Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε υπήρξε μία από τις ισχυρότερες και πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της μεταπολεμικής Γερμανίας. Βρέθηκε στην καρδιά της γερμανικής επανένωσης, αποχώρησε από την ηγεσία του κόμματός του μετά το σκάνδαλο χρηματοδότησης και έγινε για πολλούς Έλληνες το πρόσωπο της σκληρής ευρωπαϊκής λιτότητας.
Οι τρεις σφαίρες που άλλαξαν τη ζωή του
Στις 12 Οκτωβρίου 1990, εννέα ημέρες μετά την επίσημη επανένωση της Γερμανίας, ο τότε υπουργός Εσωτερικών της κυβέρνησης Κολ δέχθηκε τρεις πυροβολισμούς σε πολιτική εκδήλωση στο Όπεναου της Βάδης-Βυρτεμβέργης. Δράστης ήταν ο Ντίτερ Κάουφμαν, ο οποίος αντιμετώπιζε σοβαρά ψυχιατρικά προβλήματα. Ο Σόιμπλε έμεινε παράλυτος από τη μέση και κάτω, αλλά επέστρεψε στην πολιτική. Δεν τεκμηριώθηκε ότι η επίθεση ήταν τρομοκρατική ενέργεια ή τιμωρία για υποθέσεις διαφθοράς.
Η επανένωση και η ιδιωτικοποίηση της Ανατολής
Ο Σόιμπλε ήταν βασικός διαπραγματευτής της Συνθήκης Ενοποίησης. Η μετάβαση στην οικονομία της αγοράς συνοδεύτηκε από ιδιωτικοποιήσεις και κλείσιμο επιχειρήσεων στην πρώην Ανατολική Γερμανία. Κεντρικό ρόλο είχε η Treuhandanstalt, όχι όμως υπό τη διεύθυνση του Σόιμπλε. Η διαδικασία προκάλεσε ανεργία, κοινωνική αναστάτωση και καταγγελίες για αμφιλεγόμενες πωλήσεις.
Τα μαύρα ταμεία της CDU και οι 100.000 μάρκα
Στο σκάνδαλο αδιαφανών δωρεών της CDU, ο Σόιμπλε παραδέχθηκε ότι είχε παραλάβει το 1994 ποσό 100.000 γερμανικών μάρκων από τον επιχειρηματία και έμπορο όπλων Καρλχάιντς Σράιμπερ. Οι αντιφάσεις σχετικά με τη διαχείριση της δωρεάς τον οδήγησαν το 2000 στην αποχώρηση από την προεδρία του κόμματος και την ηγεσία της κοινοβουλευτικής ομάδας. Η υπόθεση δεν ισοδυναμεί με προσωπική ποινική καταδίκη για δωροδοκία.
Η καναδική διασύνδεση
Ο Σράιμπερ απασχόλησε και τις καναδικές αρχές για υποθέσεις που αφορούσαν τη συμφωνία αγοράς αεροσκαφών Airbus από την Air Canada και οικονομικές συναλλαγές με τον πρώην πρωθυπουργό Μπράιαν Μαλρόνεϊ. Το κοινό πρόσωπο των υποθέσεων ήταν ο Σράιμπερ. Δεν τεκμηριώθηκε συμμετοχή του Σόιμπλε στις καναδικές συναλλαγές.
Η Μέρκελ τον επανέφερε στην κυβέρνηση
Η Άνγκελα Μέρκελ τον επανέφερε το 2005 στο υπουργείο Εσωτερικών και το 2009 ανέλαβε το υπουργείο Οικονομικών. Ο Σόιμπλε έγινε ισχυρός εκφραστής της δημοσιονομικής πειθαρχίας, των περιορισμών στις δαπάνες και των μεταρρυθμίσεων ως προϋπόθεση χρηματοδοτικής βοήθειας.
Ο άνθρωπος που ταυτίστηκε με τα μνημόνια
Στην Ελλάδα το όνομά του συνδέθηκε με τις περικοπές, την ύφεση και την αυστηρή στάση των πιστωτών. Η ανεργία ξεπέρασε το 27% το 2013 και η οικονομία έχασε περίπου το ένα τέταρτο της παραγωγής της κατά την κρίση. Ο Σόιμπλε δεν αποφάσιζε μόνος του: τα προγράμματα ήταν αποτέλεσμα εκβιαστικών συμφωνιών ελληνικών κυβερνήσεων και διεθνών θεσμών. Είχε, ωστόσο, καθοριστική πολιτική επιρροή.
Το 2015 και το προσωρινό Grexit
Το καλοκαίρι του 2015 υποστήριξε ως εναλλακτική μια προσωρινή πενταετή έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Η πρόταση προκάλεσε αντιδράσεις, αλλά τελικά η Ελλάδα παρέμεινε στο ευρώ και συμφωνήθηκε τρίτο πρόγραμμα διάσωσης.
Η αντίφαση της πολιτικής διαφάνειας
Ο πολιτικός που αποχώρησε από την ηγεσία της CDU λόγω υπόθεσης αδιαφανούς χρηματοδότησης απαιτούσε αργότερα από την Ελλάδα αυστηρή συμμόρφωση με κανόνες και ελέγχους. Άλλο η κομματική χρηματοδότηση και άλλο το δημόσιο χρέος· η αντίφαση, ωστόσο, τροφοδότησε την κριτική για την πολιτική του αξιοπιστία.
Η μακρά διαδρομή και η κληρονομιά του
Ο Σόιμπλε δεν έγινε ποτέ καγκελάριος. Διετέλεσε πρόεδρος της CDU από το 1998 έως το 2000 και πρόεδρος της Bundestag από το 2017 έως το 2021. Ήταν βουλευτής αδιάλειπτα από το 1972 έως τον θάνατό του στις 26 Δεκεμβρίου 2023, σε ηλικία 81 ετών. Στη Γερμανία πολλοί τον θεωρούν σημαντικό αρχιτέκτονα της επανένωσης. Στην Ελλάδα παραμένει σύμβολο μιας οδυνηρής περιόδου λιτότητας.
