Το καρύκευμα και τα συνοδευτικά ενός γεύματος δεν προσθέτουν μόνο γεύση, αλλά μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την απορρόφηση βιταμινών και ανόργανων συστατικών από τον οργανισμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το μαύρο πιπέρι, ένα μπαχαρικό με ιστορία χιλιάδων ετών, που καλλιεργήθηκε αρχικά στην Ινδία και υπήρξε από τα πιο πολύτιμα αγαθά της αρχαιότητας. Πέρα από το άρωμά του, το μαύρο πιπέρι περιέχει χημικές ουσίες που βοηθούν τα θρεπτικά συστατικά να απορροφηθούν ευκολότερα στο αίμα αναφέρει, μεταξύ άλλων, σε πρόσφατο άρθρο του το BBC.
Ένα βασικό πρόβλημα στη διατροφή είναι ότι, ακόμη και αν μια τροφή είναι πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα, ο οργανισμός δεν καταφέρνει πάντα να τα αξιοποιήσει. Οι θρεπτικές ουσίες πρέπει πρώτα να απελευθερωθούν από τη «μήτρα» της τροφής, δηλαδή το πολύπλοκο πλέγμα πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπών που της δίνει δομή.
Σημαντικό: Το παράδειγμα του καλαμποκιού δείχνει ότι αν δεν μασάμε καλά, τα θρεπτικά συστατικά παραμένουν παγιδευμένα και αποβάλλονται.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο ρόλος των λιπαρών. Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες, όπως οι A, D, E και K, δεν διαλύονται στο νερό και χρειάζονται λίπος για να απορροφηθούν. Κατά την πέψη, τα λιπαρά σχηματίζουν μικροσκοπικά σωματίδια, τα οποία «μεταφέρουν» τις βιταμίνες μέσα στο υδαρές περιβάλλον του εντέρου και διευκολύνουν την είσοδό τους στο αίμα. Χωρίς την παρουσία λίπους, πολλές από αυτές τις βιταμίνες χάνονται.
Ορισμένοι άνθρωποι, όπως όσοι πάσχουν από σύνδρομα δυσαπορρόφησης, κοιλιοκάκη ή φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, δυσκολεύονται ακόμη περισσότερο να απορροφήσουν θρεπτικά συστατικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις συχνά συνιστώνται συμπληρώματα βιταμινών. Ωστόσο, τα συμπληρώματα δεν απορροφώνται πάντα αποτελεσματικά, γι’ αυτό οι επιστήμονες αναπτύσσουν νέες τεχνολογίες, όπως νανοσωματίδια και λιποσώματα, που μιμούνται τους φυσικούς μηχανισμούς του σώματος και αυξάνουν τη βιοδιαθεσιμότητα των βιταμινών.
Σημ: Τα νανοσωματίδια (nanoparticles) είναι εξαιρετικά μικροσκοπικά σωματίδια ύλης, με μέγεθος από 1 έως 100 νανόμετρα (nm), που παρουσιάζουν μοναδικές φυσικές, χημικές και βιολογικές ιδιότητες σε σχέση με τα μεγαλύτερα υλικά της ίδιας σύνθεσης, χάρη στη μεγάλη τους επιφάνεια, ενώ βρίσκουν εφαρμογή στην ιατρική, την ηλεκτρονική και την τεχνολογία.
Αλλά η προσθήκη μαύρου πιπεριού στο γεύμα μας μπορεί να κάνει περισσότερα από το να προσθέτει απλώς γεύση. Μπορεί να αυξάνει την ποσότητα θρεπτικών συστατικών που λαμβάνουμε από το φαγητό μας.
Έρευνες έδειξαν ότι σαλάτες με λίγο λίπος, όπως ελαιόλαδο ή γαλακτοκομικά, οδηγούν σε πολύ μεγαλύτερη απορρόφηση καροτενοειδών από λαχανικά. Η προσθήκη μαύρου πιπεριού ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτό το αποτέλεσμα, καθώς εμποδίζει ορισμένους μηχανισμούς του εντέρου που αποβάλλουν τα θρεπτικά συστατικά. Ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η πρακτική εφαρμόζεται εδώ και αιώνες, όπως στο παραδοσιακό ινδικό «χρυσό γάλα» με κουρκουμά, γάλα και πιπέρι.
Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι ενώ τα φυτά είναι γεμάτα με υγιείς βιταμίνες, συχνά περιέχουν επίσης «αντιθρεπτικά συστατικά» – μόρια που μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα του σώματος να απορροφά ορισμένα θρεπτικά συστατικά. Για παράδειγμα, το μπρόκολο και τα λαχανάκια Βρυξελλών περιέχουν γλυκοσινολικά άλατα, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση του ιωδίου. Τα φυλλώδη πράσινα λαχανικά, εν τω μεταξύ, είναι πλούσια σε ενώσεις που ονομάζονται οξαλικά άλατα, τα οποία συνδέονται με το ασβέστιο και εμποδίζουν την απορρόφησή του. Ωστόσο, εφόσον καταναλώνουμε μια ποικιλία λαχανικών, τα οφέλη για την υγεία από τέτοιες τροφές υπερτερούν τυχόν πιθανών αρνητικών διατροφικών επιπτώσεων.
Τέλος, αν θέλουμε να απολαύσουμε μια ζουμερή σαλάτα, η επιλογή μας για σάλτσα σαλάτας ή λάδι θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά. Μια πρόσφατη μελέτη του McClements και του συναδέλφου του Ruojie Zhang στο Πανεπιστήμιο του Μιζούρι αποκάλυψε ότι ο συνδυασμός του λάχανου – ενός εξαιρετικά θρεπτικού λαχανικού γεμάτου καροτενοειδή, βιταμινών C και E – με μια σος με βάση το ελαιόλαδο μπορεί να βοηθήσει στην απελευθέρωση περισσότερων από αυτά τα θρεπτικά συστατικά για εμάς.
Τελικά, η επιλογή σωστού ντρέσινγκ, λίπους και καρυκευμάτων μπορεί να κάνει τη διαφορά. Διατροφικά πρότυπα όπως η μεσογειακή δίαιτα, πλούσια σε ελαιόλαδο, λαχανικά και μπαχαρικά, φαίνεται να αξιοποιούν στο έπακρο αυτή τη φυσική συνεργασία τροφών.
Veganuary: Ο μήνας της αποτοξίνωσης
Σύμφωνα με άρθρο του plantbasednews με συμβουλές από vegan κοινοτήτες, μερικές έξυπνες στρατηγικές για να παραμείνουμε στο πλαίσιο του Veganuary – που σύμφωνα με τα … άτυπα ήθη κι έθιμα αποτελεί τον μήνα της γενικότερης αποτοξίνωσης μετά τις γιορτές – περιλαμβάνουν:
- Πολλά μπαχαρικά και αρωματικά για να δώσουμε γεύση στα πιάτα μας ακόμα και αν χρησιμοποιούμε υποκατάστατα (π.χ. σόγια σος, σκόνη σκόρδου).
- Έρευνα στις ετικέτες προϊόντων, για να αποφύγουμε κρυμμένα ζωικά συστατικά (π.χ. ζελατίνη ή ουδέτερο γάλα σε τρόφιμα).
- Υποστήριξη από άλλους ή συμμετοχή σε ομάδες, ώστε να μοιραζόμαστε εμπειρίες και να παραμένουμε ενθαρρυμένοι.
- Να είμαστε ευγενικοί με τον εαυτό μας, καθώς μια μικρή… «παρασπονδία» δεν σημαίνει αποτυχία.
Με πληροφορίες από: BBC, plantbasednews.org
