ΚΟΙΝΩΝΙΑ
14/10/2015 07:03 EEST | Updated 14/10/2015 09:10 EEST

Οι αλλαγές που φέρνει για συνταξιούχους και ασφαλισμένους το πόρισμα των «σοφών»

Euro coins in old woman's hands. Bussines concept.
SandraMatic via Getty Images
Euro coins in old woman's hands. Bussines concept.

Το τελικό προσχέδιο του πορίσματος της Επιτροπής Σοφών ενσωματώνει προτάσεις για ενιαίο τρόπο υπολογισμού σύνταξης παλαιών και νέων ασφαλισμένων στη βάση του νόμου Σιούφα του 1992, επανυπολογισμό από την αρχή των συντάξεων που έχουν ήδη εκδοθεί με αναφορές σε αυτόν τον ενιαίο τρόπο, συγχώνευση όλων των Ταμείων σε έναν ή το πολύ τρεις φορείς και εντελώς νέο σύστημα με «ατομικές μερίδες» και υπολογισμό σύνταξης με βάση το προσδόκιμο ζωής για τις νέες γενιές.

Η παράδοση του πορίσματος αναμένεται να γίνει την Πέμπτη και προβλέπει:

Περικοπές έως 18%

Οι αλλαγές επηρεάζουν κυρίως τους νέους ασφαλισμένους, ωστόσο, μειώσεις στις συντάξεις έρχονται και άμεσα, με στόχο να καλυφθεί η μνημονιακή υποχρέωση για επιπλέον εξοικονόμηση μέσα στο 2016 1,8 δισ ευρώ. Για το λόγο αυτό  μπαίνει μαχαίρι από 11% στις συντάξεις πάνω από 1000 έως και 18% στις υψηλότερες συντάξεις πάνω από 2000 ευρώ. Οι μειώσεις θα είναι κλιμακωτές και θα μεγαλώνουν όσο μεγαλώνει και το ποσό της σύνταξης που παίρνουν αυτή τη στιγμή οι συνταξιούχοι. Το σίγουρο είναι ότι τα επόμενα χρόνια δε θα υπάρχουν συντάξεις πάνω από 1000 ευρώ,με κρατική χρηματοδότηση.

Όσον αφορά το νέο ασφαλιστικό που θα εισηγηθεί η επιτροπή σοφών, το οποίο θα μετατρέπει το σύστημα από αναδιανεμητικό σε κεφαλοποιητικό για όσους πρωτοασφαλιστούν από την 1/1/2016, θα φέρνει τέσσερις βασικές αλλαγές:  

Ενοποίηση Ταμείων

Αναμένεται να προταθεί ηενοποίηση όλων των Ταμείων σε ένα, δηλαδή στο ΙΚΑ, χωρίς να αποκλείεται, όμως, η δημιουργία ενός ξεχωριστού ταμείου επαγγελματιών. Επίσης, βέβαιο πρέπει να θεωρείται από το υπερ-Ταμείο αυτό θα εξαιρούνται οι αγρότες. 

Τρόπος υπολογισμού των συντάξεων 

Θα προταθεί θέσπιση ενιαίου συστήματος συντάξεων για τις επόμενες γενιές με ενιαίους κανόνες και εισφορές καθώς απ' το νέο Ταμείο θα δίδονται όλες οι συντάξεις κύριες, επικουρικές και το εφάπαξ. Η δομή της νέας σύνταξης θα βασίζεται στις εισφορές του ασφαλισμένου συν τη βασική σύνταξη που θα χορηγείται στα 67, πιθανόν με εισοδηματικά κριτήρια.

Επίσης η επικουρική σύνταξη θα ενσωματωθεί στην κύρια με στόχο να εξαερωθεί σε λίγα χρόνια καθώς καταργείται η χρηματοδότηση των επικουρικών ταμείων από το ΑΚΑΓΕ.  Το ενιαίο επικουρικό ταμείο  δε φαίνεται να αποφύγει  άμεσα   μεσοσταθμικές μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις 5%, ενώ αν συνεχιστεί θα οδηγήσει σε λίγα χρόνια στην κατάργησή του και την ενσωμάτωση του στο ΙΚΑ. 

Το νέο ποσοστό αναπλήρωσης της σύνταξης θα οδηγήσει σε εξόντωση τη μελλοντική γενιά συνταξιούχων αφού δεν θα υπερβαίνει το 55% ( κύρια και επικουρική) από 70% που είναι σήμερα.

Ταυτόχρονα με τον ενιαίο τρόπο υπολογισμού χάνουν χρήματα οι λεγόμενοι παλαιοί συνταξιούχοι καθώς αλλάζει πλήρως ο τρόπος υπολογισμού και θα έχουν τους ίδιους όρους με εκείνους που ασφαλίστηκαν μετά το 1993.

Θα υπάρξει ομογενοποίηση των εισφορών απ' τις οποίες θα προκύπτουν και τα νέα ποσά των κύριων και των επικουρικών συντάξεων, αλλά και τα ποσά των εφάπαξ επιδομάτων. 

Ορια ηλικίας

Το πόρισμα δεν θα αφήνει παράθυρα για συνταξιοδότηση πριν τα γενικά όρια ηλικίας ενώ θα θεσπιστούν ενιαίοι και πλήρως ανταποδοτικοί κανόνες εισφορών και παροχών για όλα τα ταμεία που θα εξισώνουν προς τα κάτω τις παροχές στα πρότυπα του ΙΚΑ.

Υπολογισμός σύνταξης με βάση το προσδόκιμο ζωής

Μια ακόμη αλλαγή αφορά στον υπολογισμό των ποσών των συντάξεων με βάση το προσδόκιμο όριο ζωής. Εκτός από την εθνική σύνταξη ο ασφαλισμένος θα δικαιούται και την ανταποδοτική η οποία θα καθορίζεται από τις εισφορές στο σύνολο του ασφαλιστικού του βίου. Ωστόσο το ποσό που θα παίρνει για την σύνταξη αυτή θα υπολογίζεται με βάση το προσδόκιμο όριο ζωής.

Σημειώνεται πως η επιτροπή σοφών θα εισηγηθεί, να μην εφαρμοστεί το νέο σύστημα στους παλαιότερους ασφαλισμένους, για τεχνικούς λόγους ενώ θα ισχύσει μια μεγάλη μεταβατική περίοδος. Υπηρεσιακοί παράγοντες έχουν εισηγηθεί το νέο μοντέλο να ισχύσει για τους ασφαλισμένους μετά το 2002 που υπάρχει πλήρες μηχανογραφημένο σύστημα και θα μπορούν ευκολότερα οι εισφορές να τοποθετηθούν σε ατομικές μερίδες.