ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
26/05/2015 12:11 EEST

Bloomberg: Τι θα συμβεί εάν η Ελλάδα δεν προχωρήσει στην αποπληρωμή της δόσης προς το ΔΝΤ

eurokinissi

Στο ερώτημα του τι θα συμβεί εάν η ελληνική κυβέρνηση δεν αποπληρώσει το ΔΝΤ επιχειρεί να απαντήσει το ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg, αναλύοντας τις πιθανές επιπτώσεις.

Όπως αναφέρεται στο σχετικό δημοσίευμα η Ελλάδα θα πρέπει να αποπληρώσει τη δόση των 1,6 δισ. ευρώ τον επόμενο μήνα, μία υποχρέωση που ο υπουργός Εσωτερικών Νίκος Βούτσης δήλωσε ότι η χώρα αδυνατεί να καλύψει εάν δεν υπάρξει στο μεσοδιάστημα συμφωνία συμφωνία που θα ξεκλειδώσει τα κεφάλαια διάσωσης.

Το ειδησεογραφικό πρακτορείο παραθέτει εννιά ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το τι θα συμβεί σε περίπτωση που η Ελλάδα δεν αποπληρώσει τη δόση.

Πότε είναι οι επόμενες πληρωμές προς το ΔΝΤ;

Η Ελλάδα χρωστά προς το ΔΝΤ περί τα 20 δισ. ευρώ στα επόμενα εννιά χρόνια για τα δάνεια διάσωσης που έχει λάβει. Τέσσερις πληρωμές που αγγίζουν το 1,6 δισ. ευρώ είναι προγραμματισμένες για τον επόμενο μήνα, ξεκινώντας με την δόση των 308 εκατ. ευρώ στις 5 Ιουνίου. Ακόμη 347 εκατομμύρια ευρώ είναι προγραμματισμένα για τις 12 Ιουνίου και ακολουθεί μία πληρωμή 578 εκατ. ευρώ στις 16 Ιουνίου και 347 εκατ. ευρώ στις 19 Ιουνίου.

Γιατί υπάρχει ανησυχία για τις πληρωμές του Ιουνίου;

Η Ελλάδα έχει χάσει την πρόσβαση στις αγορές ομολόγων και βασίζεται στα δάνεια από την Ευρωζώνη και το ΔΝΤ για να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της. Ο κυβερνητικός συνασπισμός που είναι κατά της λιτότητας βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές της αναφορικά με τους όρους που συνδέονται με τα δάνεια αυτά. Παρόλο που από το περασμένο καλοκαίρι δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία εκταμίευση ενίσχυσης προς την Ελλάδα, η ελληνική κυβέρνηση έχει καταφέρει να να ανταποκριθεί στις εξωτερικές πληρωμές μέσω ενός συνδυασμού μέτρων. Όπως για παράδειγμα η καθυστέρηση πληρωμών σε προμηθευτές και πωλητές, η κατάσχεση των ταμειακών αποθεμάτων του ευρύτερου δημοσίου τομέα κτλ.

Τι υποστηρίζουν οι έλληνες αξιωματούχοι για το θέμα;

Ο εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης Γαβριήλ Σακελλαρίδης είπε τη Δευτέρα ότι η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να ικανοποιήσει όλες τις εξωτερικές και εσωτερικές υποχρεώσεις για όσο χρονικό διάστημα μπορεί, με δεδομένο ότι τα προβλήματα ρευστότητας της χώρας είναι γνωστά. Ο ίδιος αρνήθηκε να πει εάν τα κρατικά ταμεία έχουν αρκετά χρήματα για τις πληρωμές τον Ιούνιο, ενώ η ελληνική κυβέρνηση έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι θα δώσει προτεραιότητα στην πληρωμή μισθών και συντάξεων. Η Ελλάδα έχει φλερτάρει με την ιδέα να μην πληρώσει το ΔΝΤ.

Ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας, Νίκος Βούτσης, ο οποίος δεν έχει την οικονομική εξουσία λήψης αποφάσεων, δήλωσε την Κυριακή ότι οι πληρωμές προς το ΔΝΤ που είναι προγραμματισμένες για τον Ιούνιο δεν μπορούν και δεν θα γίνουν εάν στο μεσοδιάστημα δεν υπάρξει συμφωνία για την εκταμίευση των κεφαλαίων διάσωσης.

Νωρίτερα αυτό το μήνα οι πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είπε στους πιστωτές ότι η κυβέρνησή του δεν θα πλήρωνε τη δόση προς το ΔΝΤ της 12ης Μαΐου. Στο τέλος η χώρα πλήρωσε το ΔΝΤ, χρησιμοποιώντας τα αποθεματικά του λογαριασμού της στο ΔΝΤ.

Μπορεί η Ελλάδα να πληρώσει;

Ένα πρόσωπο με αρκετά καλή γνώση για την κατάσταση της ρευστότητας της Ελλάδας, είπε ότι η Ελλάδα έχει αρκετά μετρητά για την πληρωμή της 5ης Ιουνίου. Ο Σακελλαρίδης είπε ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να φτάσει σε συμφωνία με τους πιστωτές στα τέλη αυτού του μήνα ή το αργότερο τον Ιούνιο, ενώ δεν θα υπάρχουν προβλήματα με τις πληρωμές στα τέλη Μαΐου, μισθών αλλά και συντάξεων.

Ένας αξιωματούχος που συμμετέχει στις συνομιλίες για την ελληνική διάσωση, δήλωσε νωρίτερα αυτό το μήνα ότι η Ελλάδα μπορεί να επιβιώσει ενδεχομένως μέχρι την τελευταία βδομάδα του Ιουνίου, εφόσον εξαντλήσει όλα της τα διαθέσιμα. Αλλά η κατάσταση της ρευστότητας της χώρας είναι τόσο σφιχτή ώστε οποιαδήποτε στιγμή μπορεί να συμβεί ένα ατύχημα. Για παράδειγμα εάν τα φορολογικά έσοδα είναι χαμηλότερα από τα αναμενόμενα, η κυβέρνηση μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι η μια αποπληρωμή θα είναι αδύνατη όταν πλέον θα είναι πολύ αργά.

Μπορεί η Ελλάδα να ζητήσει αναβολή της αποπληρωμής της δόσης προς το ΔΝΤ;

Όταν πολλαπλές πληρωμές έχουν μαζευτεί κατά τη διάρκεια ενός μήνα, μια χώρα μπορεί να ζητήσει άδεια για να ομαδοποιήσει τις οφειλές προς το Ταμείο. Αυτή η ομαδοποίηση στοχεύει στην μείωση της γραφειοκρατίας στην διάρκεια των πληρωμών, ενώ υπάρχουν και προηγούμενα χωρών που έχουν χρησιμοποιήσει αυτή τη επιλογή. Στην περίπτωση της Ελλάδας θα μπορούσε να εξοικονομήσει χρόνο μέχρι τις 19 Ιουνίου, όταν και είναι προγραμματισμένη η τελευταία πληρωμή, για να καταλήξουν σε μια συμφωνία με τους εταίρους. Ωστόσο η κυβέρνηση θα έπρεπε να ζητήσει την άδεια του ΔΝΤ για την ομαδοποίηση των πληρωμών και ο Σακελλαρίδης δήλωσε τη Δευτέρα ότι η επιλογή αυτή δεν εξετάζεται.

Τι θα συμβεί εάν μια αποπληρωμή προς το ΔΝΤ χαθεί;

Και οι τρεις οίκοι αξιολόγησης θεωρούν τους επίσημους πιστωτές όπως το ΔΝΤ σαν μια διαφορετική κατηγορία στους κατόχους των εμπορεύσιμων αξιογράφων. Η αποτυχία στην εξυπηρέτηση των επίσημων δανείων δεν θα προκαλούσε απαραίτητα μια υποβάθμιση στην κατηγορία «default». Στο τέλος της ημέρας εάν η Ελλάδα θεωρείται ότι βρίσκεται σε κατάσταση χρεοκοπίας μπορεί να μην έχει και τόσο μεγάλη σημασία. Η πιο άμεση επίπτωση μετά από μια χαμένη πληρωμή θα ήταν περισσότερο αισθητή στα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Χωρίς πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίων μπορεί να προκληθεί αιμορραγία καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες και να βασίζονται σε περισσότερα από 80 δισ. ευρώ της επείγουσας παροχής ρευστότητας. Η ΕΚΤ μπορεί να διακόψει ή να περιορίσει την πρόσβαση σε αυτή τη σανίδα σωτηρίας εάν κρίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν έχουν αρκετές αποδεκτές εξασφαλίσεις. Πολλά από τα ενέχυρα που οι ελληνικές τράπεζες έχουν δεσμεύσει απέναντι στο ELA είναι ομόλογα με κρατική εγγύηση και έντοκα γραμμάτια. Μία χαμένη πληρωμή προς το ΔΝΤ πιθανόν να οδηγήσει τους διοικητές των Κεντρικών Τραπεζών της Ευρωζώνης ότι οι εγγυήσεις αυτές δεν είναι πλέον επιλέξιμες για την παροχή έκτακτης ρευστότητας.

Με βάση το καλύτερο σενάριο θα έδιναν τότε στην Ελλάδα μία πολύ σύντομη προθεσμία για να έρθουν σε συμφωνία με τους πιστωτές και να αποκατασταθεί η φερεγγυότητά της και ως εκ τούτου την φερεγγυότητα των τραπεζών της, όπως έκανε η Κύπρος.

Εναλλακτικά το ΔΣ της ΕΚΤ θα μπορούσε να αποφασίσει την άμεση διακοπή του ELA , αναγκάζοντας έτσι τις ελληνικές τράπεζες να μπουν σε κατάσταση παρατεταμένης αργίας, ακολουθούμενη από δρακόντεια μέτρα ελέγχων κεφαλαίου.

Τι θα συμβεί μετά;

Οι ελληνικές τράπεζες δεν βασίζονται στις κυβερνητικές εγγυήσεις απλά για τη ρευστότητα. Ένα μεγάλο μέρος των ιδίων κεφαλαίων τους αποτελείται επίσης από αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις έναντι του κράτους. Η ρυθμιστική αρχή που εδρεύει στην Φρανκφούρτη θα μπορούσε να συμπεράνει ότι αυτοί οι ισχυρισμοί δεν είναι πλέον επιλέξιμοι.

Εν ολίγοις , η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών , των οποίων ο μεγαλύτερος μέτοχος είναι το Ελληνικό Δημόσιο , εξαρτάται άμεσα από τη φερεγγυότητα του ελληνικού δημοσίου. Και το αν είναι φερέγγυες θα θα πρέπει να εξαρτηθεί από την ΕΚΤ και τον ενιαίο εποπτικό της μηχανισμό. Μία τραπεζική αργία και η επιβολή ορίου στον ELA μετά από μια χαμένη πληρωμή προς το ΔΝΤ, μπορεί να δώσει στην κυβέρνηση ένα σύντομο χρονικό διάστημα για να επιτευχθεί συμφωνία με τους πιστωτές. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία οι τράπεζες θα καταρρεύσουν προκαλώντας ζημιές στους πιστωτές της χώρας και θα θέσει τη χώρα σε τροχιά εξόδου από το κοινό νόμισμα.

Τι θα κάνει το ΔΝΤ;

Με την αποτυχία καταβολής μίας δόσης, ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση. Δύο εβδομάδες μετά την αρχική ημερομηνία πληρωμής και την αποστολή ενός μηνύματος από την Ουάσιγκτον που προτρέπει σε άμεση πληρωμή, το ταμείο θα στείλει άλλο ένα μήνυμα τονίζοντας τη «σοβαρότητα της μη τήρησης των υποχρεώσεων» που θα προτρέπει ξανά σε άμεση διευθέτηση. Δύο εβδομάδες μετά από αυτό, η διευθύνων σύμβουλος θα ενημερώσει το διοικητικό συμβούλιο ότι μία υποχρέωση είναι εκπρόθεσμη. Τότε θα ξεκινήσουν οι σοβαρές συνέπειες για την Ελλάδα που είναι γνωστές ως cross-default και cross-acceleration.

Τι είναι τα cross-default και cross-acceleration;

Η αποτυχία της Ελλάδας να πληρώσει το ΔΝΤ, δίνει τη δυνατότητα σε άλλους πιστωτές της, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού ταμείου διάσωσης να δηλώσουν «default». Στη συνέχεια θα μπορούν να απαιτήσουν την άμεση εξόφληση του συνόλου των δανείων μια διαδικασία γνωστή ως «επιτάχυνση». Και άλλοι δανειστές θα μπορούσαν στη συνέχεια να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους. Κάθε πιστωτής θα αποφασίσει από μόνος του.

Το ελληνικό χρέος διαθέτει μία ποικιλία δομών με διαφορετικούς όρους και προϋποθέσεις και διέπεται κυρίως από το ελληνικό και το αγγλικό δίκαιο. Ο υποχρεώσεις αυτές περιλαμβάνουν ομόλογα των οποίων οι κάτοχοι δεν ψήφισαν για να λάβουν μέρος σε μια αναδιάρθρωση του 2012.