή,
- βράχνιασμα ή αδυναμία ομιλίας,
- πρήξιμο στη γλώσσα, στα χείλη ή στον λαιμό,
- εκτεταμένη κνίδωση σε όλο το σώμα,
- ζάλη,
- λιποθυμική τάση,
- απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης,
- ταχυκαρδία.
Αυτά είναι σημάδια αναφυλαξίας και αποτελούν επείγον ιατρικό περιστατικό.
Τι πρέπει να κάνετε αμέσως
Οι αλλεργιολόγοι συνιστούν:
- Καλέστε αμέσως το 166 ή το 112.
- Αν υπάρχει διαθέσιμη αυτοενιέμενη αδρεναλίνη (π.χ. EpiPen), χορηγήστε την χωρίς καθυστέρηση.
- Ξαπλώστε τον ασθενή με τα πόδια ελαφρώς ψηλά, εκτός αν δυσκολεύεται να αναπνεύσει.
- Αν πρόκειται για μέλισσα, αφαιρέστε το κεντρί όσο πιο γρήγορα γίνεται, χωρίς να πιέζετε τον σάκο του δηλητηρίου.
- Μην περιμένετε να «περάσει μόνο του». Η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί μέσα σε λίγα λεπτά.
Ποιο είναι τελικά το πιο επικίνδυνο;
Για τον μέσο άνθρωπο:
- Η αλογόμυγα προκαλεί συνήθως περισσότερο πόνο και έντονη τοπική αντίδραση.
- Η μέλισσα και κυρίως η σφήκα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να προκαλέσουν σοβαρή αλλεργική αντίδραση ή αναφυλαξία.
- Τα πολλαπλά τσιμπήματα από σφήκες ή μέλισσες μπορούν να είναι επικίνδυνα ακόμη και σε άτομα χωρίς γνωστή αλλεργία, λόγω της μεγάλης ποσότητας δηλητηρίου.
Πρόληψη που μπορεί να σώσει ζωές
Οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους έχουν ιστορικό αλλεργίας σε τσιμπήματα εντόμων να έχουν πάντοτε μαζί τους αυτοενιέμενη αδρεναλίνη, να φορούν ανοιχτόχρωμα ρούχα στην ύπαιθρο, να αποφεύγουν έντονα αρώματα και να μην επιχειρούν ποτέ να απομακρύνουν μόνοι τους φωλιές μελισσών ή σφηκών.
Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ένα: η αναφυλαξία εξελίσσεται ταχύτατα και κάθε λεπτό μετράει. Η άμεση χορήγηση αδρεναλίνης και η γρήγορη μεταφορά στο νοσοκομείο μπορούν να αποδειχθούν σωτήριες.
