ΚΟΙΝΩΝΙΑ
03/11/2016 09:43 EET | Updated 03/11/2016 10:14 EET

«Ρεκόρ» για την έρευνα και ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2015: Οι δαπάνες για πρώτη φορά αυξήθηκαν στο 0,96% του ΑΕΠ

flasks
Herbert Allgaier via Getty Images
flasks

Το ποσοστό του συνόλου των δαπανών Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α ή R&D)επί του ελληνικού ΑΕΠ ανήλθε στο 0,96% το 2015, κάτι που συνιστά σημαντική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία για τους βασικούς δείκτες έρευνας και ανάπτυξης που δημοσίευσε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και έχουν αποσταλεί στη Eurostat.

Συγκεκριμένα, οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη στη χώρα παρουσιάζουν αυξητική τάση τα τελευταία έτη: Το 2015 οι δαπάνες Ε&Α ανήλθαν σε 1,64 δισ. ευρώ, από 1,49 εκατ. ευρώ το 2014 και 1,39 δισ. ευρώ το 2011. Ο δείκτης «Ένταση Ε&Α», που εκφράζει τις δαπάνες Ε&Α ως ποσοστό του ΑΕΠ, διαμορφώνεται το 2015 στο 0,96%, από 0,84% το 2014 και 0,67% το 2011, προσεγγίζοντας το 1% για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Τη μεγαλύτερη συνεισφορά στον δείκτη, όπως αναφέρεται σε σχετική ανάρτηση στην ιστοσελίδα του ΕΚΤ, έχει ο τομέας τριτοβάθμιας και μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στον οποίο πραγματοποιήθηκαν δαπάνες Ε&Α ύψους 643,8 εκατ. ευρώ (0,37% του ΑΕΠ). Στον τομέα των επιχειρήσεων πραγματοποιήθηκαν δαπάνες 561,4 εκατ. ευρώ (0,32% του ΑΕΠ), ενώ στον κρατικό τομέα 465,5 εκατ. ευρώ (0,26%, του ΑΕΠ).  Ο τομέας των ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων έχει μικρότερη συνεισφορά (13,2 εκατ. ευρώ, 0,01 του ΑΕΠ).

Χρηματοδότηση

Η κρατική χρηματοδότηση παραμένει η διαχρονικά σημαντικότερη πηγή χρηματοδότησης Ε&Α: Το 2015 η κρατική χρηματοδότηση ανέρχεται σε 887,3 εκατ. ευρώ, μερίδιο 52,7% του συνόλου. Κρίσιμη αναδεικνύεται η συνεισφορά του ΕΣΠΑ, του οποίου η συμβολή στο σύνολο της κρατικής χρηματοδότησης είναι συνεχώς αυξανόμενη, από 124,7 εκατ. ευρώ το 2011, σε 308,1 εκατ. ευρώ το 2014 και σε 385,8 εκατ. ευρώ το 2015, γεγονός που αντιστάθμισε τη μείωση που επήλθε στον τακτικό προϋπολογισμό, λόγω της δημοσιονομικής προσαρμογής από το 2011. Το 2015 το ΕΣΠΑ αποτελεί το 43,5% της κρατικής χρηματοδότησης, από 18,2% το 2011.

Η δεύτερη μεγάλη πηγή χρηματοδότησης είναι ο επιχειρηματικός τομέας, ο οποίος χρηματοδοτεί με 534,8 εκατ. ευρώ (ποσοστό 31,8%) τις δραστηριότητες Ε&Α στη χώρα. Το μεγαλύτερο μέρος, 462,1 εκατ. ευρώ, επενδύεται σε Ε&Α στις επιχειρήσεις, ενώ τα υπόλοιπα χρηματοδοτούν δραστηριότητες Ε&Α στον τομέα της τριτοβάθμιας και μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (21,6 εκατ. ευρώ), στον κρατικό τομέα (48,8 εκατ. ευρώ) και σε ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα (2,4 εκατ. ευρώ).

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί την τρίτη πηγή χρηματοδότησης, με 169,5 εκατ. ευρώ (ποσοστό 10,1%).

Θέση στην ΕΕ

Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην 16η θέση ως προς τις δαπάνες Ε&Α και στην 20η θέση μεταξύ των κρατών μελών σε ό,τι αφορά την Ένταση Ε&Α. Η σημαντική αύξηση των δαπανών Ε&Α έχει ως αποτέλεσμα την επίσης σημαντική αύξηση στην απασχόληση σε δραστηριότητες Ε&Α. Το 2015, ο αριθμός των Ισοδυνάμων Πλήρους Απασχόλησης (ΙΠΑ), που αποδίδουν «θέσεις» πλήρους απασχόλησης, καθώς ένα ΙΠΑ είναι ισοδύναμο με έναν εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης, αυξάνεται κατά περίπου 17% σε σχέση με το 2014, τόσο για το συνολικό προσωπικό σε Ε&Α όσο και για τους ερευνητές.  Το συνολικό προσωπικό σε Ε&Α το 2015 ανέρχεται σε 50.512,2 ΙΠΑ και οι ερευνητές σε 35.068,7 ΙΠΑ. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφεται στον τομέα της τριτοβάθμιας και μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.