ΚΟΙΝΩΝΙΑ
25/04/2017 11:55 EEST | Updated 25/04/2017 12:07 EEST

'Εκκληση της Διεθνούς Αμνηστίας να εκκενωθούν οι καταυλισμοί στο Ελληνικό λόγω απαράδεκτων συνθηκών διαβίωσης

Menelaos Myrillas/SOOC

Επείγουσα έκκληση δημοσιεύει σήμερα η Διεθνής Αμνηστία αναφορικά με τους πάνω από 1.200 πρόσφυγες που διαμένουν στους τρεις καταυλισμούς του Ελληνικού, στην Αθήνα. Ζητεί από τις αρχές να κλείσουν οι συγκεκριμένοι χώροι και οι άνθρωποι να μεταφερθούν σε εναλλακτικούς τόπους στέγασης, καθότι οι συνθήκες διαβίωσης κρίνονται «απαράδεκτες», θέτοντας σε κίνδυνο ιδιαίτερα τις γυναίκες και τα κορίτσια.

Την ίδια στιγμή στην πρώτη έκθεση του, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, επισημαίνει το σοβαρό πρόβλημα του υπερπληθυσμού που αντιμετωπίζουν τα hot spots στα ελληνικά νησιά και την Ιταλία, με χιλιάδες αποκλεισμένους μετανάστες, μεταξύ των οποίων και ασυνόδευτους ανήλικες.

Το ανθρώπινο δράμα στο Ελληνικό

Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνησία, η πλειονότητα των προσφύγων που ζουν στους καταυλισμούς του Ελληνικού, κατάγεται από το Αφγανιστάν και κοιμούνται σε σκηνές για περισσότερο από ένα χρόνο, σε συνθήκες πολύ κακής υγιεινής, με ανεπαρκή αριθμό τουαλετών και ντους και περιορισμένη ιδιωτικότητα, σύμφωνα με την οργάνωση. Οι διαμένοντες εκεί παραπονιούνται για αρουραίους και κατσαρίδες. Οι ανθρωπιστικοί φορείς που δραστηριοποιούνται στους καταυλισμούς, αναφέρουν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη, άγχος και απόπειρες αυτοκτονίας, τα οποία επιδεινώνονται από τις συνθήκες στον καταυλισμό. «Όλοι χάνουν τα λογικά τους στο Ελληνικό», δήλωσε μια γυναίκα πρόσφυγας στη Διεθνή Αμνηστία τον Μάρτιο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΑΥΤΟΨΙΑ ΤΗΣ HUFFPOST GREECE ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ

Πολλές γυναίκες περιέγραψαν στη Διεθνή Αμνηστία ότι ζουν με το διαρκή φόβο μην τους επιτεθούν στις σκηνές τους, στις τουαλέτες ή στα ντους και κάποιες δήλωσαν, ότι δεν θέλουν να βγαίνουν έξω από τις σκηνές τους -ούτε για τις βασικές τους ανάγκες- για να αποφύγουν αυτού του είδους την παρενόχληση: «Οι κόρες μας δεν μπορούν να περπατήσουν, ανύπαντροι άνδρες τις παρενοχλούν».

ellllll3

Η οργάνωση συστήνει να προηγηθούν διαβουλεύσεις με τους διαμένοντες, σχετικά με την μετακίνησή τους. Οι δομές φιλοξενίας θα πρέπει να βρίσκονται είτε στην Αθήνα είτε σε περιοχές με εύκολη πρόσβαση στην πόλη, τονίζει η Διεθνής Αμνηστία. «Έτσι, οι διαμένοντες στο Ελληνικό θα εξακολουθήσουν να λαμβάνουν υποστήριξη από τα δίκτυα, που έχουν δημιουργήσει κατά τη διάρκεια της διαμονής τους εκεί, που συμπεριλαμβάνουν ιατρική θεραπεία και ψυχολογική στήριξη».

Σύμφωνα με αναφορές των μέσων ενημέρωσης, οι ελληνικές αρχές σκοπεύουν να κλείσουν τους καταυλισμούς, αλλά οι διαμένοντες εκεί αναφέρουν, πως δεν τους έχει δοθεί καμία πληροφόρηση για το χρονοδιάγραμμα ενός κλεισίματος, ούτε έχουν διαβουλευθεί με τις αρχές για εναλλακτικούς χώρους. Κάποιες γυναίκες στον καταυλισμό αναφέρουν πως τις επιβαρύνει ψυχολογικά η αβεβαιότητα και ο φόβος της άμεσης εκκένωσης. Μια γυναίκα είπε στη Διεθνή Αμνηστία: «Κάθε μέρα αγχώνομαι όλο και περισσότερο. Φοβάμαι να βγω από τη σκηνή μου (…) Ακούω πως θα μας μετακινήσουν αλλά δεν ξέρω τι θα απογίνουμε».

ellle45

Ελεγκτικό Συνέδριο: Ανάγκη βελτίωσης των hot spots σε Ελλάδα και Ιταλία

Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, η προσέγγιση των κέντρων υποδοχής και ταυτοποίησης («hot spot») που υιοθέτησε η ΕΕ προκειμένου να αντιμετωπίσει την άφιξη παράτυπων μεταναστών στην Ιταλία και την Ελλάδα, πράγματι, έχει συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της καταγραφής, της ταυτοποίησης και του ελέγχου ασφαλείας των μεταναστών, ωστόσο, πρέπει να γίνουν περισσότερα.

Οι ελεγκτές διαπίστωσαν, ότι τα hot spots συνέβαλαν στη βελτίωση της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών στην Ιταλία και την Ελλάδα και μάλιστα υπό εξαιρετικά δυσχερείς και διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες. «Αν και για τη συγκρότησή τους χρειάστηκε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από αυτό που είχε αρχικά προβλεφθεί, τα ΚΥΤ πράγματι ενίσχυσαν την ικανότητα υποδοχής μεταναστών των δύο χωρών και τον συντονισμό μεταξύ των διάφορων εμπλεκόμενων οργανισμών και βελτίωσαν τις διαδικασίες καταγραφής» αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο της ΕΕ.

moria lesvos

Εντούτοις, παρά τη σημαντική στήριξη που ελήφθη από την ΕΕ, οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις υποδοχής στις δύο χώρες δεν ήταν ακόμη επαρκείς για την κατάλληλη υποδοχή (Ιταλία) ή τη στέγαση (Ελλάδα) των αφικνούμενων μεταναστών.

Στο πλαίσιο της προσέγγισης των KYT, προβλέπεται, εκτός των άλλων, η παραπομπή των μεταναστών στις κατάλληλες επακόλουθες διαδικασίες, ήτοι στην υποβολή αίτησης χορήγησης ασύλου, στη μετεγκατάσταση σε άλλο κράτος μέλος (κατά περίπτωση) ή στην επιστροφή στη χώρα προέλευσης (ή διέλευσης). Ωστόσο, οι εν λόγω διαδικασίες είναι συχνά ιδιαίτερα χρονοβόρες και βρίσκουν πρόσκομμα σε «σημεία συμφόρησης» που εμπίπτουν στον τομέα ευθύνης των κρατών μελών, αναφέρει η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

lesvos hot spots

Ειδικότερα για την Ελλάδα, η έκθεση αναφέρει ότι από τον Μάρτιο του 2016 και έπειτα, δεν επιτρέπεται στους νεοαφιχθέντες στα ελληνικά νησιά να μετακινηθούν προς την ηπειρωτική Ελλάδα και πρέπει, αντ’ αυτού, να υποβάλουν την αίτηση ασύλου τους σε κάποιο KYT. Επιπλέον, η επιλογή της μετεγκατάστασης δεν είναι πλέον διαθέσιμη για κανέναν και οι επιστροφές πραγματοποιούνται με αργούς ρυθμούς. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, να είναι περισσότεροι οι μετανάστες που φτάνουν στα ΚΥΤ από αυτούς που τα εγκαταλείπουν, ενώ τα κέντρα αυτά αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα υπερπληθυσμού, καθώς χιλιάδες μετανάστες παραμένουν μετά την άφιξή τους αποκλεισμένοι στα ελληνικά νησιά. Οι ελεγκτές αναφέρουν ότι σημαντική μερίδα του πληθυσμού που πλήττεται από την κατάσταση αυτή είναι ασυνόδευτοι ανήλικοι, και χρειάζεται να γίνουν περισσότερα ώστε να τους παρασχεθεί βοήθεια.

Στην Ιταλία, καθώς οι μετανάστες λαμβάνουν καλύτερη ενημέρωση για τη μετεγκατάσταση, εντοπίζεται μεγαλύτερος αριθμός υποψηφίων, ενώ οι ελεγκτές προειδοποιούν ότι πλέον το βασικό πρόβλημα είναι η έλλειψη προσφορών από τα κράτη μέλη. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016, οι επίσημες προσφορές των κρατών μελών προς την Ιταλία ανέρχονταν μόλις σε 3.809, έναντι συνολικής δέσμευσης για μετεγκατάσταση 34.953 ατόμων.

Όσον αφορά το μείζον ζήτημα των ασυνόδευτων ανηλίκων, οι ελεγκτές επισημαίνουν ότι τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ιταλία, δεν υπάρχουν κατάλληλες εγκαταστάσεις για τη φιλοξενία τους. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι στην Ελλάδα υπολογίζονταν στους 2.500 και στην Ιταλία σε πάνω από 20.000, στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2016. Προκειμένου να βελτιωθεί η μεταχείριση των ασυνόδευτων ανηλίκων, το Ελεγκτικό Συνέδριο συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ζητήσει τον διορισμό υπεύθυνου προστασίας παιδιών σε κάθε δομή.

«Μέχρι το τέλος του 2016 εξακολουθούσαν να μην υπάρχουν αρκετές κατάλληλες εγκαταστάσεις για τη φιλοξενία και την αντιμετώπιση των περιπτώσεων των ασυνόδευτων ανηλίκων, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, τόσο στα ΚΥΤ, όσο και κατά το επόμενο στάδιο της διαδικασίας υποδοχής», δήλωσε ο Χανς Γκούσταφ Βέσμπεργκ, το ένα εκ των δύο μελών του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου που ήταν αρμόδια για την έκθεση.«Το συγκεκριμένο ζήτημα χρήζει επείγουσας αντιμετώπισης».

refugee italy

Όσον αφορά την οικονομική στήριξη που έχουν λάβει η Ελλάδα και η Ιταλία από τα εθνικά προγράμματα ΤΑΜΕ και ΤΑΕ της ΕΕ για τα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης, το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν έχει δημοσιοποιήσει ακόμα στοιχεία σχετικά με τη χρησιμοποίηση των εν λόγω κονδυλίων. Υπενθυμίζεται, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από τις αρχές του 2015, είχε χορηγήσει στην Ελλάδα περισσότερα από 350 εκατ. ευρώ, ως στήριξη έκτακτης ανάγκης και πλέον των 190 εκατ. ευρώ, ως ανθρωπιστική βοήθεια. Η στήριξη έκτακτης ανάγκης που είχε λάβει συνολικά η Ιταλία έως τα τέλη του 2016 προσέγγιζε τα 63 εκατομμύρια ευρώ.

Τέλος, το Ελεγκτικό Συνέδριο διατυπώνει σειρά συστάσεων προς την Επιτροπή, προκειμένου να συνδράμει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την προσέγγιση των ΚΥΤ, όσον αφορά τη δυναμικότητά τους, την τοποθέτηση εμπειρογνωμόνων, καθώς και τους ρόλους και τις αρμοδιότητες των διαφόρων παραγόντων.