ΕΙΔΗΣΕΙΣ
21/03/2016 17:39 EET | Updated 21/03/2016 17:48 EET

Υποχωρούν οργανισμοί και ΜΚΟ από hot spots που μετατρέπονται σε κλειστά κέντρα ενώ στις Βρυξέλλες αναζητούν...νομικά πατήματα για τη συμφωνία

Refugees and migrants spend the night in a field outside of the Moria Hot Spot, on the Greek island of Lesbos on November 9, 2015. More than 3,000 refugees and migrants have drowned among the nearly 800,000 who have reached Europe this year. However, EU states have bickered for months over a joint solution, particularly over plans to relocate a total of 160,000 asylum seekers from frontline countries to other parts of the EU bloc.  / AFP / ARIS MESSINIS        (Photo credit should read ARIS MESSINIS/AFP/Getty Images)
ARIS MESSINIS via Getty Images
Refugees and migrants spend the night in a field outside of the Moria Hot Spot, on the Greek island of Lesbos on November 9, 2015. More than 3,000 refugees and migrants have drowned among the nearly 800,000 who have reached Europe this year. However, EU states have bickered for months over a joint solution, particularly over plans to relocate a total of 160,000 asylum seekers from frontline countries to other parts of the EU bloc. / AFP / ARIS MESSINIS (Photo credit should read ARIS MESSINIS/AFP/Getty Images)

Η επιτυχία ή μη της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας φαίνεται πως δεν δοκιμάζεται μόνο από τη διάθεση της γείτονος να περιορίσει τις προσφυγικές ροές μέσα σε 24 ώρες, αφού άλλωστε θα μπορούσε κανείς να υποθέσει πως είναι αρκετά νωρίς για να κριθεί εάν τηρεί τα συμφωνηθέντα. Μια εξίσου μεγάλη ή και μεγαλύτερη απειλή για την εφαρμογή της συμφωνίας, συνιστά η νομική βάση – ή η στέρηση αυτής- των επιχειρούμενων διαδικασιών fast track επαναπροώθησης προσφύγων και μεταναστών. Και αυτό γιατί πέραν τον νόμιμου ή του ηθικού του θέματος, υπάρχει όπως διαφαίνεται και ένα πρακτικό ζήτημα: διεθνείς οργανισμοί και ΜΚΟ- που εκτιμούν πως οι προβλεπόμενες διαδικασίες επαναπροώθησης παραβιάζουν κεκτημένα δικαιώματα των προσφύγων- φαίνεται πως προτίθεται ακόμη και να περικόψουν μέρος της βοήθειας που παρέχουν σε ορισμένες δομές, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό, αφού δεν θέλουν να γίνουν...συνεργοί στην παρανομία.

Τα πρώτα μήνυματα ήδη ήρθαν από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες εξαιτίας της μετατροπής κέντρου καταγραφής (hot spot) σε κλειστό κέντρο - κάτι που αντιβαίνει τις αρχές του οργανισμού και των ΜΚΟ.

Στο μεταξύ δε και ενώ η συμφωνία ήδη έχει μπει στο στάδιο της εφαρμογής το νομικό πλαίσιο που αφορά στις διαδικασίες ασύλου, όπως αυτές διαμορφώνονται μετά τη συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης- Τουρκίας, βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της επεξεργασίας, όπως ανέφεραν στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων πηγές της Υπηρεσίας Ασύλου. Οι δε σχετικές ανακοινώσεις για τις διαδικασίες ασύλου, τις επιτροπές που θα συσταθούν και το δευτεροβάθμιο όργανο εξέτασης των αιτημάτων θα ανακοινωθούν κάποια στιγμή, εφόσον ολοκληρωθούν οι συζητήσεις.

Η Ύπατη Αρμοστεία και η ΜΚΟ δεν περιμένουν

Όσο βέβαια σε Βρυξέλλες και Αθήνα προσπαθούν να προσδιορίσουν το νομικό πλαίσιο η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες αποφάσισε να διακόψει την μεταφορά προσφύγων και μεταναστών από τις ακτές όπου καταφθάνουν με πλωτά μέσα προς το hot spot της Μόριας ενώ επίσης σταματά και την παροχή ανθρωπιστικού υλικού.

«Για λόγους αρχής η Ύπατη Αρμοστεία αποχωρεί από τη διαδικασία συνδρομής βοήθειας στο hot spot της Μόριας αφού αυτό από σήμερα σε εφαρμογή της συμφωνίας Ε.Ε – Τουρκίας είναι ένα κλειστό κέντρο...Η Ύπατη Αρμοστεία θα συνεχίσει να επιχειρεί στη Λέσβο, στις ακτές και στο λιμάνι της πόλης κατά την άφιξη των προσφύγων, καθώς και μέσα στο hot spot σε θέματα επανένωσης οικογενειών προσφύγων, επανεγκατάστασης και ασύλου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος Τύπου, Μπορίς Τσεσίρκοφ.

Σε «αναδιάταξη» των δυνάμεων της, προχωρά για τους ίδιους λόγους και η ΜΚΟ International Rescue Committee, η οποία απασχολεί περισσότερους από 140 άτομα στη Λέσβο και δραστηριοποιείται στον τομέα της περίθαλψης ενώ επίσης σταμάτησε να μεταφέρει πρόσφυγες στο hot-spot της Μόριας.

Την ίδια στιγμή πληροφορίες αναφέρουν πως σε κλειστό μετατρέπεται και το κέντρο καταγραφής στη Σάμο και φυσικά ανάλογες κινήσεις εκτιμάται πως θα προγραμματίζονται και για τα υπόλοιπα. Εξ ου και ο προβληματισμός και άλλων ΜΚΟ που τα προσεχή 24ωρα αναμένεται να προσδιορίσουν τη στάση τους καθώς δεν συμφωνούν με τη λογική των κλειστών κέντρων κράτησης και επ ουδενί δεν επιθυμούν να συμβάλουν σε τέτοιες πολιτικές.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί πως σε σχετικό επεξηγηματικό της συμφωνίας έγγραφο της Κομισιόν, αναφέρεται ρητά: «Οι παράτυποι μετανάστες μπορεί να κρατηθούν σε κλειστά κέντρα υποδοχής στα ελληνικά νησιά, βάσεις της κοινοτικής νομοθεσίας (EU Return Directive). Οι αιτούντες άσυλο θα φιλοξενούνται σε ανοιχτά κέντρα υποδοχής στα ελληνικά νησιά».

Σε κάθε περίπτωση βέβαια, η υποχώρηση ΜΚΟ και εθελοντικών ομάδων δεν αποκλείεται να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία των κέντρων καθώς επί μακρόν παρείχαν ανθρωπιστικό υλικό ή/και υπηρεσίες απαραίτητες για τη λειτουργία των κέντρων όπου η «παρουσία του κράτους» - όπως συνηθίζουμε να λέμε- δεν έχει υπάρξει έντονη.

Και η επιχείρηση συνεχίζεται...

Η επιχείρηση βέβαια των ελληνικών αρχών για να μπορέσει να ξεκινήσει η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας συνεχίζεται και βασικό μέρος αυτής είναι η εκκένωση των νησιών με τους πρόσφυγες να μεταφέρονται σε πρώτη φάση σ το λιμάνι του Πειραιά. Σύμφωνα με τα ποιο πρόσφατα στοιχεία στο λιμάνι βρίσκονται τουλάχιστον 5.000 άτομα - ανάμεσά τους και πολλά παιδιά – και φυσικά όλοι φιλοξενούνται εντός και εκτός των επιβατικών σταθμών του ΟΛΠ.

Στόχος των εμπλεκόμενων υπουργείων είναι να έχουν δημιουργηθεί τις επόμενες ημέρες περίπου 10 νέες δομές, σε μια προσπάθεια να μετακινηθούν πρόσφυγες από το λιμάνι και να μεταφερθούν σε χώρους με πιο ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης καθώς σε περίπου ένα μήνα αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή και έκτακτα μέτρα λόγω της εξόδου του Πάσχα. Επίσης αποφασίστηκε τα ναυλωμένα πλοία με πρόσφυγες να κατευθύνονται σε άλλα λιμάνια εκτός του Πειραιά.

Εμπλεκόμενοι φορείς βρίσκονται σε επικοινωνία με τη Μητρόπολη Πειραιά για παροχή μερίδων φαγητού, ενώ αναμένεται να τοποθετηθούν επιπλέον ντουζιέρες για την εξυπηρέτηση των προσφύγων. Ωστόσο, όπως έλεγαν εκπρόσωποι φορέων, αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να μετατραπούν οι χώροι αναμονής επιβατών σε μόνιμη δομή φιλοξενίας προσφύγων. Επιπροσθέτως, γίνεται προσπάθεια να υπάρχει και νυχτερινή βάρδια γιατρών στους χώρους του λιμανιού όπου βρίσκονται πρόσφυγες, καθώς ειδικά τη νύχτα, πολλά παιδιά έχουν εμφανίσει υψηλό πυρετό ή άλλα προβλήματα υγείας και χρειάζονται άμεσα εξέταση.