Με μια εμφάνιση που είχε περισσότερο χαρακτήρα προαναγγελίας παρά απλής πολιτικής παρέμβασης, ο Αλέξης Τσίπρας έστειλε από το Θέατρο της Ρεματιάς στο Χαλάνδρι το μήνυμα ότι το νέο κόμμα βρίσκεται πλέον προ των πυλών. Ο Ιούνιος φαίνεται να είναι ο μήνας των αποφάσεων, με τον ίδιο να μετατοπίζει τον πήχη από τη δημιουργία ισχυρής αντιπολίτευσης στη διεκδίκηση της νίκης στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν είπε το όνομα του νέου κόμματος. Δεν ανακοίνωσε ιδρυτική διακήρυξη. Δεν παρουσίασε επίσημη ηγετική ομάδα. Όμως, από τη σκηνή του Θεάτρου της Ρεματιάς στο Χαλάνδρι, έκανε κάτι πολιτικά πιο καθαρό: όρισε το νέο πλαίσιο της επιστροφής του.
«Τον Μάρτιο ήταν νωρίς, τον Σεπτέμβριο θα είναι αργά, τώρα είναι η ώρα», ήταν η φράση που συμπύκνωσε το μήνυμα της βραδιάς. Και η αναφορά του στον «θεριστή» λειτούργησε ως σχεδόν ευθεία προαναγγελία ότι ο Ιούνιος θα είναι ο μήνας κατά τον οποίο το υπό διαμόρφωση πολιτικό εγχείρημα θα περάσει από τη φάση των ζυμώσεων στη φάση των ανακοινώσεων.
Η βασική διαφορά, όμως, σε σχέση με όλες τις προηγούμενες παρεμβάσεις του πρώην πρωθυπουργού είναι ότι αυτή τη φορά δεν περιέγραψε ένα κόμμα διαμαρτυρίας, ούτε έναν φορέα που θα επιχειρήσει απλώς να καλύψει το κενό της αντιπολίτευσης. Περιέγραψε μια παράταξη εξουσίας.
«Δεν είναι στόχος να κάνουμε αντιπολίτευση, στόχος μας είναι να νικήσουμε την κυβέρνηση Μητσοτάκη», είπε, μεταφέροντας το βάρος της συζήτησης από την εσωτερική αναδιάταξη της Κεντροαριστεράς στη μετωπική σύγκρουση με τη Νέα Δημοκρατία. Με αυτόν τον τρόπο, ο Τσίπρας επιχειρεί να παρακάμψει την εικόνα ενός ακόμη κόμματος στον ήδη κατακερματισμένο προοδευτικό χώρο και να εμφανιστεί ως ο μόνος παίκτης που μπορεί να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε κυβερνητική εναλλακτική.
Η επιλογή του Χαλανδρίου δεν ήταν τυχαία. Η εκδήλωση για την «κυβερνώσα Αριστερά της νέας εποχής» λειτούργησε ως πρόβα πολιτικής επανεκκίνησης. Στο ακροατήριο βρέθηκαν στελέχη και βουλευτές από τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ, της Νέας Αριστεράς και της ευρύτερης Κεντροαριστεράς, σε μια εικόνα που επιβεβαίωσε ότι οι διεργασίες δεν περιορίζονται πλέον σε κλειστά γραφεία. Μεταφέρονται στο δημόσιο πεδίο.
Το παρών έδωσαν μεταξύ άλλων η Όλγα Γεροβασίλη, ο Κώστας Ζαχαριάδης, ο Γιώργος Καραμέρος, ο Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, ο Μίλτος Ζαμπάρας, ο Κώστας Μπάρκας, ο Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, ο Γιώργος Ψυχογιός, η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, ο Διονύσης Τεμπονέρας, η Αθηνά Λινού, ο Φερχάτ Οζγκιούρ και ο Νίκος Μπίστης. Η παρουσία τους δεν σημαίνει αυτομάτως και ένταξη στο νέο εγχείρημα, δείχνει όμως το πολιτικό πεδίο από το οποίο ο πρώην πρωθυπουργός αναμένεται να αντλήσει
Στο οργανωτικό επίπεδο, οι πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί δείχνουν ότι γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα κινείται ήδη ένας στενός πυρήνας συνεργατών. Η Καθημερινή έχει γράψει για ομάδα οκτώ προσώπων με οργανωτικό ρόλο, με επικεφαλής τον Γιώργο Βασιλειάδη και συμμετοχή, μεταξύ άλλων, των Γρηγόρη Θεοδωράκη, Τζένης Διαμαντοπούλου, Μαριζέτας Αντωνοπούλου, Δημήτρη Χαλαζωνίτη, Μίλτου Χατζηγιαννάκη, Στέλιου Αποστόλου και Γιάννας Πεππέ.
Παράλληλα, σε πολλά δημοσιεύματα έχουν εμφανιστεί ονόματα που συνδέονται με τον ευρύτερο σχεδιασμό, όπως ο Μιχάλης Καλογήρου, ο Βαγγέλης Καλπαδάκης, ο Γιώργος Χουλιαράκης, ο Δημήτρης Λιάκος, ο Δημήτρης Παπαγεωργίου, η Ευγενία Φωτονιάτα, ο Φραγκίσκος Κουτεντάκης, ο Νίκος Μαραντζίδης, ο Άρης Στυλιανού, ο Νίκος Μπίστης και ο Γιώργος Σιακαντάρης. Ειδικά ο τελευταίος έχει αναφερθεί σε σχέση με το προγραμματικό κείμενο και τη συζήτηση για τη σύγκλιση σοσιαλδημοκρατίας, ριζοσπαστικής Αριστεράς και πολιτικής οικολογίας.
Το πολιτικό αφήγημα που διαμορφώνεται έχει τρεις άξονες: κράτος δικαίου, οικονομική δικαιοσύνη και ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης. Ο Τσίπρας επιτέθηκε στην κυβέρνηση για τις υποκλοπές, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τη ΔΕΗ, τις τράπεζες και τη συνταγματική αναθεώρηση, ενώ έβαλε στο στόχαστρο και τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στη μεσαία τάξη και στη μικρή επιχειρηματικότητα, επιχειρώντας να αποτινάξει από πάνω του την εικόνα ενός πολιτικού χώρου που ταυτίστηκε, στο παρελθόν, με υπερφορολόγηση. Η αναφορά του ότι τα χρήματα μπορούν να βρεθούν από τη φορολόγηση των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων δείχνει την προσπάθεια να συγκροτηθεί ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο: στήριξη των μικρών και μεσαίων, σύγκρουση με την υπερσυγκέντρωση πλούτου.
Το δύσκολο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο προγραμματικό. Είναι βαθιά πολιτικό. Ο Τσίπρας πρέπει να πείσει ότι δεν επιστρέφει απλώς για να διεκδικήσει χώρο από τον ΣΥΡΙΖΑ ή το ΠΑΣΟΚ, αλλά για να συγκροτήσει πλειοψηφικό ρεύμα. Πρέπει επίσης να απαντήσει στο ερώτημα αν ένα νέο κόμμα μπορεί να υπερβεί τα τραύματα της προηγούμενης διακυβέρνησης, τη φθορά του ΣΥΡΙΖΑ και την καχυποψία ενός μέρους του κεντρώου ακροατηρίου.
Η αναφορά του στη Φώφη Γεννηματά και η χρήση του όρου «κυβερνώσα Αριστερά» δείχνουν ότι δεν απευθύνεται μόνο στο παλιό ακροατήριο του ΣΥΡΙΖΑ. Αναζητά χώρο στην ευρύτερη δημοκρατική και προοδευτική παράταξη, εκεί όπου σήμερα συνυπάρχουν απογοητευμένοι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ, κεντροαριστεροί ψηφοφόροι που δεν έχουν πειστεί από το ΠΑΣΟΚ, πολίτες που κινούνται γύρω από τη Νέα Αριστερά και κοινωνικά στρώματα που ζητούν πολιτική αλλαγή αλλά όχι επιστροφή στο παρελθόν.
Σε αυτό το πλαίσιο, η μάχη με το ΠΑΣΟΚ μοιάζει αναπόφευκτη, έστω κι αν ο ίδιος ο Τσίπρας επιλέγει να βάζει απέναντί του αποκλειστικά τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η πραγματικότητα είναι ότι ο νέος φορέας, εφόσον ανακοινωθεί, θα αλλάξει άμεσα τους συσχετισμούς στον χώρο της αντιπολίτευσης. Και θα πιέσει όλα τα κόμματα της Κεντροαριστεράς να απαντήσουν στο ερώτημα: ποιος μπορεί πράγματι να κυβερνήσει;
Ο Ιούνιος, λοιπόν, δεν θα είναι απλώς ένας μήνας ανακοινώσεων. Θα είναι το πρώτο πραγματικό τεστ για το αν ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί να μετατρέψει τη νοσταλγία, τη δυσαρέσκεια και την πολιτική κινητικότητα σε οργανωμένη δύναμη. Το Χαλάνδρι έδειξε ότι ο πρώην πρωθυπουργός έχει αποφασίσει να ανεβάσει τον πήχη. Το ερώτημα είναι αν η κοινωνία είναι έτοιμη να τον ακολουθήσει.
